Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Nesebyrze

Cerkiew św. Jana Chrzciciela – zabytkowa prawosławna cerkiew w bułgarskim mieście Nesebyr[1].

Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Nesebyrze
cerkiew
Ilustracja
Państwo

 Bułgaria

Miejscowość

Nesebyr

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Bułgarski Kościół Prawosławny

Wezwanie

św. Jana Chrzciciela

Wspomnienie liturgiczne

24 czerwca

Położenie na mapie Bułgarii
Mapa konturowa Bułgarii, po prawej znajduje się punkt z opisem „Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Nesebyrze”
Ziemia42°39′32″N 27°44′02″E/42,658889 27,733889

Trójnawowa[2] cerkiew zbudowana w X wieku z nieobrobionego[1] łamanego kamienia[2] i zaprawy. Budowla ma 14 metrów długości i 10 metrów szerokości, jest typowym przykładem obiektu z okresu przejściowego, łączącego cechy bazyliki i świątyni na planie krzyża. Nad centralną częścią budynku znajduje się cylindryczny bęben zwieńczony półkolistą kopułą[1], wsparty na czterech filarach[3]. Ściana wschodnia posiada trzy półkoliste apsydy[1]. Gzymsy[3], obrzeża okien i drzwi są zdobione elementami dekoracyjnymi z cegły[2], ściany zachodnia, północna i południowa zdobią także wysokie, ślepe okna łukowe. W budowli nie ma narteksu[1].

Na otynkowanych ścianach wewnętrznych liczne zdobienia w postaci fresków, w tym XIV-wieczny portret donatora na ścianie południowej i fragmenty przedstawienia św. Mariny z XVII wieku na kolumnie w południowo-wschodniej części budowli[1]. Do czasów współczesnych zachowały się malunki z XIV, XVI i XVII wieku[4].

W czasie prac archeologicznych prowadzonych w ramach projektu realizowanego w latach 2012–2013 ustalono, że cerkiew wzniesiono na fundamentach wczesnobizantyńskiej trójnawowej bazyliki pochodzącej z VI wieku. Pierwotna budowla miała jedną apsydę kształtu półkolistego, z czasem dobudowano także apsydy w północnej i południowej nawie[1]. Obecnie jest jedną z najlepiej zachowanych cerkwi w mieście[5] i bywa uważana za najładniejszą[6]. Pełni funkcję muzeum[7].

Przypisy

edytuj
  1. a b c d e f g Museum Ancient Nessebar [online], www.ancient-nessebar.com [dostęp 2019-06-08].
  2. a b c Cerkiew Św. Jana Chrzciciela. [dostęp 2019-06-09]. (pol.).
  3. a b Bizantyjska Cerkiew Świętego Jana Chrzciciela z X – XI wieku jest jednym z bardzo dobrze zachowanym zabytkiem sakralnym Nesebyru.. [dostęp 2019-06-09]. (pol.).
  4. Kościół Św. Jana Chrzciciela. plan4fun.pl. [dostęp 2019-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-09)]. (pol.).
  5. Paweł, Nesebyr (Nesebar) – perła wschodnich Bałkanów [online], adventum, 12 lipca 2018 [dostęp 2019-06-09] (pol.).
  6. Nesebyr. Od cerkwi do cerkwi - Otwarty Przewodnik Krajoznawczy [online] [dostęp 2019-06-09] (pol.).
  7. Nesebyr, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2019-06-09].