Otwórz menu główne

Dębe (powiat legionowski)

wieś w województwie mazowieckim, powiecie legionowskim

Dębewieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock[4][5].

Dębe
Elektrownia Wodna Dębe
Elektrownia Wodna Dębe
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat legionowski
Gmina Serock
Liczba ludności (2011) 444[1][2]
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-140[3]
Tablice rejestracyjne WL
SIMC 0008160[4]
Położenie na mapie gminy Serock
Mapa lokalizacyjna gminy Serock
Dębe
Dębe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dębe
Dębe
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Dębe
Dębe
Położenie na mapie powiatu legionowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu legionowskiego
Dębe
Dębe
Ziemia52°29′41″N 20°55′29″E/52,494722 20,924722

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Spis treści

PołożenieEdytuj

Dębe leży na pograniczu Wysoczyzny Ciechanowskiej i Kotliny Warszawskiej[6], nad Narwią[7]. Na północ od wsi przebiega droga krajowa nr 62, a przez samą miejscowość – droga wojewódzka nr 632 LegionowoNasielsk[6].

HistoriaEdytuj

Wieś w 1827 liczyła 105 mieszkańców w 16 domach[8]. Na przełomie XIX i XX wieku Rosjanie zbudowali w miejscowości betonowy fort według proj. Konstantina Wieliczki[7]. Załoga fortu odparła ataki bolszewików 13 sierpnia 1920[7]. W ciągu drogi wojewódzkiej nr 632 znajduje się zapora i elektrownia wodna Dębe, oddane do użytku w 1963 roku[7].

Dawny majątekEdytuj

W XVIII w. w Dębem powstał dwór należący do rodziny Poniatowskich. Po upadku Księstwa Warszawskiego władze carskie przekazały skonfiskowany majątek jednemu z rosyjskich generałów. Ten nieopodal dworu, przy głównej drodze wsi zbudował na własny użytek niewielką cerkiewkę w kształcie baszty[9]. Budynek zwany przez miejscowych „Okrąglakiem” zachował się do czasów dzisiejszych.

W 1858 r. majątek w Dębem kupili Konstanty i Weronika z Załusków (primo voto Skotnicka) Zgleniccy. Liczył on wówczas 20 włók, czyli około 336 hektarów. Synem państwa Zglenickich był inżynier Witold Zglenicki - geolog, nafciarz, ojciec nafty bakijskiej, darczyńca Kasy im. Mianowskiego, pochowany w pobliskiej Woli Kiełpińskiej.

Od 1924 r. majątek należał do rodziny Krzywickich i uchodził za wzorowo prowadzony. Po 1945 r. zniszczony w czasie wojny majątek rozparcelowano pomiędzy służbę folwarczną. Wśród pozostałości parku znajduje się Ośrodek Szkoleniowy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (poprzednio Ośrodek Doskonalenia Kadr Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).

 
Dawna cerkiewka w Dębem

Gospodarka i szkolnictwoEdytuj

W okolicy rozwija się sadownictwo. We wsi znajduje się zespół szkół[7]. Tutejsze technikum gospodarki wodnej ukończył aktor Paweł Wawrzecki[potrzebny przypis].

TurystykaEdytuj

Dębe leży na skraju Jeziora Zegrzyńskiego. Przez Dębe przebiega niebieski szlak pieszy z Choszczówki do Nieporętu, a w miejscowości biorą początek szlaki: zielony (do Zaręb) i żółty do Zegrzynka[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2019-03-06].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b c Juliusz Uliasz, Dariusz Wiśniewski, Anna Tekiel, Elżbieta Mlącka: Legionowo: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2006. ISBN 83-7135-228-X.
  7. a b c d e Tadeusz Glinka, Marian Kamiński, Marek Piasecki, Krzysztof Przygoda, Andrzej Walenciak: Mazowsze Północne. Warszawa: Sport i Turystyka, 1998, s. 195-196. ISBN 83-7200-144-8.
  8. Dębe w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  9. Henryk Sienkiewicz: Cerkwie w krainie kościołów. Prawosławne świątynie na Mazowszu. Warszawa: Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Wydawnictwo TRIO, 2006, s. 21. ISBN 978-83-60623-04-6.