Otwórz menu główne

Zasłonak gniadofioletowy

(Przekierowano z Cortinarius rufo-olivaceus)

Zasłonak gniadofioletowy (Cortinarius rufo-olivaceus (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Zasłonak gniadofioletowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina zasłonakowate
Rodzaj zasłonak
Gatunek zasłonak gniadofioletowy
Nazwa systematyczna
Cortinarius rufo-olivaceus (Pers.) Fr.
Epicr. syst. mycol.: 268 (1838) [1836-1838]
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon nadając mu nazwę Agaricus rufo-olivaceus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Elias Fries w 1838 r.[1]

Synonimy[2]:

  • Agaricus rufo-olivaceus Pers. 1801
  • Cortinarius rufo-olivaceus f. pallidus (M.M. Moser) Nespiak 1975
  • Cortinarius rufo-olivaceus (Pers.) Fr. 1838 f. rufo-olivaceus
  • Cortinarius rufo-olivaceus var. pallidus (M.M. Moser) Quadr. 1985
  • Cortinarius rufo-olivaceus (Pers.) Fr. 1838 var. rufo-olivaceus
  • Cortinarius rufo-olivaceus var. vinosus Moënne-Locc. & Reumaux 1990
  • Cortinarius testaceus Cooke 1891
  • Cortinarius vinosus Cooke 1883
  • Myxacium rufo-olivaceum (Pers.) P. Kumm. 1871
  • Phlegmacium rufo-olivaceum (Pers.) Wünsche 1877
  • Phlegmacium rufo-olivaceum var. pallidum M.M. Moser 1960
  • Phlegmacium rufo-olivaceum (Pers.) Wünsche 1877 var. rufo-olivaceum

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1975 r.[3]

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica 6–12 cm, za młodu łukowaty z podwiniętym brzegiem, potem płaski i nadal z podwiniętym brzegiem. W stanie suchym powierzchnia błyszcząca, na środku czerwona, przy brzegu przez długi czas fioletowa, w stanie wilgotnym śliska. U starszych okazów powierzchnia brudnobrązowoczerwona z oliwkowym odcieniem[4].

Blaszki

Przyrośnięte i wykrojone przy trzonie, gęste, cienkie, początkowo zielonkawożółte, potem szarooliwkowe, rdzawooliwkowe, w końcu rdzawobrązowe[4].

Trzon

Wysokość 5–11 cm, grubość do 2 cm, walcowaty, pełny, w podstawie z bulwą o szerokości do 3 cm. Powierzchnia purpurowo włóknista, górą fioletowa, dołem purpurowoczerwona[4]

Miąższ grzyba

U młodych owocników oliwkowozielony, u starszych winnoczerwony, pod skórką kapelusza fioletowy. Smak kwaśno-gorzkawy, zapach słaby, grzybowy[4].

Zarodniki

W kształcie cytryny o rozmiarach 10,7–12,9 × 5,6–7,3 μm, brodawkowate, stosunek długości do szerokości 1,8[5].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Znane są jego stanowiska tylko w niektórych krajach Europy i w prowincji Kolumbia Brytyjska w Kanadzie[6]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 1 stanowisko (Władysław Wojewoda, 1974 r., Ojcowski Park Narodowy)[3]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[7].

Grzyb mikoryzowy[3]. Rośnie w cieplejszych regionach na ziemi, głównie na podłożu wapiennym w lasach liściastych pod dębami i bukami[4].

Grzyb niejadalny[4].

Gatunki podobneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2018-01-19].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2018-01-19].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d Cortinarius rufo-olivaceus. [dostęp 2018-01-19].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-17].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.