Otwórz menu główne

Cillian Murphy (irl.: Cillian Ó Murchú; ur. 25 maja 1976 w Douglas) – irlandzki aktor filmowy i teatralny[1].

Cillian Murphy
ilustracja
Imię i nazwisko Cillian Murphy
Data i miejsce urodzenia 25 maja 1976
Douglas, Cork
Zawód aktor
Współmałżonek Yvonne McGuinness
(od 2004)
Lata aktywności od 1996
Cillian Murphy, Sally Potter i Bruno Ganz (2017)
Cillian Murphy (2010)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się w Douglas w Cork jako najstarsze z czworga dzieci kuratora szkolnego i nauczycielki języka francuskiego, ma młodszego brata Páidi oraz dwie siostry – Sile/Sheilę i Orlę. Jako nastolatek chętnie grał w rugby i czytał książki. Po ukończeniu Presentation Brothers College Cork, studiował prawo na University College Cork w Cork[2].

MuzykaEdytuj

Jego poważne zainteresowanie muzyką zaczęło się w wieku dziesięciu lat, kiedy zaczął grać oraz pisać piosenki. Przed dwudziestym rokiem życia zaczął myśleć o karierze muzyka. Grał na gitarze wraz ze swoim bratem Páidi w kilku zespołach, z których jeden, najbardziej udany nazwali Sons of Mr. Greengenes, na cześć piosenki ich idola, Franka Zappy. Byli także obsesyjnymi fanami zespołu The Beatles. Cillian mówił o sobie jako „specjaliście od dziwacznych tekstów oraz niekończących się solówek gitarowych”.

Rodzice młodych Murphy’ch nie zgodzili się na wydanie płyty. Decyzja, podyktowana młodym wiekiem Páidi (uczył się w szkole średniej) zaważyła na niepodpisaniu kontraktu. Jednocześnie proponowana przez wytwórnię umowa była niekorzystna finansowo i wiązałaby się z przekazaniem wytwórni praw do kompozycji Murphy’ego. Wkrótce, po pierwszej roli w teatrze Cillian odszedł od kariery muzyka rockowego, co później skomentował: „Myślę, że gdzieś jest taki gen, odpowiadający za występowanie. Jeżeli masz go w DNA, musi kiedyś wyjść. Jeżeli chodzi o mnie, początkowo ujawnił się w muzyce, potem przeszedł w aktorstwo.”

Kariera aktorskaEdytuj

Z czasem pojawił się na scenie Corcadorca Theatre Company sztukach: Mechaniczna pomarańcza (A Clockwork Orange) i Przestroga synów Ulsteru udających się w kierunku Somme (Observe the Sons of Ulster Marching Toward the Somme). W 1996 roku zadebiutował na profesjonalnej scenie Triskel Theatre we wstrząsającej sztuce Endy Walsh (Disco Pigs) i zebrał znakomite recenzje. Rok potem zagrał w 26-minutowym filmie krótkometrażowym Kiedy (Quando, 1997). Po debiutanckiej roli kinowej barmana w dramacie kryminalnym Sweety Barrett (The Tale of Sweety Barrett, 1998), zagrał w dramacie Okop (The Trench, 1999) u boku Daniela Craiga, Jamesa D’Arcy’ego i Bena Whishaw i dramacie Nad przepaścią (On the Edge, 2001) jako zagubiony nastolatek.

Za postać nastoletniego Piga, Samozwańczego Króla żyjącego w niezdrowym związku z urodzoną tego samego dnia, w tym samym szpitalu i prawie w tym samym momencie w niezależnym dramacie (Disco Pigs, 2001) był nominowany do nagrody IFTA ( Irish Film & Television Awards)[3]. Rola chorobliwie chudego Jima walczącego z zombie i zbuntowanymi żołnierzami w apokaliptycznym horrorze Danny’ego Boyle’a 28 dni później (28 Days Later, 2002) otrzymał nominację do nagrody MTV Movie Awards i Stowarzyszenia Krytyków Sieciowych. W czarnej komedii Intermission (2003) u boku Colina Farrella wcielił się we wściekłego, niepewnego siebie i nieumiejącego wyrażać swoich uczuć Johna[4].

