Cuchnący oddech

termin medyczny

Cuchnący oddech (łac. halitosis, fetor ex ore) – medyczny termin określający odczuwanie nieprzyjemnego zapachu wyczuwalnego w trakcie wydychania powietrza.

Cuchnący oddech
fetor ex ore
ICD-10 R19.6

Pierwsze pisane wzmianki o tej przykrej dolegliwości pochodzą z Księgi Hioba (Hi 19,17):

żonie mój oddech niemiły

Klasyfikacja nieprzyjemnego zapachu z ustEdytuj

W trakcie diagnostyki nieprzyjemnego zapachu z ust należy pamiętać o istniejącej klasyfikacji:

  • cuchnący oddech (halitoza) rzeczywisty (fizjologiczny, patologiczny)
  • oddech pseudocuchnący (pseudo-halitoza)
  • halitofobia

PrzyczynyEdytuj

Najczęściej bo w ok. 90% przypadków przyczyna przykrego oddechu leży w obrębie jamy ustnej:

Inne przyczyny to:

DiagnostykaEdytuj

  • Organoleptyczna metoda pomiaru halitozy. Test polega na ocenie zapachu końcówki plastikowej rurki lub łyżki poprzednio włożonej do ust pacjenta. Najczęściej stosowana jest skala Rosenberga (0 do 5, gdzie 0 to brak zapachu; 1 – ledwo zauważalny zapach; 2 – lekki, ale wyraźnie wyczuwalny zapach; 3 – umiarkowany zapach; 4 – silny zapach; 5 – wyjątkowo nieprzyjemny zapach). Test ten polega na subiektywnej ocenie zapachu przez osobę badającą pacjenta. Szacowany poziom wiarygodności wynosi około 83%.
  • Chromatografia gazowa. Jest metodą preferowaną, jeśli wymagane są dokładne pomiary określonych gazów.
  • W badaniu nieprzyjemnego zapachu z ust może być wykorzystywany halimetr – urządzenie z czujnikiem elektrochemicznym, który generuje sygnał po ekspozycji na działanie związków siarki.
  • W ostatnim czasie opisywano zastosowanie kwestionariuszy, pozwalających z jednej strony ocenić pogorszenie jakości życia, spowodowanych halitozą, zaś z drugiej – skuteczność zastosowanego leczenia (HALT, SF-36 test, QOLQ).
  • Inne testy stosowane w diagnostyce nieprzyjemnego zapachu z ust, takie jak: BANA test [N-benzoilo-dL-arginino-2-naftylo-amid], czujniki chemiczne, test inkubacji śliny, kwantyfikacja aktywności ß-galaktozydazy, monitorowanie stężenia amoniaku oraz reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR-RT), znajdują się jeszcze w trakcie badań naukowych, służących do określenia ich wartości praktycznej.

Omówione metody identyfikacji i monitoringu nieprzyjemnego zapachu z ust nie pozwalają na rozpoznanie przyczyny halitozy.

LeczenieEdytuj

Obowiązuje leczenie przyczynowe, gdyż foetor ex ore jest tylko objawem, więc likwidacja pierwotnej przyczyny prowadzi do ustąpienia objawu. Z ogólnych zaleceń należy pamiętać o rygorystycznej higienie jamy ustnej, polegającej na częstym myciu zębów (zwłaszcza po każdym posiłku) oraz usuwaniu nalotu z języka. Pewne złagodzenie objawów może przynieść również rezygnacja ze spożywania słodkich pokarmów oraz stosowanie gum lub cukierków o smaku miętowym. Powinno się spożywać więcej pokarmów twardych, o działaniu oczyszczającym zęby, np. marchew, jabłko, seler, twaróg.

Celem odkażenia jamy ustnej można stosować płukanki z roztworu wody utlenionej i wody w stosunku 1:10 (nie wolno połykać) lub środków odkażających, np. kwasu bornego, bądź wodnego roztworu boraksu.

BibliografiaEdytuj

  • Otorynolaryngologia praktyczna. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Tom I. Grzegorz Janczewski (red.). Gdańsk: Via Medica, 2007, s. 257-259. ISBN 978-83-60072-75-2.
  • Andrzej Dąbrowski: Gastroenterologia (Wielka Interna). Warszawa: Medical Tribune Polska, 2010, s. 3-5. ISBN 978-83-60135-99-0.
  • Dmitry Tretiakow , Andrzej Skorek. Halitoza vs czopy migdałkowe: czy to jest problem otolaryngologiczny? Pol Otorhino Rev 2019; 8 (4): 9-14. DOI: 10.5604/01.3001.0013.5601