Otwórz menu główne

Cyprian z Antiochii

Cyprian z Antiochii (zm. w 304 w Nikomedii) – biskup Antiochii i męczennik za wiarę, święty katolicki i prawosławny.

Święty
Cyprian z Antiochii
biskup
męczennik
Ilustracja
Męczeństwo św. Cypriana. Menologion Bazylego II. 985.
Data i miejsce śmierci 26 września 304
Nikomedia
Czczony przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
kościoły orientalne
Wspomnienie 26 września (kościół rzymskokatolicki)[a]
2 lub 4 października[b]

ŻywotEdytuj

Cyprian, niezwykle uzdolniony, szybko przyswoił sobie szkolną wiedzę. Młodość spędził na wędrówkach. Dwa lata przebywał na Olimpie. Przewędrował całą Grecję. Dłuższy czas spędził w Egipcie i Chaldei, starożytnych ośrodkach wiedzy tajemnej. Ostatecznie osiedlił się w Antiochii Pizydyjskiej i tam zajął się czarnoksięstwem. W Antiochii poznał piękną dziewczynę o imieniu Justyna i zakochał się w niej. Kiedy próbował ją zdobyć, okazało się, że Justyna jest chrześcijanką. Zamiast mu ulec, ona sama pozyskała Cypriana dla Chrystusa. Wkrótce potem Cyprian został wyświęcony na biskupa Antiochii. Poniósł śmierć męczeńską wraz z Justyną w 304 roku w Nikomedii za panowania cesarza Dioklecjana[1].

PrzekazEdytuj

Historię Cypriana zna już Grzegorz z Nazjanzu, który w 379 roku wygłosił mowę ku czci świętego Cypriana z Kartaginy, włączając w nią opowieść o studiach Cypriana w zakresie sztuk magicznych i jego nawróceniu dzięki świętej Justynie i łącząc obydwie postaci świętych. Około 440 roku mowę Grzegorza przerobiła na poemat wierszem Eudoksja, żona cesarza Teodozjusza II. Do upowszechnienia opowieści przyczynił się Focjusz (IX w.) i Metafrast (X w.). Opowieść była poddawana rozmaitym przeróbkom w średniowieczu. Literackie zwieńczenie znalazła najpierw w Czarnoksiężniku Calderóna, a następnie w Fauście Goethego[1].

Cyprian wraz z Justyną znajdują się w martyrologium rzymskim pod datą 26 września, a w synaksariach wschodnich pod dniem 2 i 4 października[1].

UwagiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Fros 1997 ↓, s. 560-561

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Fros, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 1. Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy, 1997.