Charków (ukr. Харків, Charkiw; ros. Харьков Char´kow) – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, położone na południowym krańcu Wyżyny Środkoworosyjskiej. Jest drugim pod względem liczby mieszkańców miastem Ukrainy.

Charków
Харків
Ilustracja
Plac Wolności
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód  charkowski
Burmistrz Hennadij Kernes
Powierzchnia 350,02[1] km²
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

1 451 028[2]
4146 os./km²
Nr kierunkowy +38 057
Kod pocztowy 61000–61499
Tablice rejestracyjne AX
Położenie na mapie obwodu charkowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu charkowskiego
Charków
Charków
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Charków
Charków
Ziemia49°55′N 36°19′E/49,916667 36,316667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Spis treści

Dane ogólneEdytuj

  • Powierzchnia: 306 km²
  • Liczba mieszkańców: 1,420 mln mieszkańców (2004)
  • Aglomeracja: 1,626 mln mieszkańców (2004).

Jeden z największych ośrodków przemysłowych i kulturalno-naukowych Ukrainy. Przemysł maszynowy, zbrojeniowy, metalowy, chemiczny, środków transportu (m.in. lotniczy), materiałów budowlanych, lekki i spożywczy. Był trzecim ośrodkiem naukowym i przemysłowym ZSRR po Moskwie i Leningradzie. Międzynarodowe Targi Przemysłu Obronnego. Obecnie 40 szkół wyższych[3]; muzea. Miasto leży nad trzema niewielkimi rzekami: Charkiw (dopływ rzeki Łopań), Łopań (dopływ rzeki Uda) i Uda (dopływ Dońca).

Dominującym językiem jest rosyjski, zgodnie z uchwałą rady miejskiej – regionalny.

HistoriaEdytuj

Polacy w CharkowieEdytuj

  • Polacy (głównie z terenów dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego) od początku stanowili poważny odsetek studiującej tu młodzieży, zwłaszcza po likwidacji polskich Uniwersytetów w Wilnie i Warszawie. Ich liczba sięgała nawet 1/3 wszystkich studiujących. W latach 90. XIX w. studiowało w Charkowie 55 Polaków na uniwersytecie i jeszcze więcej bo 170 w Instytucie Technologicznym.
  • Studenci polscy skupieni byli w specjalnie powołanej Korporacji Polskiej, której przewodził Aleksander Malinowski – założyciel miejscowej organizacji PPS.
  • lekarze różnych specjalności: chirurg Stefan Kolumna Wigura, Władysław Frankowski, patolog i epidemiolog – Włodzimierz Wysokowicz, internista oraz profesor i kierownik kliniki terapeutycznej – Teodor Opęchowski, profesor Katedry Chirurgii Operacyjnej i dziekan Wydziału Lekarskiego – Julian Pęski, farmakolog – Jan Stankiewicz, patolog – Edward Żebrowski oraz neurolog i psychiatra – Władysław Dzierżyński (brat Feliksa). Studia medyczne odbył na Wydziale Lekarskim UCh Bolesław Szarecki - w czasie II wojny Naczelny Chirurg II Korpusu Polskiego w randze generała. Matematykę na Uniwersytecie Charkowskim studiował jeden z najwybitniejszych polskich matematyków specjalistów od rachunku prawdopodobieństwa Jerzy Spława-Neyman. Doktor na Uniwersytecie Charkowskim zrobił dr. Henryk Szczodrowski wybitny polski wenerolog w czasie II wojny światowej Szef Służby Zdrowia Polskich Sił zbrojnych we Francji w stopniu ppłk. WP. Lokalne władze otwarte były także na polskich naukowców, których zatrudniano na Uniwersytecie. Wśród pracujących tu znaleźli się:
  • prawnicy: Ignacy Daniłowicz, Aleksander Mickiewicz (brata Adama) oraz Jan Sobiestiański,
  • matematycy: Grzegorz Hreczyna, Antoni Bonifacy Przeborski oraz Cezary Russjan,
  • filolodzy klasyczni: Józef Piechowski, Józef Jeżowski i Władysław Norbert Jurgiewicz oraz historyk starożytności Edmund Liwski,
  • biolodzy: Leon Cienkowski, Władysław Karol Rothert, Wieńczysław Zaleski pochodzący z polsko-ukraińskiej rodziny.
  • zoolog i mineralog Jan Krynicki,
  • filozof Andrzej Dudrowicz (choć czasem określano go jako Serba),
  • geograf Maurycy Pius Rudzki,

