Otwórz menu główne

Daniel mezopotamski

Daniel mezopotamski[3][4], daniel perski (Dama mesopotamica) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych, dawniej traktowany jako podgatunek daniela[5][6][4].

Daniel mezopotamski
Dama mesopotamica[1]
(Brooke, 1875)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Podrząd przeżuwacze
Rodzina jeleniowate
Podrodzina jelenie
Rodzaj daniel
Gatunek daniel mezopotamski
Synonimy
  • Dama dama mesopotamica (Brooke, 1875)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg

Występowanie i biotopEdytuj

Naturalny zasięg jego występowania obejmował Azję Mniejszą od Turcji po Iran i Afganistan, a także część północnej Afryki[7]. W 1940 r. uznano je za gatunek wymarły na wolności, jednak w latach 1957-9 r. ekspedycja sfinansowana przez Fritza Adama Hermanna von Opel odnalazła dziką populację 25 osobników[8] w irańskiej prowincji Hormuz. W celu ochrony gatunku przed kłusownikami przeniesiono wszystkie osobniki na wyspę Dasht-e-naz przy granicy z Irakiem.W 1978 r. wyspa znalazła się w strefie walk toczącej się wojny iracko-irańskiej. Specjalnej ekspedycji udało się wówczas uśpić i wywieźć do Izraela ostatnim odlatującym z Iranu samolotem pięć danieli mezopotamskich[7]. Obecnie występuje w kilku regionach Iranu i w Izraelu[9]. W 25 ogrodach zoologicznych na świecie, w tym w polskim Wrocławiu, żyje połowa całkowitej populacji tego gatunku (ok. 340 osobników)[8].

Ich pożywienie stanowią gałęzie i liście, w porze suchej kora drzew. Samica rodzi zazwyczaj jedno młode, które po pół roku rozpoczynają samodzielne życie[7]. Preferuje otwarte tereny trawiaste.

CharakterystykaEdytuj

Daniel mezopotamski jest większy od daniela europejskiego (Dama dama), osiągając do 200 kg masy. Przedstawiciele tego gatunku mają ubarwienie jasnopłowe w cętki, a zimą szarawe[7]. Mają zwykle większe i mniej łopatowate poroże. Ubarwienie jasnopłowe z białymi plamkami na bokach i grzbiecie, od spodu białawe.
Długość ciała – do 240 cm
Wysokość w kłębie – do 110 cm
masa ciała – dochodzi do 200 kg

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Daniel mezopotamski jest zwierzęciem bardzo rzadkim. Został uznany za gatunek zagrożony wyginięciem. Objęto go całkowitą ochroną. Jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik I)[10]. Jedyna populacja dziko żyjących danieli perskich występuje w rezerwatach w pobliżu rzek Dez i Karkheh w Iranie. Został reintrodukowany w północnym Izraelu[11].

Występowanie w PolsceEdytuj

Daniele mezopotamskie w Polsce hodowane są we wrocławskim oraz łódzkim ogrodzie zoologicznym[12].

PrzypisyEdytuj

  1. Dama mesopotamica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Rabiei, A. & Saltz, D. 2013, Dama mesopotamica [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.2 [dostęp 2015-09-04] (ang.).
  3. Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 175. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 42, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  5. Komosińska Halina, Podsiadło Elżbieta: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Dama dama mesopotamica. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-09-04]
  7. a b c d Radosław Ratajszczak, Z gazetą wśród zwierząt: Uratował je holenderski zoolog, dolnoslaskie.naszemiasto.pl, 5 marca 2010 [dostęp 2019-07-22] (pol.).
  8. a b W zoo urodził się daniel mezopotamski. Na świecie żyje tylko 700 takich zwierząt [ZDJĘCIA], wroclaw.wyborcza.pl [dostęp 2019-07-22] (pol.).
  9. Reintroduction of animal and plant species extinct from Israel
  10. Appendices I, II and III of CITES (ang.). cites.org, 12 czerwca 2013. [dostęp 2013-07-03].
  11. Dharmani, A. 2000.: "Dama dama" (On-line), Animal Diversity Web. (ang.). [dostęp 24 listopada 2007].
  12. Informator Polskich Ogrodów Zoologicznych 2008, Ryszard Topola, Łódź 2009