Clavaria Vaill. ex L. (goździeniec) – rodzaj grzybów z rodziny goździeńcowatych (Clavariaceae)[1].

Goździeniec
Ilustracja
Goździeniec fioletowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina goździeńcowate
Rodzaj goździeniec
Nazwa systematyczna
Clavaria Vaill. ex L.
Sp. pl. 2: 1182 (1753)
Typ nomenklatoryczny
Clavulina cristata (Holmsk.) J. Schröt. 1888
Gożdzieniec przydymiony

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji: Clavariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Nazwa rodzaju została po raz pierwszy wprowadzona przez Vaillanta w 1727. Pochodzi od łacińskiego słowa clava oznaczającego klub i wiąże się z gromadnym występowaniem owocników tych grzybów. Rodzaj ten został również opisany przez Karola Linneusza w jego dziele Species Plantarum w 1753 r[2]. Później mykolodzy opisali jeszcze prawie 1200 gatunków zaliczanych do tego rodzaju, jednak wiele z nich to synonimy. Niektóre zostały potem przeniesione do rodzajów Clavulinopsis i Ramariopsis.

Polską nazwę nadał Józef Jundziłł w 1791 r. Franciszek Błoński używał nazwy goździec[3].

CharakterystykaEdytuj

Grzyby naziemne o przeważnie pojedynczym, nierozgałęzionym, cylindrycznym lub maczugowatym owocniku. Owocniki rosną w grupach. W zależności od gatunku mają kolor śmietankowy, żółty, różowy, fioletowy, brązowy lub czarny. Hymenofor gładki, pokrywający całą powierzchnię owocnika. Wysyp zarodników biały, zarodniki gładkie lub kolczaste[4].

Wszystkie gatunki rodzaju Clavaria występują na lądzie i są saprotrofami. Większość występuje w lesie, gdzie żyją na ściółce leśnej, martwej trawie i mchach. Co najmniej jeden gatunek (Clavaria argillacea) żyje w symbiozie z roślinami z rodziny wrzosowatych. Należące do tego rodzaju gatunki występują na całym świecie na obszarach o klimacie tropikalnym i umiarkowanym. W Europie w 2008 r. opisano występowanie 15 gatunków[5].

Gatunki występujące w PolsceEdytuj

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[8]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Botanicon Parisiense. [dostęp 2001-02-24].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
  5. Species Fungorum. [dostęp 2011-02024].
  6. W. Wojewoda opisuje ten gatunek jako Clavulinopsis gracillima
  7. Beata Bilska-Zaleska, Clavaria rosea – pierwsze notowanie w Polsce, „Przegląd Przyrodniczy”, 29 (2), 2018, ISSN 1230-509X [dostęp 2019-06-14] (pol.).
  8. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-03-05].

Linki zewnętrzneEdytuj