Otwórz menu główne

Cmentarz wojenny nr 298 – Tymowa

Cmentarz wojenny nr 298 - Tymowa – cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Tymowa w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Czchów. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VIII okręgu brzeskim cmentarzy tych jest 52[2].

Cmentarz wojenny nr 298
Tymowa
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1389/M z 21.01.2014[1]
Ilustracja
Ogólny widok
Państwo  Polska
Miejscowość Tymowa
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Liczba pochówków 90
Architekt Robert Motka
Położenie na mapie gminy Czchów
Mapa lokalizacyjna gminy Czchów
Cmentarz wojenny nr 298 Tymowa
Cmentarz wojenny nr 298
Tymowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 298 Tymowa
Cmentarz wojenny nr 298
Tymowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 298 Tymowa
Cmentarz wojenny nr 298
Tymowa
Położenie na mapie powiatu brzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu brzeskiego
Cmentarz wojenny nr 298 Tymowa
Cmentarz wojenny nr 298
Tymowa
Ziemia49°51′09,3″N 20°37′06,6″E/49,852583 20,618500
Pomnik

PołożenieEdytuj

Cmentarz wojenny to kwatera na cmentarzu parafialnym w Tymowej, po lewej stronie drogi Muchówka – Tymowa, nieco powyżej kościoła w Tymowej. Położony jest na wysokości około 290 m n.p.m. na południowym stoku opadającym do doliny potoku Tymówka[3].

HistoriaEdytuj

Pochowano tutaj żołnierzy armii austriackiej i rosyjskiej, którzy zginęli w walkach na okolicznych terenach w listopadzie i grudniu 1914 oraz od stycznia do maja 1915. Front przechodził tędy dwukrotnie; w listopadzie 1914 armia rosyjska zajęła te tereny, w 1915 natomiast, po zwycięstwie połączonych sił austriackich i niemieckich w bitwie pod Krakowem i bitwie pod Limanową wojska rosyjskie wycofywały się na północ i wschód, broniąc linii kolejowej PrzemyślBochnia[4]. Ogółem na cmentarzu pochowano 56 żołnierzy austro-węgierskiej i 34 żołnierzy armii rosyjskiej. Zidentyfikowano 29 żołnierzy, głównie z armii austro-węgierskiej[5]:

Opis cmentarzaEdytuj

Cmentarz wojenny ma postać prostokąta i stanowi odrębną, ogrodzoną kwaterę. Głównym jego elementem ozdobnym jest sporej wielkości pomnik. Jest to zwieńczona betonowym krzyżem maltańskim ściana pomnikowa z otworem, w którym znajduje się ażurowa, metalowa konstrukcja. Ściana wkomponowana jest w północną część ogrodzenia cmentarza, które tworzą betonowe słupki i położona na nich żelazobetonowa pergola. Pozostałe trzy boki ogrodzenia obecnie wykonane są z metalowych sztachet i dwóch solidnych betonowych słupków na rogach cmentarza. Wejście przez furtkę pomiędzy dwoma betonowymi słupkami zwieńczonymi ozdobnikami w postaci betonowej kuli. Oryginalna furtka wykonana jest z stalowej blachy z wyciętymi ozdobnikami i stylizowanym maltańskim krzyzem. Nagrobki żołnierzy ułożone w rzędach. Posiadają betonowe cokoły, na których osadzono duże, żeliwne, ażurowe krzyże dwóch rodzajów; z pojedynczymi ramionami na nagrobkach żołnierzy austro-węgierskich i podwójnymi na nagrobkach żołnierzy armii rosyjskiej[5].

Losy cmentarzaEdytuj

W okresie Polski międzywojennej cmentarz jako nowy był jeszcze w dobrym stanie. Młodzież szkolna uporządkowywała cmentarz przed dniem Wszystkich Świętych i zapalała znicze, jednak cmentarz ulegał w naturalny sposób niszczeniu przez czynniki pogody i roślinność[2]. Dopiero od lat 80. zaczęto bardziej dbać o cmentarze z I wojny światowej. Cmentarz w Tymowej odnowiono, obecnie jest w bardzo dobrym stanie i jest pielęgnowany.

PrzypisyEdytuj

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30. [dostęp 2014-08-09].
  2. a b Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom III. Bochnia-Limanowa-Brzesko. Rewasz, 1998. ISBN 83-85557-52-0.
  3. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2013-10-10].
  4. Dąbrowski Jan: Wielka Wojna 1914- 1918. Trzaska, Evert i Michalski /reprint-Wydawnictwo KURPISZ s.c., 1937/ reprint 2000. ISBN 83-87621-72-2.
  5. a b Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 3. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2005.