Crossover (samochód)

Honda HR-V pierwszej generacji - prekursor samochodów typu crossover

Crossover (inaczej CUV) — rodzaj samochodu osobowego łączącego w sobie cechy wielu segmentów nadwoziowych, który wyodrębnił się z segmentu samochodów typu SUV. Szczyt popularności samochodów tego rodzaju rozpoczął się pod koniec pierwszej dekady XXI wieku i trwa do dziś. Za jednego z głównych prekursorów samochodów typu crossover uznaje się m.in. Toyotę RAV4, Hondę HR-V pierwszej generacji, a także europejską wersję Forda Fusion[1].

Początkowo w samochodach typu crossover można było zauważyć fuzję głównie nadwozi typu kombi, SUV oraz hatchback. Po premierze takich samochodów, jak Honda Crosstour pojawiać się zaczęły także nawiązania w linii nadwozia do formalnie samochodów typu liftback, co jednak w marketingowym języku jest nazywane crossoverem typu coupé.

Podział crossoverów ze względu na wielkośćEdytuj

W ostatnich latach rosnąca popularność samochodów typu crossover i wprowadzanie modeli w takiej formie przez kolejnych producentów sprawia, że ta forma pojazdu zyskała odrębną kategorię nadwoziową, dzieląca się już analogicznie do nadwozi takich, jak hatchback lub sedan na przedstawicieli w różnych segmentach.

Segment AEdytuj

 
Volkswagen Taigun Concept - niezrealizowana koncepcja crossovera segmentu A koncernu Volkswagen

Najmniejszy pod względem wymiarów typ crossoverów i jednocześnie najmniej licznie reprezentowany. Za najbardziej popularnego i nie posiadającego dotychczas bezpośredniej konkurencji seryjnie produkowanego reprezentanta tego segmentu można uznać samochód japońskiego producenta Suzuki - światowy model Ignis, który był oferowany także pod markami Chevroleta, Subaru i Holdena. Powstały już 2. generacje tego samochodu i kontynuację takiego pojazdu z powodu braku wystarczającej niszy zarzucono w 2008 roku. W 2015 roku producent postanowił wznowić jednak ideę na taki pojazd i od 2017 roku m.in. w Europie i Japonii oferowane będzie trzecie wcielenie Ignisa zaliczane ponownie do crossoverów segmentu A, którego światowe premiery dla dwóch największych rynków miały miejsce w Tokio w 2015 roku oraz w Paryżu rok później. Decyzję japońskiej marki można uznać za odważną, gdyż Volkswagen, który w 2012 roku zaprezentował prototyp swojej interpretacji najmniejszego crossovera pod nazwą Taigun i planował wprowadzić taki samochód do seryjnej produkcji wraz z bliźniaczymi modelami marek SEAT i Skoda ostatecznie w 2016 roku ogłosił porzucenie takiego pomysłu z racji zbyt małych wymiarów[2]. Jedynym, innym seryjnie produkowanym poza Ignisem, samochodem tego typu jest indyjska Mahindra KUV100, która jednak powstała z myślą o rynku wewnętrznym charakteryzującym się odrębną specyfiką. Segment crossoverów segmentu A pozostaje więc najbardziej niszowym.

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
  Mahindra KUV100 Indie, RPA od 2016
  Suzuki Ignis I Europa 2000 - 2006
 
 
Suzuki Ignis II
Chevrolet Cruze
Europa
Japonia i Australia
2003 - 2008
2001 - 2008
  Suzuki Ignis III Europa, Japonia, Indie, Australia od 2016
  Renault Kwid Indie od 2015

