Otwórz menu główne

Chwalibog

strona ujednoznaczniająca

Chwalibog, Falibog, Chwaliboż, Falibożstaropolskie imię męskie, złożone z członu Chwali- ("chwalić, sławić, dziękować") i -bog ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście"). Prawdopodobnie oznaczało "tego, który sławi szczęście", późn. "tego, który sławi Boga". Po raz pierwszy zanotowane w formie Chwalibog w 1258 roku, a w formie Falibog — ok. 1265 r. (Faliboż — 1239 r.)[1].

Forma Falibog powstała w wyniku uproszczenia się grupy chw w f, które zaszło na Śląsku, w Małopolsce i na Mazowszu w polszczyźnie epoki przedpiśmiennej[2]. Natomiast pisownia z końcowym być może jest zapisem imienia zdrobniałego, uformowanego przy użyciu przyrostka -jь, pod wpływem którego wygłosowe -g przeszło w . Przyrostek ów może także oznaczać przynależność ("należący do Chwaliboga, Faliboga")[3].

Możliwe staropolskie zdrobnienia: Chwała, Chwalech, Chalek, Chwalik, Chwalisz, Chwalko, Chwałek, Chwałko, Chwało, Chal, Chalęta, Chaława, Chałek, Chałko, Chałuszka, Chałuta, Chałutka, Fal, Falak, Falek, Falęta, Falik, Falisz, Faliszek, Faliszko, Falk, Falko, Fał, Fałak, Fałek, Fałk, Fałko, Kwalisz, Kwalusz (lub Kwałusz), Kwał, Kwałek, Kwałko[4].

Możliwe nazwiska:

Chwaluk od stpol. imienia dwuczłonowego typu Chwali-bog, Chwali-mir, por. stpol. Chwalech, Chwalęta, Chwalik, Chwalisz itd. (Malec 1982, s. 66), tu z suf. -uk od pierwszego członu Chwał- / Chwal-. Por. nazwiska Chwalko, Chwalewic, Chwalejewicz (NOB I 57)

Chwalibog, Falibog imieniny obchodzi 24 stycznia i 28 lutego.

Zob. też imię złożone z tych samych członów w odwróconej kolejności: Boguchwał, Boguchał, Bogufał, Bogofał, Bogchwał, Bochwał, Bofał.

PrzypisyEdytuj

  1. W. Taszycki (red.), Słownik staropolskich nazw osobowych, T. 1 z. 2, (Bierzec(s)ski—Ciema), Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1966
  2. B. Walczak, Zarys dziejów języka polskiego, Wrocław 1999, wyd. II poprawione, ​ISBN 83-229-1867-4​ str. 45
  3. M. Malcówna, Staropolskie imiona dwuczłonowe męskie z przyrostkami zdrabniającymi, [w:] Onomastica r. VII, Wrocław 1961
  4. A.Cieślikowa (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t.1, Kraków 2000, ​ISBN 83-87623-23-7