Otwórz menu główne

Dąbrówka Kujawska

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Dąbrówka Kujawskawieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie.

Dąbrówka Kujawska
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat inowrocławski
Gmina Złotniki Kujawskie
Sołectwo Dąbrówka Kujawska[1]
Wysokość 80 m n.p.m.
Liczba ludności (31 grudnia 2013[2]) 201
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 86-060
Tablice rejestracyjne CIN
SIMC 0100227
Położenie na mapie gminy Złotniki Kujawskie
Mapa lokalizacyjna gminy Złotniki Kujawskie
Dąbrówka Kujawska
Dąbrówka Kujawska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dąbrówka Kujawska
Dąbrówka Kujawska
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Dąbrówka Kujawska
Dąbrówka Kujawska
Położenie na mapie powiatu inowrocławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu inowrocławskiego
Dąbrówka Kujawska
Dąbrówka Kujawska
Ziemia52°57′10″N 18°03′16″E/52,952778 18,054444

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

PołożenieEdytuj

Dąbrówka Kujawska usytuowana jest na północnym skraju Wysoczyzny Kujawskiej u podnóża krawędzi Kotliny Toruńskiej. Miejscowość sąsiaduje od północy z Jakubowem i Dziemionną (powiat bydgoski), od zachodu z Jeżewem (powiat żniński), a od wschodu z Krążkowem (powiat inowrocławski).

Pod względem fizyczno-geograficznym leży w obrębie Pojezierza Wielkopolskiego w mezoregionie Równina Inowrocławska[3].

CharakterystykaEdytuj

Dąbrówka Kujawska to wieś sołecka usytuowana w północnej części gminy Złotniki Kujawskie. Zabudowa wsi rozciąga się na północ od drogi łączącej Łabiszyn ze Złotnikami Kujawskimi. Najstarsza część wsi znajduje się na palczastej ostrodze morenowej (85 m n.p.m.) opadającej na północy ku Kotlinie Toruńsko-Bydgoskiej, a od południa ograniczonej dolinką erozyjną odwadnianą ciekiem wodnym. Terytorium sołectwa obejmuje głównie tereny rolnicze, użytkowane w dużej części jako grunty orne.

HistoriaEdytuj

W okresie przedrozbiorowym Dąbrówka była wsią szlachecką[4]. W XVI wieku należała do parafii katolickiej w Pęchowie[a], w dekanacie bydgoskim oraz w powiecie bydgoskim. W II połowie XVI wieku właścicielem wsi był J. Pławiński. Areał ziem uprawnych wynosił 2 i pół łana[5]. W 1757 r. wzmiankowana jest Dąbrówka jako osada powstała na gruntach i łąkach wsi kościelnej Kolankowo. Oznacza to rozwój wsi także na terenach położonych poniżej Wysoczyzny Kujawskiej[4].

Spis miejscowości rejencji bydgoskiej z 1860 r. podaje, że w Dąbrówce (niem. Dombrowken) w powiecie inowrocławskim mieszkało 223 osób (179 ewangelików, 144 katolików) w 12 domach. Najbliższa szkoła elementarna znajdowała się w Jakubowie (ewangelicy) i Jeżewie (katolicy). Miejscowość należała do parafii katolickiej w Pęchowie i ewangelickiej w Łabiszynie[6]. Na południe od wsi znajdowała się cegielnia.

W czasie powstania wielkopolskiego (1919 r.) w Tarkowie Dolnym, Krążkowie, Palczynie i Dąbrówce Kujawskiej stacjonowały polskie wojska powstańcze. Próby podejścia pod Bydgoszcz zakończyły się niepowodzeniem, mimo przejściowych sukcesów, m.in. opanowania Nowej Wsi Wielkiej i Brzozy[7].

W styczniu 1920 roku na mocy traktatu wersalskiego miejscowość znalazła się w granicach odrodzonej Polski. Wieś nadal znajdowała się w powiecie inowrocławskim. Nazwę wsi zmieniono na Dąbrówka Kujawska. W 1934 r. w wyniku reformy administracyjnej włączono ją w skład gminy wiejskiej Złotniki Kujawskie[4]. Mieszkańcy wsi czynili jednak starania o włączenie ich do powiatu bydgoskiego[4].