Segment BEdytuj

Segment miejskich crossoverów zapoczątkowała Toyota w 2007 modelem na rynek amerykański Scion xD, który dopiero półtora roku później trafił na rynek europejski, jako Toyota Urban Cruiser. Na skalę światową segment miejskich crossoverów spopularyzowała Kia, która w 2008 roku zaprezentowała model Soul. W Europie kolejni byli FIAT z modelem Sedici. Pierwszym modelem tego typu, który odniósł z kolei spektakularny sukces światowy z Europą na czele był Juke, który przyczynił się do późniejszego zachęcenia, głównie europejskich producentów, do przedstawienia konkurencyjnych modeli. Od 2013 roku po premierze takich modeli, jak Opel Mokka, Peugeot 2008, czy Renault Captur można zaobserwować rosnącą popularność segmentu miejskich crossoverów, która przyczynia się do lawinowego wzrostu reprezentantów w tej klasie samochodów. Miejskie crossovery łączą cechy głównie hatchbacków i SUV-ów, a przez swoją formę użytkową zaczynają też powoli wypierać z gam producentów miejskie kombi, np. Peugeot 207 SW został zastąpiony w gamie przez Peugeota 2008. Miejskie crossovery wyjątkowo rzadko są oferowane z opcją napędu na cztery koła i jeszcze rzadziej są w takiej opcji kupowane przez klientów. Z tego powodu Jeep Renegade, który odwrotnie do trendów w segmencie posiada walory samochodu terenowego, jest częściej uznawany za miejskiego SUV-a, aniżeli crossovera. Od 2017 roku można spodziewać się pojawienia się kolejnych modeli w tym segmencie m.in od Volkswagena, Seata i Skody. Ponadto, mimo posiadania już w tej klasie swoich reprezentantów, kolejne miejskie crossovery będące wewnętrzną alternatywą do oferowanych już modeli zaprezentował już Opel ze swoim Crosslandem X, a niebawem także Citroen, Kia i Hyundai.

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
  Chevrolet Trax
Holden Trax
Europa (do 2014), Ameryka Pn, Ameryka Pd, Afryka, Azja
Australia
2013 – 2019
  Chevrolet Tracker Ameryka Pn, Ameryka Pd, Chiny od 2019
  Citroën C3 Aircross II Europa, Australia od 2017
  Citroën C3-XR Chiny od 2015
  Citroën C4 Cactus Europa, Australia od 2014
  Fiat Sedici Europa, Australia 2008 - 2014
  Fiat 500X Europa, Japonia, Ameryka Pn, Australia od 2014
  Ford EcoSport II Europa, Ameryka Pd, Ameryka Pn, Afryka, Azja, Australia od 2014
  Honda HR-V I Europa, Azja, Ameryka Pd, Australia 1999 - 2006
  Honda HR-V II
Honda Vezel
Europa, Ameryka Pn, Australia, Azja
Japonia
od 2014
od 2013
  Hyundai Creta
Hyundai ix25
Azja, Rosja, Afryka, Ameryka Południowa
Chiny
od 2014
  Hyundai Venue Ameryka Północna, Indie od 2019
  Hyundai Kona Europa, Ameryka Północna, Australia od 2017
  Kia Soul I Europa, Azja, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia 2008 - 2013
  Kia Soul II Europa, Azja, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia 2013 – 2019
  Kia Soul III Azja, Ameryka Północna od 2019
  Kia KX3 Chiny od 2015
  Kia Stonic Europa, Ameryka Północna, Australia od 2017
  Mazda CX-3 Europa, Ameryka Północna, Japonia, Australia od 2015
 
 
Nissan Juke
Infiniti ESQ
Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia
Chiny
od 2010
od 2015
  Opel Crossland X Europa od 2017
  Opel Mokka X
Buick Encore
Europa
Ameryka Północna
od 2014
  Peugeot 2008 Europa, Ameryka Pd, Australia od 2013
 
 
Renault Captur
Renault Kaptur
Europa, Australia
Rosja, Ameryka Południowa
od 2013
od 2015
  SEAT Arona Europa, Australia od 2017
  Škoda Yeti Europa, Australia 2009 - 2017
  Škoda Kamiq Europa, Australia od 2019
  SsangYong Tivoli Europa, Korea od 2015
  Suzuki SX4 Europa, Azja, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia 2006 - 2014
  Suzuki Vitara II Europa, Azja, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia
  Toyota Urban Cruiser
Europa, Japonia, Australia
Ameryka Północna
2008 - 2014
  Volkswagen T-Cross Europa, Ameryka Północna, Australia od 2019
  Volkswagen T-Roc Europa, Australia od 2017

