Otwórz menu główne

Cmentarz wojenny nr 114 – Rzepiennik Strzyżewski

Cmentarz wojenny nr 114 - Rzepiennik Strzyżewski – cmentarz z I wojny światowej, znajdujący się we wsi Rzepiennik Strzyżewski, w gminie Rzepiennik Strzyżewski, powiecie tarnowskim, województwie małopolskim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W IV okręgu Łużna cmentarzy tych jest 27[2].

Cmentarz wojenny nr 114
Rzepiennik Strzyżewski
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1362/M z 14.10.2013[1]
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Rzepiennik Strzyżewski
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Liczba pochówków 147
Architekt Jan Szczepkowski
Położenie na mapie gminy Rzepiennik Strzyżewski
Mapa lokalizacyjna gminy Rzepiennik Strzyżewski
Cmentarz wojenny nr 114 Rzepiennik Strzyżewski
Cmentarz wojenny nr 114
Rzepiennik Strzyżewski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 114 Rzepiennik Strzyżewski
Cmentarz wojenny nr 114
Rzepiennik Strzyżewski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 114 Rzepiennik Strzyżewski
Cmentarz wojenny nr 114
Rzepiennik Strzyżewski
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Cmentarz wojenny nr 114 Rzepiennik Strzyżewski
Cmentarz wojenny nr 114
Rzepiennik Strzyżewski
Ziemia49°47′58,4″N 21°02′40,5″E/49,799556 21,044583
Centralny obelisk
Fragment cmentarza
Dolna bramka wejściowa
Stele na nagrobkach żołnierzy

LokalizacjaEdytuj

Cmentarz znajduje się jako oddzielna kwatera na cmentarzu komunalnym w Rzepienniku Strżyżewskim[2]. Projektantem był Jan Szczepkowski. Cmentarz zbudowany został na planie prostokąta na stoku opadającym w stronę jaru. Głównym elementem ozdobnym jest wysoki i widoczny z daleka obelisk. Jest osadzony na schodkowym, trójstopniowym, betonowym fundamencie i murowany z kamienia ciosanego. Na przedniej ścianie posiada duży, malowany na biało krzyż łaciński. Ogrodzenie cmentarza składa się z murowanych z kamieni solidnych słupków, pomiędzy którym zawieszono metalowe rury. W narożach są fragmenty pełnego muru, i umieszczono tam kamienne ławeczki. Nagrobki rozłożone oryginalnie, nie w rzędach jak na większości cmentarzy zachodniogalicyjskich, lecz promieniście. 4 nagrobki oficerów odróżniają się od pozostałych. Umieszczone są przed przednią strona obelisku i posiadają osadzone na betonowym cokole żeliwne krzyże łacińskie z okrągłą glorią. Wszyscy polegli oficerowie byli w stopniu porucznika. Pozostałe nagrobki to betonowe stele z krzyżami na froncie[3]:

Na cmentarz są dwa wejścia. Jedno prowadzi kilkunastoma krętymi schodkami od dolnej strony cmentarza (obecnie jest rzadko używane), drugie od cmentarza komunalnego[2].

PolegliEdytuj

Pochowano tu 147 żołnierzy, w tym[2]:

  • 128 żołnierzy armii rosyjskiej,
  • 19 żołnierzy armii austro-węgierskiej.

Żołnierze ci polegli w grudniu 1914 r. i kwietniu 1915 r. Zidentyfikowano 57 z nich[3]. Ponadto w kronice parafialnej wymienieni są z nazwiska dwaj żołnierze (prawdopodobnie zostali pochowani na cmentarzu komunalnym)[4].

Losy cmentarzaEdytuj

W 1915 r. po wygranej bitwie pod Gorlicami i przepędzeniu Rosjan dalej na wschód, monarchia austro-węgierska przystąpiła do budowy cmentarzy. Po II wojnie ranga cmentarza w świadomości społeczeństwa i ówczesnych władz zmalała, nie dbano o nie i ulegały niszczeniu[2]. Ten cmentarz zachował się jednak w dość dobrym stanie, dokonano też jego remontu. M.in. uzupełniono brakujące rury ogrodzenia, a stele pomalowano na biało. Obecnie jednak różni się nieco od pierwotnego. Przy dolnej bramce umieszczono tablicę informacyjną.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30. [dostęp 2015-05-20].
  2. a b c d e Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom I. Beskid Niski i Pogórze. Warszawa: Rewasz, 1995. ISBN 83-85557-20-2.
  3. a b Gmina Sękowa. [dostęp 2015-05-15].
  4. Rzepiennik Strzyżewski (114). Spis poległych. [dostęp 2015-05-15].