Otwórz menu główne
Cyganeczka, fragment pomnika Cervantesa, autorstwa Federico Coullaut-Valera

Cyganeczka (hiszp. La gitanilla) – nowela Miguela Cervantesa, opublikowana w zbiorku Nowele przykładne w 1613 roku.

Utwór przedstawia życie Cyganów w konwencji utopii, przedstawiając ich jako społeczność żyjącą zgodnie z prawami natury, dumnych, wolnych, dyskretnych i dotrzymujących obietnic. Chociaż autor rysuje również wady bohaterów (np. skłonność do kradzieży), to jednak przedstawione są one dyskretnie, a na plan pierwszy wysuwają się zalety. Z kolei życie ówczesnych Hiszpanów przedstawione jest negatywnie – urzędnicy są przekupni, a wymiar sprawiedliwości – nieskuteczny[1].

Fabuła nie była oryginalnym pomysłem Cervantesa – autor wzorował się na anonimowej hiszpańskiej powieści Libro de Apolonio, gdzie występuje wędrowna księżniczka Tarsiana. Źródłem dla utworu było też Patrañuelo Juana de Timonedy z 1578. Z kolei Cyganczeka posłużyła Wiktorowi Hugo do stworzenia postaci Esmeraldy z Katedry Marii Panny w Paryżu[2].

Zarys fabułyEdytuj

Akcja noweli rozgrywa się w Madrycie. Bohaterką jest piętnastoletnia Cyganka, Preciosa. To dziewczyna śmiała, rezolutna i inteligentna, doskonała tancerka i śpiewaczka. Zakochuje się w niej bogaty szlachcic hiszpański i wyznaje jej uczucie występując pod fałszywym imieniem Andrés. Preciosa obiecuje wyjść za niego, jeśli spędzi on z nią dwa lata w obozie cygańskim, gdzie będą żyli jak brat i siostra. Andrés wyrusza więc w drogę z Cyganami, wyrzeka się ponadto swojego szlachetnego pochodzenia i przyjmuje zwyczaje tej społeczności. Jednak pewna zakochana w nim bez wzajemności kobieta podrzuca mu swoją biżuterię i zgłasza kradzież. Andrés zostaje ujęty i poddany rewizji, znieważony zabija jednego z żołnierzy i trafia do więzienia. Tymczasem jedna z Cyganek przyznaje, że Preciosa jest szlachcianką, ukradzioną w dzieciństwie z domu miejscowego korregidora. Rodzice rozpoznają córkę, ujawnia się też szlacheckie pochodzenie Andrésa, a kobieta, która podrzuciła mu biżuterię przyznaje się do winy. Ponieważ okazuje się, że oboje zakochani pochodzą ze szlachty, ich rodziny nie sprzeciwiają się ich małżeństwu. Młodzi pobierają się.

PrzypisyEdytuj

  1. Zofia Szmydtowa: Cervantes. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965, s. 280–282.
  2. Zofia Szmydtowa: Cervantes. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965, s. 281.

BibliografiaEdytuj

  • Zofia Szmydtowa: Cervantes. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965.