Segment CEdytuj

Kompaktowe crossovery zyskały na popularności w drugiej połowie I dekady XXI wieku. Początek wyodrębnieniu się temu rodzajowi samochodów dał Nissan z modelem Qashqai, który zdefiniował kompaktowego crossovera - podwyższony samochód mający więcej cech hatchbacka, a mniej minivana i kombi. Kategoria kompaktowych crossoverów często mylona jest z kompaktowymi SUV-ami. Mimo, iż samochody z tych dwóch rodzin konkurują ze sobą na rynku, to istotna różnica między nimi to najczęściej niższy prześwit oraz nadwozie, a także mniej cech nawiązujących do samochodu terenowego u kompaktowych crossoverów. Z czasem rozwoju segmentu crossoverów segmentu C najsilniejszymi graczami w tej klasie pojazdów są Renault, Mitsubishi i Suzuki. W segmencie długo obecny jest też Jeep z modelem Compass, którego pierwsza generacja z lat 2005 - 2016 nie odniosła jednak sukcesu rynkowego. Jednym, z najnowszych samochodów tej podkategorii crossoverów jest model C-HR Toyoty, stylem będący odpowiedzią na takie auta, jak Nissan Qashqai czy Renault Kadjar, a także druga generacja Subaru XV.

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
  Citroën C4 Aircross Europa, Australia, Chiny 2012 - 2017
  Citroën C5 Aircross Europa, Australia, Chiny od 2017
  Jeep Compass I Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia 2006 - 2016
  Jeep Compass II Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia od 2016
  Kia Niro Europa, Ameryka Pn, Korea, Australia od 2016
Kia Xceed Europa od 2019
  Mitsubishi ASX
Mitsubishi Outlander Sport
Mitsubishi RVR
Europa, Australia
Ameryka Północna
Japonia
od 2010
  Mitsubishi Eclipse Cross Europa, Japonia, Ameryka Pn, Australia od 2017
  Nissan Qashqai I
Nissan Dualis
Europa, Ameryka Pd, Afryka
Japonia, Australia
2006 - 2013
  Nissan Qashqai II
Nissan Rogue Sport
Europa, Azja, Ameryka Pd, Australia
Stany Zjednoczone
od 2013
od 2017
  Opel Grandland X Europa od 2017
  Peugeot 3008 I Europa, Australia 2009 - 2016
  Peugeot 4008 I Europa, Australia, Chiny 2012 - 2016
  Peugeot 3008 II
Peugeot 4008 II
Europa, Australia
Chiny
od 2016
  Renault Kadjar Europa, Australia od 2015
  SEAT Ateca Europa, Australia od 2016
  Škoda Karoq Europa, Australia od 2017
  Škoda Kamiq Chiny od 2018
  Subaru XV I
Subaru XV Crosstrek I
Europa, Australia
Ameryka Północna
2012 - 2017
  Subaru XV II
Subaru XV Crosstrek II
Europa, Australia
Ameryka Północna
od 2017
  Suzuki SX4 S-Cross Europa, Ameryka Pd, Australia, Azja od 2014
  Toyota C-HR Europa, Ameryka Północna, Australia od 2016
  Volkswagen Tiguan I Europa, Ameryka Północna, Japonia, Australia 2007-2015
  Volkswagen Tiguan II Europa, Ameryka Północna, Japonia, Australia od 2015
  Volkswagen Tharu
Volkswagen Tarek
Chiny, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Rosja od 2018

Segment DEdytuj

Segment, którego początki sięgają momentu, kiedy drugie generacja modelu Kia Sorento z SUV-a terenowym charakterze wyewoluowały w szosowe crossovery, wymiarowo odpowiadające klasie średniej. Chwilę potem drogą koreańskich producentów poszedł Nissan z trzecim wcieleniem X-Traila. Oba modele przy okazji premiery najnowszych generacji wymiarowo awansowały do segmentu crossoverów klasy średniej. Segment ten, podobnie jak kompaktowe crossovery, często jest traktowany przez klientów z racji częstego wyboru opcji 4x4, jako samochody także na drogi nieutwardzone, przez co granica między crossoverami klasy średniej, a dużymi SUV-ami również się zaciera. Crossovey klasy średniej łączą najczęściej cechy minivanów i samochodów terenowych i przez swoje walory użytkowe często stanowią groźną, wewnętrzną konkurencję dla minivanów, których popularność konsekwentnie spada. Najnowszymi reprezentantami segmentu, który zaczyna się coraz bardziej rozrastać jest Chevrolet Blazer, Toyota RAV4 V czy też Seat Tarraco.