Po występie w melodramacie wojennym Wzgórze nadziei (Cold Mountain, 2003) z Jude'em Law, Nicole Kidman, Renée Zellweger, Philipem Seymourem Hoffmanem, Natalie Portman i Charlie Hunnamem oraz melodramacie biograficznym Dziewczynie z perłą (Girl with a Pearl Earring, 2003) u boku Colina Firtha i Scarlett Johansson jako prosty syn rzeźnika, zagrał nominowany do nagrody MTV Movie Awards czarny charakter wybitnego psychiatrę z Gotham City doktora Jonathana Crane’a w filmie fantasy Christophera Nolana Batman: Początek (Batman Begins, 2005)[5].

Za kreację chłodnego terrorysty pasażera samolotu o intensywnie niebieskich oczach mordercy w dreszczowcu Wesa Cravena Red Eye z Rachel McAdams i Jackiem Scalią zdobył nominację do nagrody Saturna. Rola syna księdza (Liam Neeson) i jego gosposi, który występuje jako transseksualna kobieta na londyńskiej scenie w komediodramacie Neila Jordana Śniadanie na Plutonie (Breakfast on Pluto, 2005) przyniosła mu nominację do nagrody Złotego Globu.

W dramacie wojennym Kena Loacha Wiatr buszujący w jęczmieniu (The Wind That Shakes the Barley, 2006) zagrał młodego irlandzkiego lekarza, który porzuca karierę i w ślad za bratem wstępuje do partyzantki IRA.

Życie prywatneEdytuj

W 2004 roku ożenił się z Yvonne McGuinness (ur. 1972), z którą ma 2 synów Malachy’ego (ur. 2005) i Arana (ur. 2007).

FilmografiaEdytuj

  • 1997 The Tale of Sweety Barrett jako Barman
  • 1999 Okop (The Trench) jako Rag Rockwood
  • 1999 Sunburn jako David McDerby
  • 2001 Jak Harry stał się drzewem (How Harry Became a Tree) jako Gus
  • 2001 Disco Pigs jako Pig / Darin
  • 2001 Nad przepaścią (On the Edge) jako Jonathan Breech
  • 2002 28 dni później (28 Days Later) jako Jim
  • 2003 Wzgórze nadziei (Cold Mountain) jako Bardolph
  • 2003 Dziewczyna z perłą (Girl With a Pearl Earring) jako Pieter
  • 2003 Intermission jako John
  • 2005 Red Eye jako Jackson Rippner
  • 2005 Śniadanie na Plutonie (Breakfast on Pluto) jako Patrick „Kitten” Braden
  • 2005 Batman: Początek (Batman Begins) jako doktor Jonathan Crane / Scarecrow
  • 2006 Wiatr buszujący w jęczmieniu (The Wind That Shakes the Barley) jako Damien
  • 2007 Uwaga Violet (Watching the Detectives) jako Neil
  • 2007 W stronę słońca (Sunshine) jako Capa
  • 2008 The Edge of Love jako William Killick
  • 2008 Mroczny rycerz (The Dark Knight) jako doktor Jonathan Crane / Scarecrow
  • 2009 Perrier's Bounty jako Michael McCrea
  • 2010 Peacock jako John / Emma Skillpa
  • 2010 Incepcja (Inception) jako Robert Fischer Jr.
  • 2010 Hippie Hippie Shake jako Richard Neville
  • 2011 Wyścig z Czasem (In Time) jako Timekeeper Raymond León
  • 2012 Red Lights jako Tom Buckley
  • 2012 Mroczny rycerz powstaje (The Dark Knight Rises) jako doktor Jonathan Crane / Scarecrow
  • 2012 Broken jako Mike Kiernan
  • od 2013 Peaky Blinders jako Tommy Shelby
  • 2014 Transcendencja jako agent specjalny Buchanan
  • 2016 Anthropoid jako Jozef Gabčík
  • 2017 Dunkierka jako dygoczący żołnierz

PrzypisyEdytuj

  1. Kirsty Blake Knox (2018-04-26): Cillian Murphy eyes up part in Young Offenders after moving home to Ireland (ang.). Irish Independent. [dostęp 2018-04-28].
  2. Cillian_Murphy (ang.). Listal. [dostęp 2018-04-28].
  3. Cillian_Murphy (wł.). MYmovies. [dostęp 2018-04-28].
  4. Cillian_Murphy (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2018-04-28].
  5. Cillian Murphy (25 de Maio de 1976) (port.). Filmow. [dostęp 2018-04-28].

Linki zewnętrzneEdytuj