Cleomaceaerodzina roślin zielnych i krzewów obejmująca ok. 25 rodzajów z 270-350 gatunkami[1]. Rośliny te występują głównie w strefie równikowej, głównie na kontynentach amerykańskich, mniej licznie reprezentowane są na wszystkich kontynentach w strefie umiarkowanej ciepłej, brak ich przedstawicieli w strefie umiarkowanej chłodnej i w obszarach okołobiegunowych. Najszerzej rozpowszechniony jest rodzaj Cleome – jedyny występujący poza Ameryką. Niektóre gatunki są uprawiane z powodu ozdobnych kwiatów. Cleome gynandra jest warzywem liściowym[3].

Cleomaceae
Ilustracja
Cleome oxyphylla
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd kapustowce
Nazwa systematyczna
Cleomaceae Bercht. & J. Presl
Přir. Rostlin 2(64): 253. 1825[2]
Cleome hassleriana 'Kelly Rose'
Cleome rutidosperma

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rośliny zielne, jednoroczne lub byliny, rzadziej krzewy[3], o pędach nagich lub pokrytych gruczołowatymi włoskami[4].
Liście
Skrętoległe, ogonkowe, najczęściej trójlistkowe, czasem z liczniejszymi listkami dłoniasto złożonymi[3], rzadko pojedyncze. Blaszka liściowa całobrzega lub piłkowana. Przylistki zwykle obecne i bardzo różnie wykształcone – równowąskie, nitkowate, cierniste, łuskowate lub podzielone. U nasady ogonka liściowego często występuje zgrubienie (pulvinus), nierzadkie są także kolce na ogonkach[4].
Kwiaty
Zebrane w grono, czasem z kilkoma kwiatami wyrastającymi z węzłów, rzadko z pojedynczymi kwiatami wyrastającymi z kątów liści. Działek kielicha jest najczęściej 4, wolnych lub połączonych u nasady. Płatki korony są 4, z paznokciem, różnie zabarwione. Najczęściej 6 pręcików. Słupek jest górny zbudowany z dwóch owocolistków. Zalążnia dwukomorowa z fałszywą przegrodą[3][1].
Owoce
Suche torebki w postaci łuszczyn lub łuszczynek[3], otwierające się jedną lub dwiema klapkami. Rzadko rozłupnie lub skrzydlaki[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2018)

Rodzina siostrzana w stosunku do kapustowatych (Brassicaceae) w obrębie rzędu kapustowców.


kapustowce


Akaniaceae



Tropaeolaceaenasturcjowate






Moringaceaemoringowate



Caricaceaemelonowcowate





Setchellanthaceae




Limnanthaceaelimnantesowate





Koeberliniaceae




Bataceae



Salvadoraceae






Emblingiaceae




Pentadiplandraceae




Resedaceaerezedowate



Gyrostemonaceae




Tovariaceae




Capparidaceaekaparowate




Cleomaceae



Brassicaceaekapustowate











Wykaz rodzajów[5]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-10-25].
  2. Jamed L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – C. [dostęp 2013-02-21].
  3. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 101-102. ISBN 1-55407-206-9.
  4. a b c Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 413-414. ISBN 978-1-842466346.
  5. List of Genera in CLEOMACEAE. W: Angiosperm Phylogeny Website [on-line]. [dostęp 2018-10-25].