Otwórz menu główne

Chalin (województwo wielkopolskie)

wieś w województwie wielkopolskim

Chalin – mała wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków.

Chalin
wieś
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat międzychodzki
Gmina Sieraków
Sołectwo Chalin
Liczba ludności (2007) 24[1]
Strefa numeracyjna 61
Kod pocztowy 64-410
Tablice rejestracyjne PMI
SIMC 0594181
Położenie na mapie gminy Sieraków
Mapa lokalizacyjna gminy Sieraków
Chalin
Chalin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Chalin
Chalin
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Chalin
Chalin
Położenie na mapie powiatu międzychodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu międzychodzkiego
Chalin
Chalin
Ziemia52°36′07″N 16°02′17″E/52,601944 16,038056

Najmniejsze pod względem ludności sołectwo w gminie Sieraków. Siedziba Ośrodka Edukacji Przyrodniczej Sierakowskiego Parku Krajobrazowego.

NazwaEdytuj

Wieś ma metrykę średniowieczną i w dokumentach wymieniana jest od XV wieku. W 1400 jako Thalino, Chalino, Chwalin, 1581 Chalim[2].

HistoriaEdytuj

Miejscowość była wsią szlachecką i po raz pierwszy wymieniona została w dokumentach w 1400 roku (Thelino) jako własność Dobiesława z Kwilcza. W XVI w. własność Tomasza Śremskiego, w XIX w. – Kurnatowskich.

Wieś szlachecka Chalino położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[3].

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815–1848) miejscowość należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Międzyrzecz w rejencji poznańskiej[4]. Folwark Chalin należał do okręgu kwileckiego tego powiatu i stanowił odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas Kurnatowski[4]. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 103 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 8 dymów (domostw)[4].

W początkach XX w. do 1939 roku wieś należała do Antkowskich. W latach 30. XX w. majętność oddano w dzierżawę. W 1939 roku dzierżawcą był Zurcher. Od ok. 1950 roku własność PGR-ów. W latach 60. część budynków folwarcznych i mieszkalnych, po zdewastowaniu, została rozebrana.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Od 1992 roku w zasobach AWRSP, a w 1993 roku sprzedany.

ZabytkiEdytuj

Zespół dworsko-folwarcznyEdytuj

Właścicielem jest Zespół Parków Krajobrazowych województwa wielkopolskiego.

W skład wchodzą:

a. Dwór (o skromnych cechach klasycystycznych) zbudowany został ok. poł. XIX wieku dla ówczesnego właściciela wsi, jak również działacza niepodległościowego Apolinarego Kurnatowskiego. Rozbudowany został prawdopodobnie w początku XX wieku. Najnowsze badania potwierdzają, że dwór w swych zrębach sięga początków XVII, a może nawet XVI wieku.

  • murowany w XVIII w.,
  • przebudowany ok. poł. XIX,
  • remontowany 1987 i 1996–1997,

b. park krajobrazowy, koniec XIX,

folwark

c. murowana chlewnia pracowników folwarku, 4. ćwierć XIX wieku,

d. stodoła (obecnie owczarnia), murowana w 1866, przebudowana w 1965 roku,

e. stodoła murowana w 1907 roku.

TurystykaEdytuj

Ze względu na bardzo atrakcyjne położenie wsi na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego, przez miejscowość przebiega mnóstwo pieszych i rowerowych szlaków turystycznych[5].

Szlaki pieszeEdytuj

Szlaki roweroweEdytuj

Ścieżki dydaktyczneEdytuj

Z Chalina wychodzą 3 ścieżki dydaktyczne[6]:

Ośrodek Edukacji PrzyrodniczejEdytuj

We wsi funkcjonuje Ośrodek Edukacji Przyrodniczej. W jego ramach w 2017 otwarto obserwatorium astronomiczne (w 2014 utworzono tu Ostoję Ciemnego Nieba). Obserwatorium służyć ma edukacji dzieci i młodzieży, otwartym imprezom astronomicznym i badaniom naukowym. Zawiera zdalnie sterowany teleskop do astrofotografii, zestaw innych teleskopów i ręcznie sterowany teleskop Newtona[7].

DemografiaEdytuj

Według danych Urzędu Gminy w Sierakowie, na dzień 1 października 2010 r. Chalin zamieszkiwały 23 osoby[8]. Powierzchnia wsi wynosi 6,38 km²[a], co daje średnią gęstość zaludnienia rzędu 3,6 os. na km² w 2010 r. Chalin jest najmniejszą pod względem liczby mieszkańców wsią gminy.

Ludność Chalina[8][9][10]
Rok 1970 1978 1998 1999 2008 2010
Ludność 65 43 27 24 24 23

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Dane Urzędu Gminy w Sierakowie. Powierzchnia obejmuje wszystkie obręby wsi sołeckiej.

PrzypisyEdytuj

  1. Plan Odnowy Miejscowości Chorzępowo 2010–2018 (pol.). s. 6. Cytat: „Najliczniejszą pod tym względem wioską w gminie Sieraków jest Lutom 525 osób, a najmniej mieszkańców ma Chalin 24 osoby.”
  2. Chmielewski 1982 ↓, s. 177.
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 34.
  4. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère) Jana Nepomucena Bobrowica, 1846, s. 255.
  5. Turystyczna mapa powiatu międzychodzkiego.
  6. Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Chalinie. [dostęp 2010-05-20].
  7. ABO, Niebo nad Chalinem, w: Monitor Wielkopolski, nr 5(192)/2017, s. 6, ISSN 1642-0918.
  8. a b Urząd Gminy w Sierakowie: Sołectwo Chalin na stronie gminy Sieraków (pol.). 2010. [dostęp 2010-10-22].
  9. Zarząd Gminy Sieraków: projektant prowadzący – Daria Ziemkowska: Diagnoza stanu Gminy Sieraków - Rozwój ludności gminy Sieraków wg wsi w latach 1970÷1999 (pol.). grudzień 1999. s. 43/132. [dostęp 2010-10-22]. Cytat: lata 1970, 1978, 1998–1999
  10. Urząd Gminy w Sierakowie: Plan Odnowy Miejscowości Chorzępowo 2010–2018; punkt 2.2. Ludność Chorzępowa (pol.). 2010. s. 6/25. [dostęp 2010-10-21]. Cytat: rok 2008: Najliczniejszą pod tym względem wioską w gminie Sieraków jest Lutom 525 osób, a najmniej mieszkańców ma Chalin 24 osoby.

BibliografiaEdytuj