DemografiaEdytuj

Historyczny udział różnych grup narodowo-etnicznych w populacji miasta na podstawie danych ze spisów powszechnych Imperium Rosyjskiego i Związku Radzieckiego:

  1. Rosjanie: 109 914 (63,17%)
  2. Ukraińcy: 45 092 (25,92%)
  3. Żydzi: 9848 (5,66%)
  4. Polacy: 3969 (2,28%)
  5. Niemcy: 2353 (1,35%)
  6. Tatarzy: 760 (0,44%)
  7. Białorusini: 612 (0,35%)
  8. Ormianie: 468 (0,27%)
  1. Ukraińcy: 160 138 (38,55%)
  2. Rosjanie: 154 448 (37,18%)
  3. Żydzi: 81 130 (19,53%)
  4. Polacy: 5540 (1,33%)
  5. Ormianie: 2994 (0,72%)
  6. Niemcy: 2202 (0,53%)
  7. Łotysze: 1772 (0,43%)
  8. Tatarzy: 1633 (0,39%)
  9. Białorusini: 1484 (0,36%)
  10. Litwini: 657 (0,16%)
  1. Ukraińcy: 403 606 (48,46%)
  2. Rosjanie: 274 173 (32,92%)
  3. Żydzi: 130 250 (15,64%)
  4. Polacy: 4613 (0,55%)
  5. Białorusini: 4193 (0,50%)
  6. Ormianie: 4056 (0,49%)
  7. Tatarzy: 2824 (0,34%)
  8. Niemcy: 2116 (0,25%)

ZabytkiEdytuj

GospodarkaEdytuj

Za czasów radzieckich Charków był centrum produkcji przemysłowej Ukrainy i trzecim co do wielkości ośrodkiem przemysłu i handlu w ZSRR. Po rozpadzie kraju, jego zorientowany na sektor obronny przemysł stracił na znaczeniu. W początkowych latach wieku XXI przemysł zaczął się odradzać i adaptować do warunków rynkowych. W tej chwili w mieście znajduje się ponad 380 przedsiębiorstw przemysłowych, zatrudniających około 150,000 osób. Główne sektory to budowa maszyn, technologie elektryczne, produkcja narzędzi oraz instalacji przemysłowych.

Przedsiębiorstwa takie jak Turboatom i Elektrotiażmasz zajmują 17% światowego rynku ciężkich instalacji energetycznych (np. turbin). Znajdujące się w mieście zakłady lotnicze, produkujące samoloty konstrukcji Antonowa, są największym tego typu przedsiębiorstwem na Ukrainie. Firma XADO jest rosyjskim i ukraińskim liderem chemii samochodowej. Fabryka Małyszewa produkuje pojazdy opancerzone i kombajny rolnicze. Miasto było gospodarzem piłkarskich Mistrzostw Europy Euro 2012.

TransportEdytuj

Węzeł kolejowy, stacja Charków Pasażerski, i drogowy. Miasto posiada metro, tramwaje, trolejbusy i międzynarodowy port lotniczy[13].

Miasta partnerskieEdytuj

CiekawostkiEdytuj

Plac Swobody mieszczący się w sercu miasta został wirtualnie zrekonstruowany w grze komputerowej World of Tanks na mapie o nazwie „Charków”, jest to wizja miasta z okresu walk pancernych podczas II wojny światowej.

PrzypisyEdytuj

  1. Werchowna Rada zatwerdyła nowi meżi Charkowa (ukr.). Unian, 2012-09-06. [dostęp 2014-01-05].
  2. Тимошенко Г.М. (red.): Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року». Київ: Державна служба статистики України, 2013, s. 96.
  3. Весь Харьков – ВУЗы Харькова (институты, университеты, академии, колледжи, техникумы) – Список ВУЗов Харькова.
  4. Charków – ukraińskie miasto nauki, kultury i przemysłu – historia i współczesność.
  5. Władysław A. Serczyk, Hitsoria Ukrainy, Wrocław 2009, s. 311.
  6. http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/544.
  7. Specjalna mapa Charkowa z "polskimi wątkami" na Euro - fakty.interia.pl
  8. http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/tablica-ku-pamieci-polskich-oficerow-na-gmachu-nkwd,75474.html.
  9. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей, demoscope.ru [dostęp 2017-11-17].
  10. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей, demoscope.ru [dostęp 2017-11-17].
  11. Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей, demoscope.ru [dostęp 2017-11-17].
  12. http://www.charkowkg.polemb.net/gallery/galeria_foto/big/piatichatki/pol_booklet.pdf.
  13. Transport miejski.

GaleriaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj