Dallia admirabilis

Dallia admirabilis (z ros. dalia amguemska, dalia przedziwna, dalia mniejsza) – gatunek endemicznej słodkowodnej ryby szczupakokształtnej z rodziny muławkowatych (Umbridae), jeden z trzech przedstawicieli rodzaju Dallia występujący na Półwyspie Czukockim (Rosja). Jest dowodem przejściowego gatunku między dalią i muławką. Potwierdza połączenie dawniej dwóch oddzielnych rodzin, daliowatych i muławkowatych w jedną wspólną rodzinę muławkowatych.

Dallia admirabilis[1]
Chereshnev & Balushkin, 1980
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd szczupakokształtne
Rodzina muławkowate
Rodzaj Dallia
Gatunek Dallia admirabilis

WystępowanieEdytuj

Występuje na wąskim obszarze, w niektórych jeziorach systemu wodnego rzeki Amguema (dolny i środkowy bieg) płynącej pomiędzy przylądkami Schmidta i Wankarem na Półwyspie Czukockim. Areał występowania tego gatunku jest znacznie oddalony na zachód od areału dalii (Dallia pectoralis ) występującej na pobrzeżu Czukotki i Alaski.

Opis morfologicznyEdytuj

Wierzchni skraj oczodołu nie wystaje poza wierzchni profil głowy. Oczy małe. Podłużna średnica oka mieści się 2,0-2,5 raza w międzyoczodołowym odstępie. Pysk krótki, okrągły. Otwór gębowy duży. Dolna szczęka u samic i niedużych samców nie wystaje do przodu i nie ma symfizalnego guzka (symfiza – miejsce spojenia gałęzi żuchwy); u większych samców nieznacznie wystaje i także pozbawiona jest symfizalnego guzka. Zęby na szczękach drobne, przy symfizie nie więcej niż 2 rzędy, częściej 1. Między zębami na kościach podniebiennych i lemieszu widoczny odstęp. Łuski małe, cykloidalne. Ułuszczenie głowy słabe, pokrywa łuskowa kończy się przed linią tylnych nozdrzy; nie występuje wzdłuż nadoczodołowego i skroniowego systemu kanałów sejsmo-sensorowych, na brzegu oczodołu, na dolnej szczęce, promieniach skrzelowych i łopatkach płetw piersiowych. Ciało niskie , wydłużone w przedniej części okrągłe z tyłu mocno ściśnięte po bokach i równomiernie zwężające się do ogona . Płetwy piersiowe i ogonowa szerokie, wachlarzowate, okrągłe. Płetwa grzbietowa i odbytowa przesunięte daleko do tyłu, okrągłe. Brzuszne bardzo małe, usytuowane dokładnie przed odbytem. Linia boczna słabo wykształcona (zaczątkowa). System sejsmo-sensorowych kanałów na głowie mocno zredukowany (do końca braku oddzielnych segmentów), kanałowe otworki (pory), drobne, szparkopodobne. Głowa z wierzchu i grzbiet ciemnobrązowe; policzki i głowa z dołu jaśniejsze z niedużymi, ciemnymi plamami, dolna szczęka, łuki skrzelowe, gardło jasnobrązowe bez plam. Boki ciała ciemne z licznymi ciemnymi plamami nieregularnego kształtu, brzuch jasnobrązowy pokryty drobnymi ciemnymi plamkami. Promienie płetw prawie czarne, odstępy między nimi bardziej jasne. Na piersiowych i nieparzystych płetwach rzędy ciemnych plam nieregularnej formy, na brzusznych kilka ciemnych plam (banerów).

Cechy biometryczne: D 10-15, A 12-16, P 20-31(27,0) z lewej 23-31(28,0) z prawej strony, V 3(2); wyrostków filtracyjnych 9-15(12,0); promieni skrzelowych (7)8 ; poprzecznych rzędów łusek tułowiowych 75-101(85,0); kręgów 40-42 w tym liczba tułowiowych 19-21, ogonowych 20-21.