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
  Alfa Romeo Stelvio Europa, Ameryka Południowa od 2016
  Chevrolet Captiva Europa, Ameryka Południowa, Korea Południowa 2006 - 2019
  Chevrolet Blazer Ameryka Pn, Chiny od 2019
  Citroën C-Crosser Europa, Australia, Chiny, Japonia 2007 - 2012
  Jeep Cherokee KL Europa, Chiny, Ameryka Południowa od 2013
  Kia Sorento III Europa, Azja, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Australia od 2015
  Mitsubishi Outlander III Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia od 2012
  Nissan X-Trail III
Nissan Rogue II
Europa, Ameryka Pd, Australia
Ameryka Północna
od 2013
  Opel Antara Europa 2006 - 2015
  Peugeot 4007 Europa, Australia, Chiny, Japonia 2007 - 2012
  Peugeot 5008 II Europa, Australia od 2017
  SEAT Tarraco Europa, Australia od 2018
  Škoda Kodiaq Europa, Australia od 2016
  Toyota RAV4 V Europa, Japonia, Ameryka Południowa od 2018
  Volkswagen Tiguan Allspace Europa, Ameryka Północna, Australia od 2017

Segment EEdytuj

Segment najrzadziej reprezentowany. Tworzy go wąska gama samochodów, które mimo zwiększonego prześwitu i sporych wymiarów nadwozia nie posiadają większych cech samochodów terenowych. Segment ten zyskał popularność, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, a w Europie wciąż pozostaje niszą. Jednym, z najnowszych reprezentantów, jest najnowsze wcielenie Renault Espace, które wyewoluowało w tę klasę crossoverów z segmentu dużych vanów. Innym znanym modelem europejskiego producenta (de facto będący amerykańską konstrukcją) w tym segmencie jest Fiat Freemont.

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
 
 
Dodge Journey
Fiat Freemont
Ameryka Pn, Ameryka Pn, Australia
Europa, Chiny
od 2008
2011 - 2015
  Nissan Murano I Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia 2003 - 2007
  Nissan Murano II Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia 2007 - 2014
  Nissan Murano III Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia od 2014
  Subaru Tribeca Europa, Ameryka Pd, Australia
Ameryka Północna
2005 - 2014
  Renault Espace V Europa, Australia od 2014

Segment PremiumEdytuj

Segment B

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
  Audi Q2 Europa, Australia od 2016
  Mini Countryman I Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia 2010 - 2016

Segment C

Zdjęcie Model Rynek zbytu Lata produkcji
  Audi Q3 Europa, Australia 2011 – 2018
  Audi Q3 II Europa, Australia od 2018
  BMW X1 I Europa, Ameryka Pn, Australia 2009 - 2015
  BMW X1 II Europa, Ameryka Pn, Australia od 2015
  BMW X2 Europa, Ameryka Pn, Australia od 2018
  Infiniti QX30 Europa, Ameryka Pn, Australia od 2015
  Jaguar E-Pace Europa, Ameryka Pn, Australia od 2017
  Mercedes-Benz klasy GLA Europa, Ameryka Pn, Australia od 2014
  Mini Countryman II Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia od 2016
  Volvo XC40 Europa, Ameryka Pn, Ameryka Pd, Azja, Australia od 2017

Także marki premium wyczuły panującą od paru lat na rynku koniunkturę i sukcesywnie wprowadzają kolejne modele, reprezentujące marki premium w segmencie crossoverów. Także i tu zaczynają się pojawiać reprezentanci kolejnych podkategorii, które aktualnie są reprezentowane w dwóch: miejskie (Audi Q2, BMW X1) oraz kompaktowe (Audi Q3, Infiniti QX30, Mercedes-Benz GLA).


PrzypisyEdytuj

  1. Historia miejskich crossoverów | Wybór Kierowców, www.wyborkierowcow.pl [dostęp 2017-10-12] (pol.).
  2. Volkswagen Taigun kończy żywot, zanim go na dobre zaczął - WP Moto, moto.wp.pl [dostęp 2017-12-02] (pol.).