Chruściele (ptaki)

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych (Griuformes)

Chruściele[2], chruścielowate, wodniki (Rallidae) – rodzina ptaków z rzędu żurawiowych (Gruiformes).

Chruściele
Rallidae[1]
Rafinesque, 1815
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – łyska zwyczajna (Fulica atra)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd żurawiowe
Rodzina chruściele
Typ nomenklatoryczny

Rallus Linnaeus, 1758

Synonimy
  • Himantornithinae Bonaparte, 1856
  • Rallinae Rafinesque, 1815
Rodzaje

zobacz opis w tekście

Zasięg występowaniaEdytuj

Obejmuje gatunki zazwyczaj związane z wodą i terenami podmokłymi (w obu przypadkach gęsto zarośniętymi), podszytem wilgotnych lasów tropikalnych. Zamieszkują cały świat poza najwyższymi szerokościami geograficznymi[3].

CharakterystykaEdytuj

Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • długość ciała 14–50 cm
  • masa ciała 40–1200 g
  • boczne spłaszczenie ciała stanowi przystosowanie do przeciskania się w gęstej roślinności
  • skrzydła krótkie, o zaokrąglonym obrysie, co czyni z nich słabych lotników
  • krótki ogon, zazwyczaj złożony z miękkich piór
  • nogi długie
  • palce długie
  • jedynie łyski (Fulica) mają płatkowate błony pławne
  • wiele gatunków ma płaską, nagą, rogową narośl lub płytkę na czole
  • zazwyczaj brak wyraźnego dymorfizmu płciowego
  • żywią się pokarmem mieszanym
  • pokarm zdobywają zarówno na lądzie, jak i w wodzie oraz pod wodą
  • gnieżdżą się na ziemi, na wodzie, na roślinach lub w norach
  • gniazdo zazwyczaj otwarte, rzadziej zamknięte w formie sfery z wejściem z boku
  • w czasie pierzenia tracą lotki i przez 2 tygodnie są niezdolne do lotu
  • wyprowadzają od 1 do 4 lęgów w roku
  • składają od 2 do 16 jaj
  • czasem w karmieniu późniejszych lęgów pomaga starsze rodzeństwo
  • młode są zagniazdownikami, pokryte czarnym puchem

SystematykaEdytuj

Do rodziny należą następujące rodzaje[2]:

  • Canirallus Bonaparte, 1856 – jedynym przedstawicielem jest Canirallus oculeus (Hartlaub, 1855)chruścielak szarogardły
  • Amaurolimnas Sharpe, 1893 – jedynym przedstawicielem jest Amaurolimnas concolor (Gosse, 1847)chruścielak jednobarwny
  • Aramides Pucheran, 1845
  • Cyanolimnas Barbour & J.L. Peters, 1927 – jedynym przedstawicielem jest Cyanolimnas cerverai Barbour & J.L. Peters, 1927modroderkaczyk
  • Mustelirallus Bonaparte, 1856
  • Pardirallus Bonaparte, 1856
  • Rallus Linnaeus, 1758
  • Rougetius Bonaparte, 1856 – jedynym przedstawicielem jest Rougetius rougetii (Guérin-Méneville, 1843)rudowodnik
  • Crecopsis Sharpe, 1893 – jedynym przedstawicielem jest Crecopsis egregia (W. Peters, 1854)derkaczek
  • Mundia Bourne, Ashmole & Simmons, 2003 – jedynym przedstawicielem był wymarły Mundia elpenor (Olson, 1973)chruścielowiec atlantycki
  • Dryolimnas Sharpe, 1893
  • Aphanapteryx von Frauenfeld, 1868
  • Crex Bechstein, 1803 – jedynym przedstawicielem jest Crex crex (Linnaeus, 1758)derkacz
  • Aramidopsis Sharpe, 1893 – jedynym przedstawicielem jest Aramidopsis plateni (W. Blasius, 1886)wodnik chrapliwy
  • Lewinia G.R. Gray, 1855
  • Gymnocrex Salvadori, 1875
  • Habroptila G.R. Gray, 1861 – jedynym przedstawicielem jest Habroptila wallacii G.R. Gray, 1861wodnik molucki
  • Diaphorapteryx H.O. Forbes, 1892 – jedynym przedstawicielem był wymarły Diaphorapteryx hawkinsi (H.O. Forbes, 1892)wodnik krzywodzioby
  • Gallirallus Lafresnaye, 1841
  • Eulabeornis Gould, 1844 – jedynym przedstawicielem jest Eulabeornis castaneoventris Gould, 1844wodnik kasztanowaty
  • Cabalus F.W. Hutton, 1874 – jedynym przedstawicielem był wymarły Cabalus modestus (F.W. Hutton, 1874)wodnik brązowy
  • Hypotaenidia Reichenbach, 1853
  • Himantornis Hartlaub, 1855 – jedynym przedstawicielem jest Himantornis haematopus Hartlaub, 1855chruścieloń
  • Porphyriops Pucheran, 1845 – jedynym przedstawicielem jest Porphyriops melanops (Vieillot, 1819)kureczka kropkowana
  • Porzana Vieillot, 1816
  • Tribonyx Du Bus, 1840
  • Pareudiastes Hartlaub & Finsch, 1871
  • Paragallinula Sangster, García-R & Trewick, 2015 – jedynym przedstawicielem jest Paragallinula angulata (Sundevall, 1850)kokoszka mała
  • Gallinula Brisson, 1760
  • Fulica Linnaeus, 1758
  • Porphyrio Brisson, 1760
  • Micropygia Bonaparte, 1856 – jedynym przedstawicielem jest Micropygia schomburgkii (Schomburgk, 1848)derkaczyk kropkowany
  • Rufirallus Bonaparte, 1856
  • Coturnicops G.R. Gray, 1855
  • Hapalocrex Ridgway, 1920 – jedynym przedstawicielem jest Hapalocrex flaviventer (Boddaert, 1783)derkaczyk żółtawy
  • Laterallus G.R. Gray, 1855
  • Poliolimnas Sharpe, 1893 – jedynym przedstawicielem jest Poliolimnas cinereus (Vieillot, 1819)bagiewnik białobrewy
  • Megacrex D’Albertis & Salvadori, 1879 – jedynym przedstawicielem jest Megacrex inepta D’Albertis & Salvadori, 1879kusowodnik
  • Aenigmatolimnas J.L. Peters, 1932 – jedynym przedstawicielem jest Aenigmatolimnas marginalis (Hartlaub, 1857bagiewnik kreskowany
  • Gallicrex Blyth, 1852 – jedynym przedstawicielem jest Gallicrex cinerea (J.F. Gmelin, 1789)kokosznik
  • Amaurornis Reichenbach, 1853
  • Rallina G.R. Gray, 1846
  • Zapornia Leach, 1816

PrzypisyEdytuj

  1. Rallidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Rafinesque, 1815 - chruściele - Rails and Coots (wersja: 2020-03-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-03-16].
  3. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin (ang.). IOC World Bird List: Version 10.1. [dostęp 2020-03-16].