Cielce

wieś w województwie łódzkim

Cielcewieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Warta.

Cielce
wieś
Ilustracja
Kaplica pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Cielcach
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat sieradzki
Gmina Warta
Strefa numeracyjna 43
Kod pocztowy 98-290
Tablice rejestracyjne ESI
SIMC 0715124
Położenie na mapie gminy Warta
Mapa lokalizacyjna gminy Warta
Cielce
Cielce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cielce
Cielce
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Cielce
Cielce
Położenie na mapie powiatu sieradzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sieradzkiego
Cielce
Cielce
Ziemia51°44′06″N 18°33′44″E/51,735000 18,562222

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o Cielcach pojawiła się w 1386 r. Wieś stanowiła wtedy własność Szreniawitów lub Nałęczów. W 1806 r. Felicjan Otocki herbu Dołęga sprzedał wieś Ignacemu Jabłkowskiemu herbu Wczele. Rozwój wsi nastąpił, gdy przejął ją Józef Jabłkowski (1817–1889), który po ukończeniu prawa i agronomii osiadł w Cielcach w 1839 r. W 1846 r. przeprowadził oczynszowanie chłopów, które polegało na oddaniu zagrody na własność, a ziemi na wieczyste użytkowanie. Założył też nielegalną szkołę dla dzieci chłopskich, do której chodziły również jego własne dzieci. Po modernizacji i powiększeniu majątku do ok. 1600 ha w 1852 r. uruchomił w Cielcach cukrownię, która dotrwała do 1938 r. Wśród innych jego dokonań warto wspomnieć, iż był jednym z inicjatorów wybudowania kolei z Łodzi do Koluszek. Jabłkowscy zmuszeni byli do sprzedaży Cielc w 1879 r. Józef Jabłkowski pozostawił po sobie czternaścioro dzieci (z małżeństwa z Joanną Garczyńską). Jego synowie założyli w Warszawie przy ul. Brackiej (z filią w Wilnie) „Dom Handlowy Braci Jabłkowskich” (więcej w książce Feliksa Jabłkowskiego Romans ekonomiczny, PAX 1980, ​ISBN 83-207-1796-5​). Po Jabłkowskich gospodarował w Cielcach Jan Kraczanowicz.

W latach osiemdziesiątych XIX wieku majątek Cielce nabył Stefan Karłowski (1863–1946) herbu Prawdzic, a następnie przekazał go swemu najstarszemu synowi Janowi Karłowskiemu (1895–1972) urodzonemu już w Cielcach. Jan Karłowski rozbudował majątek i uczynił go bardzo dochodowym, a w 1932 roku zbudował stojącą do dziś kaplicę pod wezwaniem św. Teresy. Z małżeństwa Jana Karłowskiego z Haliną z Gorczyńskich herbu Jastrzębiec urodziła się w Cielcach trójka dzieci: Stefan, Anna i Marek. W 1939 roku hitlerowcy wypędzili z Cielc rodzinę Karłowskich, a po zakończeniu wojny powrót do rodzinnego majątku nie był już możliwy, gdyż w wyniku reformy rolnej majątek rozparcelowano i utworzono spółdzielnie produkcyjną.

Przed I wojną światową w Cielcach funkcjonowała tajna organizacja „Zaranie”, po 1918 r. „zaraniowcy” wstąpili do PSL „Wyzwolenie”. W czasie następnej wojny funkcjonowała tutaj ZWZ-AK

ZabytkiEdytuj

Pamiątką po Jabłkowskich jest staropolski dwór w Cielcach z pierwszej połowy XIX wieku, zniszczony po 1945, wykupiony w 1983 przez Konstantego i Genowefę Joczów, odrestaurowany przez ich synów Marcina Jocza i Pawła Jocza, artystę rzeźbiarza osiadłego w Paryżu.

Przed drugą wojną światową przez ponad pół wieku dwór w Cielcach był własnością rodziny Karłowskich, po czym został on jej bezprawnie zabrany. Rodzina Karłowskich nigdy nie zrzekła się praw ani do majątku ani do dworu, a jego sprzedaż po II wojnie światowej nastąpiła bez jej wiedzy i zgody. W chwili obecnej spadkobiercy Jana Karłowskiego rozpoczęli starania mające na celu zwrot bezprawnie zabranego dworu.

W Cielcach znajduje się podworska kaplica św. Teresy, ufundowana w 1932 przez Jana i Halinę Karłowskich; ocalały także niektóre zabudowania cukrowni.

W szkole (przerobiony budynek cukrowni) tablica poświęcona Mikołajowi Kopernikowi.

Linki zewnętrzneEdytuj