Otwórz menu główne

Chlamydie (łac. Chlamydiae) – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. Posiadają lipopolisacharyd (LPS) w swojej błonie komórkowej zewnętrznej, podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie kwasu maramidowego oraz peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek, dzięki posiadaniu rybosomów.

Chlamydie
Ilustracja
Chlamydia trachomatis (brązowe) na podłożu McCoya
Systematyka
Domena bakterie
Klasa Chlamydiae
Rząd Chlamydiales
Rodzina Chlamydiaceae
Rodzaj Chlamydia

Istnieją trzy gatunki chlamydii patogennych dla ludzi[potrzebny przypis]:

  1. C. trachomatisprzenoszona drogą płciową;
  2. C. pneumoniaeprzenoszona drogą kropelkową;
  3. C. psittaciprzenoszona przez kontakt z chorym ptactwem (psitakoza (papuzica), gdy dojdzie do przeniesienie z chorej papugi lub ornitoza, gdy dojdzie do przeniesienia do innego ptaka);

Znana jest jedna chlamydia chorobotwórcza dla koni:

  1. C. pecorum

Pozostałe znane gatunki chlamydia chorobotwórcze dla zwierząt

  1. C. felis
  2. C. abortus
  3. C. muridarum
  4. C. caviae
  5. C. suis

Spis treści

Cykl rozwojowyEdytuj

Wszystkie bakterie z tej grupy mają podobny cykl reprodukcji. Ciałka elementarne (EB elementary bodies), malutkie komórki o średnicy około 300 nm. Zawierają nukleoid. Są to formy inwazyjne dla komórek, do których wnikają w wyniku fagocytozy. Po 6-8 godzinach przekształca się w ciałko pierwotne o rozmiarach od 0.5 do 1 μm, które pozbawione jest nukleoidu (pozostaje wodniczka) i błon powierzchniowych z komórki gospodarza. Wewnątrz znajduje się ciałko RB (reticulate body). W ciągu następnych 18-24 godzin ciałko powiększa się, a zawarte RB ulegają wielokrotnym podziałom. Otaczająca je wodniczka wypełnia się ciałkami wtrętowymi. Następnie ciałka są uwalniane poza komórkę i już jako ciałka EB zakażają kolejne komórki powtarzając cykl.

Chlamydie nie są zdolne do syntetyzowania ATP (fosforylacji), w związku z czym wykorzystują ATP zakażonego organizmu.

PatogenezaEdytuj

Wytwarzają wiele białek szoku cieplnego.

HodowlaEdytuj

Chlamydie są bakteriami bezwzględnie wewnątrzkomórkowymi i jako takie nie mogą być hodowane na podłożach bakteriologicznych. Natomiast mogą rosnąć w hodowlach komórkowych. Chlamydie można namnażać w zarodku kurzym oraz w różnych tkankach zwierzęcych, czy komórkach hodowli tkankowej.

Zakażenie hodowli wciąż pozostaje najbardziej czułym i swoistym sposobem wykrywania wszystkich gatunków Chlamydiae. Identyfikacja Chlamydiae w hodowli opiera się na wykryciu obecności ciałek wtrętowych. Ciałka wtrętowe, które łączą się z przeciwciałami swoistymi dla rodzaju Chlamydiae i przeciwciałami przeciwko C. trachomatis świadczą o zakażeniu C. trachomatis. Ciałka wtrętowe, nie łączące się z przeciwciałami przeciwko C. trachomatis oznaczają zakażenie albo przez C. psittaci, albo przez C. pneumoniae. Dotychczas nie opracowano żadnej metody pozwalającej rozróżnić te dwa drobnoustroje.

BibliografiaEdytuj

  • "Mikrobiologia Lekarska" pod redakcją Marii Lucyny Zaremby i Jerzego Borowskiego.
  • "Mikrobiologia i choroby zakaźne" pod redakcją Gabriela Virelli
  • "Zarys klinicznej bakteriologii weterynaryjnej" redakacja naukowa Konrad Malicki, Marian Binek, wyd. SGGW, Warszawa 2004