Długi Marsz (NOVJ)

Długi Marszmarsz partyzantów Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii (NOVJ), trwający od czerwca do listopada 1942 w czasie II wojny światowej.

Długi Marsz NOVJ
II wojna światowa na Bałkanach
Ilustracja
Czas

21 czerwca – 4 listopada 1942

Terytorium

okupowana Jugosławia

Przyczyna

potrzeba przegrupowania sił NOVJ

Wynik

sukces partyzantów

Strony konfliktu
NOVJ  Niemcy
 Chorwacja
 Włochy
Dowódcy
Josip Broz Tito Paul Bader
brak współrzędnych
Partyzanci IV. Brygady Proletariackiej Czarnogóry w zdobytych Jajcach
Partyzanci w zdobytym Bihaciu

Tło operacjiEdytuj

20 kwietnia 1942 na terenie Bośni, Hercegowiny i Czarnogóry rozpoczęła się trzecia ofensywa antypartyzancka. Zadaniem wojsk niemieckich, włoskich, ustaszy i czetników było rozbicie na tych terenach jednostek partyzanckich i zlikwidowanie dowództwa NOVJ. Partyzanci Josipa Broza Tity wycofując się zostali okrążeni w rejonie Fočy (Bośnia). W tej krytycznej sytuacji Tito nakazał swoim czterem brygadom (wraz z rannymi i uchodźcami), wyruszyć w nocy z 21 na 22 czerwca spod Fočy w dwóch kolumnach na północny zachód, aby pod Banja Luką i Bihaciem połączyć się z oddalonymi o około 350 kilometrów partyzantami NOVJ, a podczas marszu przez zachodnią Bośnię i północno-zachodnią Chorwację zyskać wzmocnienia w ludziach i uzbrojeniu.

PrzebiegEdytuj

Ów marsz odbywający się głównie nocą, biegł przez góry równolegle do wybrzeża Adriatyku i był słabo obsadzony (czetnicy i wojska chorwackie), na terenach okupowanych przez Włochy. Pojedyncze jednostki, działające na skrzydłach maszerujących kolumn, atakowały urządzenia telekomunikacyjne, wysadzały mosty i „oczyszczały” składy z zaopatrzeniem dla wojsk chorwackich.

Ważniejsze wydarzenia marszuEdytuj

  • 3 lipca prawa, południowa kolumna marszu zaatakowała ważny szlak kolejowy Sarajewo-Mostar i zniszczyła go.
  • 7 lipca lewa, północna kolumna marszu zdobyła ważne strategicznie miasto Konjic.

Kolumny zbliżyły się do Livna, gdzie nawiązały kontakt z grupami partyzanckimi operującymi w rejonie Drvar-Petrovac.

  • 6 sierpnia Livno zostało zdobyte, po ciężkich walkach z wojskami włoskimi i jednostkami ustaszów.
  • 24 sierpnia prawa, południowa kolumna marszu zdobyła leżący na południe od Banja Luki Mrkonjić Grad i unieruchomiła na kilka dni ważny szlak kolejowy Sarajewo-Mostar.
  • 25 września prawa, południowa kolumna marszu zdobyła zajęte przez ustaszów Jajce.
  • 4 listopada partyzanci Tity po dwudniowych walkach z wojskami chorwackimi zdobyli Bihać.

Wraz ze zdobyciem Bihacia „długi marsz” zakończył się – Narodowa Armia Wyzwolenia Jugosławii osiągnęła duży sukces, wyzwalając prawie 1/6 Jugosławii od okupantów.

BibliografiaEdytuj