Otwórz menu główne

Charles Bronson

amerykański aktor

Charles Bronson, właśc. Charles Dennis Buchinsky[1] (ur. 3 listopada 1921 w Ehrenfeld /k. Pittsburgha, zm. 30 sierpnia 2003 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny.

Charles Bronson
Ilustracja
Charles Bronson (1987)
Imię i nazwisko Charles Dennis Buchinsky
Data i miejsce urodzenia 3 listopada 1921
Ehrenfeld k. Pittsburgha
Data i miejsce śmierci 30 sierpnia 2003
Los Angeles
Zawód aktor
Współmałżonek Harriet Tendler
(1949–1967; rozwód)
Jill Ireland
(1968–1990; jej śmierć)
Kim Weeks
(1998–2003; jego śmierć)
Lata aktywności 1950–1999
Odznaczenia
Purpurowe Serce (Stany Zjednoczone)

ŻyciorysEdytuj

 
Charles Bronson, 1961
 
Gwiazda w hollywoodzkiej Alei Sławy

Wczesne lataEdytuj

Urodził się w Ehrenfeld /k. Pittsburgha w rodzinie emigrantów z terenów Rzeczypospolitej. Jego ojciec, Walter Buchinski, Tatar lipkowski[2], wyemigrował do Ameryki z Druskienik, matka zaś, Maria (z domu Walińska), była córką emigrantów pracujących w kopalni antracytu w Tamaqua w Pensylwanii[3]. W szkole uznawał się, czy też był uznawany, za Litwina i Rosjanina[4]. Charles nauczył się poprawnej angielszczyzny dopiero jako nastolatek. Straciwszy ojca, w wieku 10 lat podjął pracę w kopalni, równocześnie się ucząc. Wedle wspomnień Bronsona jego szlachecka po mieczu i kądzieli rodzina była w dobie wielkiego kryzysu tak uboga, że do szkoły South Fork High School[5] w Ehrenfeld uczęszczał w sukience po siostrze.

W 1943 wstąpił do Korpusu Powietrznego Armii Stanów Zjednoczonych i od 1945 służył jako strzelec pokładowy na bombowcach B-29 stacjonujących na Pacyfiku (Guam)[6]. Za odniesione w wojnie rany został odznaczony orderem Purpurowego Serca.

Charles D. Buchinsky zmienił nazwisko na Bronson dopiero w okresie makkartyzmu w obawie, że „Buchinsky” kojarzyć się może z nazwiskami rosyjskimi[3]. Imał się różnych zawodów, był górnikiem, bokserem, kierowcą[6].

W 1949 uczył się aktorstwa w Pasadena Community Playhouse[7].

KarieraEdytuj

Karierę aktorską rozpoczął w 1951[7]. Początkowo były to epizody, w których grał gangsterów i Indian. Popularność zdobył po występie w westernie Siedmiu wspaniałych (1960) oraz Wielkiej ucieczce (1963)[8][9]. Sukces odniosły też jego role w Parszywej dwunastce (1967) i Pewnego razu na Dzikim Zachodzie (1968). Często grywał Polaków i osoby polskiego pochodzenia (Wielka ucieczka, Bitwa o Ardeny, Parszywa dwunastka, Akt zemsty). Od lat 70. wcielał się głównie w postacie „twardych mężczyzn” (cykl Życzenie śmierci).

W ostatnich latach życia ujawniły się u niego pierwsze objawy choroby Alzheimera. Zmarł 30 sierpnia 2003 w wieku 81 lat na zapalenie płuc w szpitalu Cedars-Sinai Medical Center[10] w Los Angeles[11].

FilmografiaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 38. ISBN 83-85195-83-1.
  • Charles Bronson. T. 1: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., kwiecień 2009, s. 21. ISBN 978-83-252-0462-4.

PrzypisyEdytuj

  1. Personalidade: Charles Bronson (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2018-06-19].
  2. Charles Bronson – What Nationality Ancestry (ang.). Ethnicity of Celebs. [dostęp 2018-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-19)].
  3. a b Charles Bronson (3 de Novembro de 1921) (port.). Filmow.com. [dostęp 2018-06-19].
  4. Roger Ebert, Charles Bronson:, www.rogerebert.com [dostęp 2019-09-25] (ang.).
  5. Charles Bronson Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2018-06-19].
  6. a b Charles Bronson (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2018-06-19].
  7. a b Charles Bronson Biography (1921-2003) (ang.). Film Reference. [dostęp 2018-06-19].
  8. New publication with private photos of the shooting & documents of 2nd unit cameraman (niem.). Walter Riml. [dostęp 2018-06-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-19)].
  9. Photos of the filming The Great Escape, Steve McQueen on the set (niem.). Tiroler Filmarchiv. [dostęp 2018-06-19].
  10. Charles Bronson - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2018-06-19].
  11. Richard Severo (2003-09-01): Charles Bronson, 81, Dies; Muscular Movie Tough Guy (ang.). The New York Times. [dostęp 2010-01-15].

Linki zewnętrzneEdytuj