Środowisko i biologiaEdytuj

Biologia poznana bardzo słabo. Typowa słodkowodna, przydenna ryba stale żyjąca w rozlewiskowych jeziorach termokrasowych i morenowych (pomorenowych) . Typowe środowisko i miejsce występowania według pierwszego opisu to małe jezioro termokrasowe w środkowym dorzeczu Amguemy przy jej prawym brzegu ok. 500 m na wschód od 105 kilometra trasy samochodowej Egwekinot-Iultin . W okresie rozmnażania może się przemieszczać z jednego jeziora do drugiego poprzez głębsze dopływy i strumienie z powolnym prądem. W jeziorach przebywa w ukryciu chowając się pod dużymi kamieniami, kawałkami torfu i wśród wodnej roślinności. Płytkie jeziora poniżej 3 m głębokości zasiedla głównie z licznie występującym tam cierniczkiem (Pungitius pungitius). Zjadane są głównie przez drapieżne golce, miętus pospolitya (Lota lota leptura) i lipienia (Thymallus arcticus pallasi ).

Jest bardzo wytrzymała na niedobór tlenu w wodzie, jej pęcherz pławny jest silnie ukrwiony, co umożliwia oddychanie tlenem atmosferycznym. Można przypuszczać, że zimą tak jak dalia gdy zbiornik zamarznie aż do dna, żeby przetrwać zakopuje się w mule. Mimo odporności na niską temperaturę zdarza się że niektóre osobniki nie przeżywają bardzo mroźnego i długiego okresu zimowego, który w tym rejonie trwa od października do maja.

RozmnażanieEdytuj

Tarło zaczyna się w czerwcu po całkowitym rozpuszczeniu się pokrywy lodowej, gdy temperatura wody osiągnie 10-15 °C. Samce osiągają dojrzałość płciową przy długości około 7 cm i masie 3,5 g, samice przy 8 cm i masie 6,0 g. Samców w odłowach było istotnie więcej niż samic. Ikra jest składana partiami prawdopodobnie przy dnie na podwodnej przybrzeżnej roślinności i zatopionych krzewach. Płodność wynosi 162-813 (przeważnie 405) jajeczek, ikra o żółtej barwie i średnicy 1,5-1,8(1,7) mm. Wyląg przy temperaturze 10 °C około 14 dni. Ikra nie jest chroniona przez rodziców.

OdżywianieEdytuj

Niewybredna ryba jedząca wszelkie dostępne żyjące w tym środowisku organizmy. Głównie larwy komarów, jętek, chruścików i widelnic oraz skrzelonogi, mięczaki, chrząszcze wodne i wylęg ryb. Często przejawia się u nich zwyczaj kanibalizmu, zjadają własną ikrę, larwy ryb, narybek i dojrzałe ryby mniejszych rozmiarów. Rośnie powoli, osiąga długość 16 cm i masę około 50 g.

Znaczenie gospodarczeEdytuj

Nie ma znaczenia gospodarczego. Stanowi ciekawy obiekt do obserwacji i badań naukowych dla biogeografii i kriobiologów. Doskonale nadaje się do hodowli w akwarium. Czuje się dobrze w szerokim zakresie temperatur od 5-20 °C (optymalna 5-10 °C), dH do 20°, pH 5,5-8,0. Jest zdolna znieść temperaturę wody ponad 20 °C przy niskim poziomie tlenu. Woda powinna być jednak napowietrzana, filtrowana i wymieniana, do rozrodu zmiękczona. Pojemność akwarium minimum 50 l. Pokarm żywy jak dla ryb drapieżnych , młode ryby jedzą plankton. Aby nie wywołać szkód dla rodzimej ichtiofauny, nie powinno się dalii aklimatyzować poza ich zasięg występowania.

LiteraturaEdytuj

ПРЕСНОВОДНЫЕ РЫБЫ ЧУКОТКИ Магадан 2008 И.А.Чершнев с.77-81 (SŁODKOWODNE RYBY CZUKOTKI Magadan 2008 I.A.Cheresznew strona 77-81)

PrzypisyEdytuj

  1. Dallia admirabilis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj