Chochołów (województwo małopolskie)

wieś w województwie małopolskim
Zobacz też: Chochołów w innych znaczeniach tego słowa.

Chochołówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec.

Artykuł 49°22′4.6″N 19°49′2.9″E
- błąd 4 m
WD 49°22'17"N, 19°49'23"E, 49°22'11.28"N, 19°49'2.71"E
- błąd 1934 m
Odległość 6 m
Chochołów
wieś
Ilustracja
Drewniana zabudowa Chochołowa
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Czarny Dunajec
Liczba ludności (2008) 1300
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 34-513
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0421517
Położenie na mapie gminy Czarny Dunajec
Mapa konturowa gminy Czarny Dunajec, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Chochołów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Chochołów”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Chochołów”
Położenie na mapie powiatu nowotarskiego
Mapa konturowa powiatu nowotarskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Chochołów”
Ziemia49°22′04,6″N 19°49′02,9″E/49,367944 19,817472
Herb wsi Chochołów

PołożenieEdytuj

Miejscowość znajduje się w dolinie Czarnego Dunajca, w dwóch mezoregionach geograficznych; Orawicko-Witowskie Wierchy (na lewym brzegu Czarnego Dunajca) i Pogórze Gubałowskie (na prawym brzegu)[1]. Ma zwartą zabudowę; wszystkie domy zlokalizowane są na prawym brzegu Dunajca, wzdłuż drogi z Zakopanego przez Chochołów do Czarnego Dunajca, w dolnej części Chochołowa znajdują się na prawym brzegu Czarnego Dunajca, w górnej na lewym. Wzdłuż drogi tej płynie jeszcze równolegle do Czarnego Dunajca jego boczna struga Młynówka. Po zachodniej stronie Chochołów graniczy z miejscowością Sucha Góra na Słowacji. Od wschodu grzbiet Cyrhlicy oddziela Chochołów od miejscowości Ciche[2].

Opis miejscowościEdytuj

Wieś królewska, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego, należała do tenuty nowotarskiej[3].

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Chochołów”[4].

Do 1954 roku istniała gmina Chochołów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Chochołów to wieś zbudowana prawie w całości z oryginalnych chałup góralskich. Do miejscowej tradycji należy mycie ich z zewnątrz wodą z mydłem dwa razy do roku, na Wielkanoc i Boże Ciało[5].

Zasłynęła w historii z powstania chochołowskiego w 1846 roku, przeciw Austriakom. Na czele jego stał miejscowy organista i nauczyciel Jan Andrusikiewicz. Górale rozbroili straż skarbową. Austriacy podburzyli przeciw nim chłopów z Czarnego Dunajca. W walce Andrusikiewicz został ciężko ranny. Pozbawieni kierownictwa górale poddali się. Ponad stu uwięziono.

Z Chochołowa pochodzi skoczek narciarski Robert Mateja.

W Chochołowie do 21 grudnia 2007 r. funkcjonowało polsko-słowackie przejście graniczne Chochołów – Suchá Hora.

W październiku 2018 r. w miejscowości zostało otwarte Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego - Muzeum Torfowisk. Mieści się ono w zabytkowym, drewnianym budynku z przełomu XVIII i XIX w., w którym poprzednio mieścił się Ośrodek Zdrowia. Interaktywna ekspozycja zaznajamia z powstawaniem i znaczeniem torfowisk, związane z nimi florę i faunę oraz wykorzystaniem torfu[6].

Szlaki turystyczneEdytuj

   pieszy i rowerowy: Chochołów – OstryszTominów WierchTrzy KopceGruszków Wierch – Słodyczki – PałkówkaGubałówka

PrzypisyEdytuj

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2017-04-08].
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 97.
  4. Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 28. ISBN 83-87424-77-3.
  5. Maciej Pinkwart: Podhale. Trzy epoki. Bielsko-Biała: Pascal, 2007, s. 75. ISBN 978-83-7513-161-1.
  6. Bojarski Marcin: Chochołowskie Muzeum Torfowisk już otwarte, w: "Gazeta Górska" R. XXVI, nr 4 (104), jesień 2018, s. 7

Linki zewnętrzneEdytuj