Cyryn (Białoruś)

Cyryn (biał. Цырын) – wieś na Białorusi w rejonie korelickim obwodu grodzieńskiego, dawne miasteczko położone nad rzeką Serwecz na trasie TuhanowiczeWorończa.

Cyryn
Цырын
Ilustracja
Kapliczka w Cyrynie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Rejon korelicki
Prawa miejskie 1792
Wysokość 169 m n.p.m.
Kod pocztowy 231455
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Cyryn”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Cyryn”
Ziemia53°24′11″N 26°09′45″E/53,403056 26,162500
Portal Białoruś

Znajduje się tu parafialna cerkiew prawosławna pw. św. Michała Archanioła, zbudowana w 1991 r. na miejscu poprzedniej (noszącej wezwanie Przemienienia Pańskiego[1]), spalonej w czasie II wojny światowej[2].

HistoriaEdytuj

Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiego[3].

Pierwsze wzmianki w XVI wieku. Dawne starostwo Niesiołowskich z Worończy w centralnej części województwa nowogródzkiego, siedziba parafii prawosławnej, szkółka gminna i siedziba gminy. Wojewoda Niesiołowski słynął z okrucieństwa wobec poddanych i przypuszcza się, że to on stał się pierwowzorem ducha Złego Pana (II cz. Dziadów Adama Mickiewicza). W 1792 r. król Stanisław August Poniatowski zatwierdził prawa wolnego miasta Cyryna i nadał mu herb[4]. W końcu XIX wieku miejscowości liczyła 700 mieszkańców[5]. W Cyrynie 1 sierpnia 1821 r. Adam Mickiewicz wraz z Marylą Puttkamerową trzymali do chrztu dziecko — Franciszka Sakowicza, a sam ksiądz był znajomym Mickiewicza od lat najmłodszych.

W latach 1921–1939 miejscowość wchodziła w skład II Rzeczypospolitej, będąc centrum administracyjnym gminy Cyryn w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiego. W wyniku napaści ZSRR na Polskę w 1939 włączona została do Białoruskiej SRR. Od 1991 w składzie niepodległej Białorusi.

Miejscowość stanowi ośrodek niewielkiego przemysłu chemiczno-naftowego[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Cerkiew Przemienienia Pańskiego | Cyryn (pol.). radzima.org. [dostęp 2021-01-16].
  2. ХРАМ СВЯТОГО АРХАНГЕЛА МИХАИЛА (ros.). eparhia.by. [dostęp 2021-01-16].
  3. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 99.
  4. Krystyna Wojda: Przewodnik przedmiotowo-metodyczny. W: Zenon Skuza, Krystyna Wojda: Szlakiem Adama Mickiewicza po Białorusi. Warszawa: Fundacja Pomoc Polakom na Wschodzie, 1997. [dostęp 2010-10-15].
  5. Chalcz - Czerzków. W: Napoleon Rouba: Przewodnik po Litwie i Białejrusi. Wilno 1909Gdańsk 1995. [dostęp 2010-05-15].
  6. Grodnienskaja obłast′. Ekonomiczeskaja karta. W: pod red. R. A. Żmojdiaka: Gieografija Biełarusi. Atłas. 10 kłass. s. 59.

BibliografiaEdytuj

  • pod red. R. A. Żmojdiaka: Gieografija Biełarusi. Atłas. 10 kłass. Mińsk: RUP "Biełkartografija", 2009, s. 64. ISBN 978-985-508-168-6. (ros.)

Linki zewnętrzneEdytuj