Otwórz menu główne

Czesław Czaplicki ps. „Ryś” (ur. 8 czerwca 1922 w Zaciszu k. Przasnysza, zm. 16 lipca 2006 we Wrocławiu) – polski żołnierz niepodległościowego podziemia, działacz organizacji kombatanckich, ekonomista i polityk. Syn Filipa i Adeli z Poniatowskich.

Czesław Czaplicki
vel. Chodkowski vel. Rylski

Ryś
porucznik porucznik
Data i miejsce urodzenia 8 czerwca 1922
Zacisze
Data śmierci 16 lipca 2006
Przebieg służby
Lata służby 1939–1944
Stanowiska Kierownik Komendy Narodowych Sił Zbrojnych
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne 1944–1953
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego (nadany po 1992) Krzyż Armii Krajowej POL Order Męczeństwa i Zwycięstwa o Polskę Wolną i Sprawiedliwą BAR.png POL Krzyż Więźnia Politycznego BAR.png
Odznaka Pamiątkowa „Akcji Burza” Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (awers).jpg

ŻyciorysEdytuj

Druga wojna światowaEdytuj

Podczas okupacji hitlerowskiej jako kierownik organizacyjny Komendy NSZ powiatu przasnyskiego oraz zastępca dowódcy Oddziału Akcji Specjalnej (ps. „Ryś”) prowadził bojową działalność sabotażową i dywersyjną przeciwko wojskom niemieckim. Od 1944 w AK. Po wkroczeniu wojsk sowieckich dowodził oddziałem leśnym w ramach II Okręgu NSZ Mazowsze Północ. Był jednym z dwóch głównych organizatorów brawurowej akcji uwolnienia 42 więźniów – żołnierzy AK, NSZ i BCh z piwnic katowni UB w Krasnosielcu 1 maja 1945. (zob: Atak na areszt Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Krasnosielcu 1/2 maja 1945).

Czasy powojenneEdytuj

Po wyjściu z lasu przez 18 lat ukrywał się przed bezpieką pod przybranymi nazwiskami: Mirosław Zbigniew Chodkowski i Zbigniew Czesław Rylski (od 1950). Z obawy przed dekonspiracją często zmieniał pracę i miejsca zamieszkania. Przebywał w Toruniu (gdzie w 1947 otrzymał maturę), następnie we Wrocławiu, Szczecinie, Warszawie i od 1950 ponownie we Wrocławiu. Jako Zbigniew Rylski odbył służbę wojskową w 19 Brygadzie WOP w Kętrzynie (1952–1954; był m.in. kierownikiem kancelarii tajnej Brygady!). Uczestniczył w manifestacjach patriotycznych Października 1956.

Aresztowany 8 marca 1963 we Wrocławiu. Więziony w Warszawie, na Rakowieckiej, po wielomiesięcznym śledztwie skazany 17 czerwca 1964 na 15 lat więzienia. Wyrok, zmniejszony przez Sąd Najwyższy z tytułu amnestii do lat pięciu, odbył w całości. Po wyjściu na wolność pracował w przedsiębiorstwach wrocławskich: Zjednoczonych Zakładach Aparatury Pomiarowej „Elpo” (1968–1973), Wrocławskim Przedsiębiorstwie Pomiarów i Automatyki Elektronicznej „Mera-Elmat” (1973–1976) i Centrum Komputerowych Systemów Automatyki i Pomiarów „Mera-Elwro” (1976–1982). W 1975 ukończył studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej we Wrocławiu.

Od 1980 aktywnie działał w „Solidarności”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został 24 grudnia 1981 uwięziony we Wrocławiu, następnie internowany w obozie w Darłówku od 8 stycznia do 13 lipca 1982. W latach 1983–1990 pracował w Okręgowym Przedsiębiorstwie Geodezyjno-Kartograficznym we Wrocławiu. Był członkiem-założycielem Polskiej Ligi Obrony Praw Człowieka (1986).

Po 1989Edytuj

Organizował dolnośląskie struktury Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, od 2000 przewodniczył Radzie Naczelnej Związku. Udzielał się również w innych organizacjach kombatanckich, m.in. jako przewodniczący Oddziału Dolnośląskiego Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kraju oraz członek Zarządu Głównego tej organizacji. Był również wiceprezesem Zarządu Regionu Dolnośląskiego Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego we Wrocławiu i członkiem Rady Naczelnej ZChN oraz członkiem Rady Regionu Dolnośląskiego Akcji Wyborczej Solidarności, a potem członkiem Rady Naczelnej Chrześcijańskiego Ruchu Samorządowego.

Od czerwca 1991 do 1997 toczył dramatyczną walkę o unieważnienie komunistycznych wyroków sądowych. 21 stycznia 1997 Sąd Apelacyjny w Warszawie unieważnił wyroki Sądu Wojewódzkiego i Sądu Najwyższego z 1964.

Pochowany we Wrocławiu, na cmentarzu „Skowronia Góra” przy ul. Działkowej.

PublikacjeEdytuj

Autor wspomnień Poszukiwany listem gończym (wyd. I 1995 w oprac. Henryka Pająka; wyd. II 2004 rozszerzone i uzupełnione); redaktor opracowania Wolność przyszła później. Podziemia niepodległościowe 1939–1956. AK-WiN, NSZ-NZW. Część II (1999); publicysta czasopism kombatanckich.

OdznaczeniaEdytuj

Odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nadany w 1945, zweryfikowany w 1992), Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego, Krzyżem Armii Krajowej, Odznaką pamiątkową „Akcji Burza”, Odznaką Weterana Walk o Wolność i Niepodległość, Kombatanckim Krzyżem Zasługi, Krzyżem pamiątkowym „Semper Fidelis”, Krzyżem Więźnia Politycznego, Krzyżem Męczeństwa i Zwycięstwa.

W 2006, za wybitne zasługi w działalności na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za pracę społeczną w środowiskach kombatanckich, został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[1].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj