Czosnek kulisty

gatunek rośliny

Czosnek kulisty (Allium rotundum L.) – gatunek byliny należący do rodziny czosnkowatych. Występuje w północnej Afryce (Maroko, Tunezja), zachodniej Azji i w Europie[2]. W Polsce tylko jako gatunek zawlekany na Lubelszczyźnie[3]. Status gatunku we florze Polski: kenofit, prawdopodobnie efemerofit[3].

Czosnek kulisty
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina czosnkowate
Rodzaj czosnek
Gatunek czosnek kulisty
Nazwa systematyczna
Allium rotundum L.
Sp. pl. ed. 2, 1:423. 1762

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Roślina z cebulą otoczoną purpurowoczarnymi cebulkami na długich trzoneczkach. Wyrasta z niej głąbik o wysokości 30-90 cm.
Kwiaty
Głąbik z gęstym i niemal kulistym baldachem kwiatów o szerokości 2–3 cm. Pod baldachem jedna odpadająca okrywa o długości kwiatostanu. Szypułki kwiatów są niejednakowej długości, dłuższe od kwiatów. Kwiaty o purpurowych lub różowych i szorstkich na grzbiecie działkach okwiatu. Pręciki purpurowe, tej samej długości co działki. Ich nitki pokryte są szczecinowatymi wyrostkami.

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, geofit. Rośnie na suchych zboczach i polach. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Liczba chromosomów 2n = 16[3].

ZmiennośćEdytuj

Wyróżnia się trzy podgatunki[2]:

  • Allium rotundum L. subsp. jajlae (Vved.) B. Mathew
  • Allium rotundum L. subsp. rotundum
  • Allium rotundum L. subsp. waldsteinii (G. Don) K. Richt.

ZagrożeniaEdytuj

Kategorie zagrożenia gatunku:

PrzypisyEdytuj

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-09].
  2. a b Allium rotundum L. w bazie danych: GRIN (Germplasm Resources Information Network) na http://www.ars-grin.gov (ang.)
  3. a b c Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  5. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.

BibliografiaEdytuj

  1. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.