Otwórz menu główne

Dębica (stacja kolejowa)

stacja kolejowa

Dębicawęzłowa stacja kolejowa w Dębicy, w województwie podkarpackim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego[1]. Obsługiwana jest z nastawni „Db” za pomocą komputerowych urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Stacja ma 2 wyspowe perony.

Dębica
Dworzec przed remontem
Dworzec przed remontem
Państwo  Polska
Miejscowość Dębica
Data otwarcia 1856
Poprzednie nazwy Dembica, Debica
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy 2
Linie kolejowe
Położenie na mapie Dębicy
Mapa lokalizacyjna Dębicy
Dębica
Dębica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dębica
Dębica
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Dębica
Dębica
Położenie na mapie powiatu dębickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu dębickiego
Dębica
Dębica
Ziemia50°03′15″N 21°24′18″E/50,054167 21,405000
Portal Portal Transport szynowy

Spis treści

HistoriaEdytuj

Starania o budowę kolei żelaznej z Krakowa przez Dębicę do Lwowa rozpoczęły się już w 1837, ale z uwagi na brak finansów robót nie rozpoczęto do 1850. Uprzywilejowana Kolej Żelazna Północna Cesarza Ferdynanda rozpoczęła przygotowania do budowy linii, a do 1853 zbudowany został odcinek Dębica – Bochnia. Nie był on jednak użytkowany, dopiero w 1854 rozpoczęto budowę brakującego odcinka Bochnia – Kraków. 15 października 1855. przyjechał do Dębicy pierwszy pociąg, oficjalne otwarcie nastąpiło dopiero 20 lutego 1856. Kursowały wtedy dwa pociągi dziennie. Z Dębicy do Krakowa jechało się 4 h 10 min., a do Wiednia 19 h 10 min.

W 1857 Towarzystwo Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przejęło od Kolei Północnej linię z Krakowa do Dębicy i kontynuowało budowę torów: w 1858 oddano do użytku odcinek do Rzeszowa, a w 1861 pociągi dojeżdżały już do Lwowa. W 1887 otwarto linię kolejową do Rozwadowa (obecnie dzielnica Stalowej Woli) z odgałęzieniem do Nadbrzezia (obecnie stacja Sandomierz). Dębica stała się stacją węzłową.

W 1887 uzyskana została zgoda rządu austriackiego na budowę linii kolejowej z Dębicy do Jasła, niestety do budowy tej linii nigdy nie doszło. W 1888 otwarto drugi tor do Krakowa, a wkrótce zbudowany został też drugi tor w stronę Rzeszowa. W 1892 koleje należące do Towarzystwa Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przeszły na własność państwa, a stacja w Dębicy aż do 1918 podlegała pod krakowski okręg C.K. Austriackich Kolei Państwowych.

W latach II wojny światowej węzeł w Dębicy został gruntownie przebudowany. Rozbudowano stacje Dębica i Dębica Towarowa, wybudowano nowy posterunek odgałęźny Dębica Wschodnia z łącznicą omijającą Dębicę od wschodu oraz nową parowozownię. Ważnym momentem była też elektryfikacja - 25 maja 1963 wjechał do Dębicy pierwszy pociąg elektryczny[2].

W 2011 rozpoczęto modernizację linii nr 91 na odcinku Kraków-Rzeszów. Zakres prac objął też gruntowną przebudowę stacji w Dębicy - uruchomione zostały nowoczesne urządzenia sterowania ruchem kolejowym, powstał nowy układ torowy, perony (zlikwidowano jeden peron[3]) oraz przejścia podziemne[4]. Dębica otrzymała również dodatkowy, nowy przystanek kolejowy Dębica Wschodnia, z którego mogą korzystać mieszkańcy wschodnich części miasta oraz podróżni korzystający z drogi wojewódzkiej 985. W 2016 oddano do użytku wyremontowany budynek dworca, który zyskał całkiem nowy wygląd zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Urząd Miasta uruchomił w nim punkt informacyjny, a na pierwszym piętrze planowane jest uruchomienie oddziału biblioteki miejskiej oraz świetlicy dla młodzieży. 1 marca 2019 roku rozpoczęto remont linii nr 25 na odcinku Mielec-Dębica[5].

ArchitekturaEdytuj

 
Zabytkowa wieża ciśnień

Początkowo budynki stacyjne były drewniane. W latach 1863–1867 wybudowany został murowany dworzec, w kolejnych latach infrastruktura była rozbudowywana o kolejne murowane budynki. W latach 60. XX wieku zabytkowy dworzec został przebudowany i stracił zupełnie swą pierwotną architektoniczną formę.

W styczniu 2015 rozpoczął się generalny remont głównego budynku dworca. Zakres prac objął głównie wnętrze: przy poczekalni zlokalizowano teraz toalety, kasy oraz część usługowo-gastronomiczną. Wymieniono zostały również okna, drzwi, instalacje wewnętrzne, pokrycia dachowe oraz stropy w skrzydłach budynku. Odnowiona została elewacja budynku – zamiast piaskowca są panele. Przejście pomiędzy budynkiem a pawilonem, w którym mieszczą się toalety, zostało zadaszone. Uporządkowano cały teren wokół dworca oraz utworzono parking z zachodniej strony. W grudniu 2015 część pasażerska został udostępniona ponownie podróżnym[6].

Pozostałe budynki stacyjne są obecnie opuszczone i powoli niszczeją. Od północnej strony stacji wznosi się zabytkowa wieża ciśnień.


SkomunikowanieEdytuj

Przystanki komunikacji miejskiej (MKS Dębica) w pobliżu dworca:

  • Dworzec PKP – skrzyżowanie ulic Kolejowej i Głowackiego
    • linie autobusowe: 1, 2, 5, 11, 12, 13, 15, 16
  • Słoneczna PKP – skrzyżowanie ulic Słonecznej i Szkolnej
    • linie autobusowe: 3

Obok budynku dworca kolejowego znajdują się również przystanki przewoźników autobusowych oraz postój taksówek.

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 82
  2. Józef Buszko, Feliks Kiryk (red.), Dębica. Zarys dziejów miasta i regionu, Kraków 1995
  3. Zdjęcie z widocznym w tle pociągiem osobowym przy zlikwidowanym peronie. Ogólnopolska Baza Kolejowa; Dębica; galeria. bazakolejowa.pl. [dostęp 2017-09-22].
  4. Podpisano ostatnią umowę na modernizację linii Kraków - Rzeszów. rynek-kolejowy.pl, 2010-12-28. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-08)].
  5. 1 marca PKP PLK rozpoczyna prace między Mielcem a Dębicą, rynek-kolejowy.pl, 1 marca 2019 [dostęp 2019-03-01] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-01] (pol.).
  6. Witold Urbanowicz: Wyremontowana Dębica. Jeszcze tylko odbiory. transport-publiczny.pl, 2016-02-24. [dostęp 2016-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-26)].

Linki zewnętrzneEdytuj

Dębica
Linia 25 Łódź Kaliska – Dębica (323,262 km)
   
Dębica Towarowa
odległość: 1,811 km
 
Linia 91 Kraków GłównyMedyka (110,654 km)
   
Grabiny
odległość: 4,631 km
 
odległość: 2,346 km