Otwórz menu główne

Cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu

Cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja z Myr Licejskich do Bari w Olchowcu – parafialna cerkiew greckokatolicka znajdująca się w Olchowcu, wzniesiona w 1934.

Cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu
Distinctive emblem for cultural property.svg A-301 z 1.09.1993[1]
cerkiew parafialna
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Olchowiec
Wyznanie katolickie
Kościół greckokatolicki
Parafia Greckokatolicka Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu
Wezwanie Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja z Myr Licejskich do Bari
Położenie na mapie gminy Dukla
Mapa lokalizacyjna gminy Dukla
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Olchowiec, cerkiew greckokatolicka
Ziemia49°28′18,2″N 21°36′09,7″E/49,471722 21,602694

Obiekt wpisany na listę zabytków w 1993 i włączony do podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pierwsza cerkiew w Olchowcu powstała lub została przeniesiona z innej miejscowości w 1792. Jeden z trzech dzwonów, jakie posiadała, do dnia dzisiejszego znajduje się w świątyni ustawionej na jej miejscu w 1934, kiedy rozebrano starą cerkiew. Nowa budowla poważnie ucierpiała w czasie II wojny światowej, kiedy trafiona pociskiem straciła większość wyposażenia z ikonostasem w pożarze, został uszkodzony również dach. Bezpośrednio po wojnie mieszkańcy podjęli pewne prace zabezpieczające, przerwane przez akcję „Wisła”.

W latach 40. XX wieku z pozostawionej bez opieki cerkwi rozkradziono znaczną część wyposażenia. Następnie cerkiew została zaadaptowana na kościół. W 1950 tylko postawa mieszkańców Olchowca zapobiegła jej rozbiórce, zadekretowanej przez władze. Po 1956, również z inicjatywy miejscowej ludności, dokonano kolejnych niezbędnych napraw we wnętrzu obiektu, współużytkowanego przez katolików obydwu obrządków. Dopiero w latach 80. udało się zamontować w cerkwi nowy ikonostas, a po 1992 przeprowadzić generalny remont.

W 1987 wznowiono w niej nabożeństwa greckokatolickie.

Po upadku PRL cerkiew otrzymała również ikony z nieistniejących świątyń w Leszczawce i Ruszelczycach, które posłużyły do budowy nowego ikonostasu w 1989, autorstwa Andrija Stefanowskiego; dotychczasowy ikonostas trafił do cerkwi w Gajach. Świątynia w dalszym ciągu służy katolikom dwóch obrządków – należy do greckokatolickiej parafii w Komańczy oraz do rzymskokatolickiej w Polanach. W 2000 cerkiew wróciła pod jurysdykcję greckokatolickiego władyki w Przemyślu[2].

Architektura i wyposażenieEdytuj

Cerkiew w Olchowcu jest trójdzielna, posiada wyodrębnione prezbiterium, nawę oraz babiniec. Obiekt posiada konstrukcję zrębową, jest zgodnie z tradycją orientowany. Dach cerkwi jest kalenicowy, wzmacniany blachą, wieńczą go dwie kopuły. Okna cerkwi wypełniają witraże.

OtoczenieEdytuj

Cerkiew otoczona kamiennym murem. Do świątyni prowadzi kamienny mostek, będący unikatem na Łemkowszczyźnie i zabytkiem.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 2018-09-30. [dostęp 2015-12-12].
  2. Krzysztof Zieliński: Leksykon drewnianej architektury sakralnej województwa podkarpackiego. PRO CARPATHIA, Rzeszów 2015, s. 202. ISBN 978-83-61577-68-3.

BibliografiaEdytuj