Dla upamiętnienia walk podczas powstania wielkopolskiego w Dąbrówce Kujawskiej postawiono okolicznościowy pomnik[b], który został zniszczony przez Niemców jesienią 1939 roku[4].

W latach 1945-1954 gromada wiejska Dąbrówka Kujawska wchodziła w skład gminy Złotniki Kujawskie w powiecie inowrocławskim. Gromada obejmowała wsie: Kolankowo, Jakubowo i Dąbrówkę Kujawską[4]. W 1948 r. gromada posiadała powierzchnię 616 ha i zaludnienie 192 osób[4]. We wsi istniały wówczas Państwowe Gospodarstwa Rolne, zajmujące obszar 227 ha[4].

W 1947 roku w dyskusjach na temat nowego podziału administracyjnego przedstawiciele wsi opowiadali się[c] za przywróceniem gminy Nowa Wieś Wielka i włączeniem do niej wsi Dąbrówka. Władze gminy Złotniki Kujawskie wydały zgodę na takie rozwiązanie. Po reformie administracyjnej z 25 września 1954 r. miejscowość włączono jednak do nowo utworzonej gromady Palczyn, a po jej likwidacji w 1959 roku – do gromady Lisewo Kościelne. Mieszkańcy wsi Dąbrówka Kujawska i Krążkowo wystąpili wówczas do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Inowrocławiu z wnioskiem o włączenie ich wsi do gromady Nowa Wieś Wielka. Starania te zakończyły się niepowodzeniem, a wsie pozostały w gromadzie Lisewo Kościelne[4]. 1 stycznia 1972 roku gromadę Lisewo Kościelne (z wsią Dąbrówka Kujawska) wcielono do gromady Złotniki Kujawskie. Rok później podczas reformy administracyjnej gromada ta przekształciła się w gminę Złotniki Kujawskie, która od 1999 r. włączona jest w skład powiatu inowrocławskiego.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków NID[8] na listę zabytków wpisany jest park dworski z pocz. XIX w., nr rej.: A/338/1 z 27.10.1992.

UwagiEdytuj

  1. parafia pęchowska w XVI wieku obejmowała Pęchowo, Nową Wieś Wielką, Będzitowo, Dąbrówkę Kuj., Dobrogościce, Gniewkowiec, Krążkowo, Lisewo Kościelne, Mamlicz, Mochle, Pałczyn, Rzucewko, Rucewo, Tarkowo, Krężoły, Tupadły, Połętowo
  2. pomniki powstańców wielkopolskich postawiono w Dąbrowie (gdzie poległ pierwszy powstaniec, 18-letni Olejniczak), Dąbrówce Kujawskiej, Lisewie Kościelnym, Pęchowie i Brzozie. Pomniki w Dąbrowie, Dąbrówce i Brzozie zostały zniszczone przez hitlerowców
  3. podobnie jak mieszkańcy wsi: Jakubowo, Prądocin i Kolankowo

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz sołectw, wsi wchodzących w skład sołectwa, sołtysów i przewodniczących rad sołeckich. Gmina Złotniki Kujawskie. [dostęp 2014-12-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-16)].
  2. Stan ludności gminy Złotniki Kujawskie na dzień 31.12.2013 r.. Gmina Złotniki Kujawskie, 10 lutego 2014. [dostęp 2014-12-16].
  3. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996
  4. a b c d e f g h i Łukasz Myszka, Gmina Nowa Wieś Wielka. Z dziejów samorządu terytorialnego – do 2002 roku, Bydgoszcz: Bydgoski Dom Wydawniczy Margrafsen, 2006, ISBN 83-89734-14-1, OCLC 749214986.
  5. Guldon Zenon: Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI wieku. Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Rocznik 69. Zeszyt 2. Toruń 1964
  6. Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg. Bromberg 1860
  7. Bydgoszcz w dobie powstania wielkopolskiego. Praca zbiorowa pod red. Zdzisława Grota. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Popularnonaukowe nr 5. Bydgoszcz 1970
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie. 2018-09-30. s. 50. [dostęp 2016-05-08].