Fundacja (cykl)

(Przekierowano z Cykl Fundacja)

Fundacja (ang. Foundation) – siedmiotomowy cykl powieściowy z gatunku science fiction, autorstwa Isaaca Asimova[1].

Cykl opowiada o zmierzchu i rozkładzie gigantycznego tworu politycznego – Imperium Galaktycznego, obejmującego zasięgiem swojej władzy obszar całej Galaktyki, w tym 25 milionów zamieszkanych światów. Fundacja jest studium wielkich procesów historycznych oraz takich zjawisk, jak władza i manipulacja ludźmi oraz historią, ukazanym w szacie SF.

Wraz z jego trylogią Imperium Galaktyczne, tetralogią Roboty i dwoma tomami opowiadań o nich, Fundacja tworzy 16-tomową Historię przyszłości. Oprócz siedmiu powieści napisanych przez Asimova Fundację uzupełniają również tomy napisane przez innych autorów: Gregory’ego Benforda, Grega Beara oraz Davida Brina[2].

CyklEdytuj

Tomy cyklu w kolejności chronologicznej (plus uzupełnienia innych autorów):

Inne powieści i opowiadania w świecie Fundacji:

  • Foundation’s Friends (1989) – zbiór opowiadań zawierający m.in. opowiadanie Originista (The Originist) napisane przez Orsona Scotta Carda.
  • Psychohistorical Crisis (2001) (aut. Donald Kingsbury)

GenezaEdytuj

Na pierwsze trzy powieści złożyła się seria ośmiu opowiadań opublikowanych w Astounding Magazine między majem 1942 a styczniem 1950.

Początkowa wersja historii była dokładnie wzorowana na Zmierzchu i upadku cesarstwa rzymskiego Edwarda Gibbona i bardzo wiele z tego założenia zostało[3]. Asimov pisze w esejach, iż nie mógł traktować swego rozpadającego się Imperium Galaktycznego tylko jak przerośniętego antycznego Rzymu, więc dla dodania oryginalnego i futurystycznego pierwiastka wymyślił naukę zwaną psychohistorią, która pozwalała na przewidzenie przyszłości za pomocą równań matematycznych, o ile posiadało się odpowiednie ku temu dane.

NagrodyEdytuj

Pierwsze trzy tomy, wydane w latach 1951–1953 zdobyły w 1966 raz w historii przyznaną nagrodę Hugo za „Najlepszą serię wszech czasów”[4].

WpływEdytuj

Fundacja zainspirowała w pewnym stopniu m.in. twórcę Gwiezdnych wojenGeorge’a Lucasa[5].

Elon Musk twierdzi, że cykl Fundacja stanowią ogromną inspirację dla jego życia. W prywatnym samochodzie Muska Tesla Roadster, który rakieta Falcon Heavy podczas lotu testowego w styczniu 2018 wyniosła w przestrzeń kosmiczną, znajdowała się m.in. kopia trylogii Asimowa na dysku optycznym 5D[6].

AdaptacjeEdytuj

W 2018 Apple ogłosiło, że tworzy serial telewizyjny na bazie serii[3]. W marcu 2020 ogłoszono wstrzymanie produkcji serialu ze względu na wybuch pandemii COVID-19[7].

24 września 2021 roku na platformie Apple TV+ odbyła się premiera pierwszego sezonu serii[8]. Kolejne odcinki w luźny sposób nawiązują do literackiego pierwowzoru.

Główne postacieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Mark Strauss, What Absolutely Everyone Needs To Know About Isaac Asimov’s Foundation, „io9” [dostęp 2018-11-10] (ang.).
  2. Wszechświat Fundacji, [w:] encyklopediafantastyki.pl [online] [dostęp 2020-04-12].
  3. a b Apple has greenlit a TV adaptation of Isaac Asimov’s Foundation series, „The Verge” [dostęp 2018-11-10].
  4. 1966 Hugo Awards (ang.). [dostęp 2020-04-12].
  5. In Pursuit of Infinity, „The New Yorker [dostęp 2018-11-10] (ang.).
  6. Drake Baer, Sherin Shibu: How a 68-year-old sci-fi book series sparked Elon Musk’s love of space – and convinced him to make humans an interplanetary species (ang.). [dostęp 2020-04-12].
  7. Nellie Andreeva, ‘Foundation’ TV Series Suspends Production In Ireland Amid Coronavirus Pandemic, Deadline, 12 marca 2020 [dostęp 2020-04-12] (ang.).
  8. Foundation | Apple TV+, Apple TV, 23 września 2021 [dostęp 2021-09-25] (ang.).