Otwórz menu główne

Danuta Konwicka z d. Lenica (ur. 3 lutego 1930 w Poznaniu, zm. 30 sierpnia 1999 w Warszawie) – grafik, ilustratorka książek.

Danuta Konwicka
Ilustracja
Danuta Konwicka
Data i miejsce urodzenia 3 lutego 1930
Poznań
Data i miejsce śmierci 30 sierpnia 1999
Warszawa
Zawód, zajęcie grafik,ilustrator

Wnuczka Piotra Kubowicza (dziad ze strony matki), córka Alfreda Lenicy, siostra Jana Lenicy; od 25 kwietnia 1949 roku żona Tadeusza Konwickiego (córki Maria i Anna).

ŻyciorysEdytuj

Utalentowana muzycznie, przez wiele lat uczyła się grać na pianinie (brała lekcje nawet podczas wojny, którą rodzina Leniców spędziła, eksmitowana z poznańskiego domu, na ciężkiej tułaczce[1]). Po zdaniu matury nie kontynuowała jednak nauki w konserwatorium. Gdy wyszła za mąż i przeprowadziła się do Warszawy, rozpoczęła studia na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych.

W Warszawie podjęła współpracę z m.in. z tygodnikiem dla dzieci i młodzieży „Świerszczyk”, z pismem literackim „Nowa Kultura” i z satyrycznymi „Szpilkami”, „Muchą”, „Kocyndrem[2]. Po ukończeniu studiów i dyplomie z grafiki artystycznej (uzyskanym w pracowni Tadeusza Kulisiewicza, 1952) pozostała wierna tej pracy: wybrała ilustrację książkową (jakkolwiek później nadal utrzymywała kontakt z niektórymi pismami, głównie ze „Świerszczykiem” i „Misiem”; projektowała także kartki świąteczne). Przez blisko 50 lat działalności opracowała ponad 20 książek, głównie dla dzieci i młodzieży (w tym dwie męża: Zwierzoczłekoupiora oraz Dlaczego kot jest kotem?[3]), ale także np. Zwierzenia Mikołaja Restifa Gérarda de Nervala. Sięgała po bardzo różnorodne techniki: od szkiców piórkiem (jak we wznowionym w 2009 r. polskim przekładzie książki Otfrieda Preusslera Malutka Czarownica[4]), przez pastele, kredki, akwarele, gwasz, po prace z elementami wyklejanymi. Ilustracje dla dzieci mają zawsze tonację liryczną; jak pisze o nich krytyk: "komponowane są według "praw widzenia" dziecka - [Konwicka] celowo upraszczała formę, geometryzowała ją i poddawała dekoracyjnej stylizacji, by kreowane przez nią postacie przypominały te z dziecięcych rysunków"[5]. Ulubionym tematem artystki były zwierzęta, zwłaszcza koty.

Jej pracownia mieściła się na Starówce. "Zjawiała się punkt dziewiąta. Jak twierdzi sąsiadka, zegarek można było nastawiać. Miała w pracowni mnóstwo książek do pomocy: albumów ze zdjęciami motyli, ptaków, zwierząt, kostiumów, architektury"[6].

Konwiccy utrzymywali bardzo bliski kontakt z mieszkającym w Berlinie i Paryżu Janem Lenicą (na emigracji od początku lat 60.). Przyjaźnili się z Gustawem Holoubkiem, Dygatami (tj.Stanisławem Dygatem i Kaliną Jędrusik), Łapickimi, Drewnowskimi, Kobzdejami, Stawińskimi. Z tymi ostatnimi odbyli np. w 1963 roku podróż do Niemiec, Francji (m.in. Nicea), Włoch (Rzym, Wenecja), Austrii. Wielokrotnie przebywali w Paryżu, a przy okazji zaproszeń na różne wydarzenia kulturalne zwiedzili m.in. w Szwajcarię (1965, lata 70.), Szwecję (1991), Węgry (lata 70., I poł. 90.), Sycylię (1981)[7].

Twórczość Danuty Konwickiej prezentowana była na wielu wystawach zbiorowych (w tym na ekspozycji grafiki polskiej w Hamburgu w 1994), a także na indywidualnych (ostatnio w 2002: w Poznaniu w galerii „Profil”, podczas Festiwalu Leniców[8] oraz w Warszawie, w Galerii Licorne Anny Foryckiej na Saskiej Kępie[9]).

Książki zilustrowane - wybórEdytuj

  • J. Grabowski, Gąska Małgosia, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1959
  • H. Bechlerowa, Wierzbowa bajeczka, Warszawa : Biuro Wydawnicze "Ruch", 1964
  • A. Słucki, Czarne i białe kruki, Warszawa : Biuro Wydawnicze "Ruch", 1965; tenże, Wiersze dla Ali, Warszawa : Biuro Wydawnicze "Ruch", 1965
  • C. Janczarski, Blisko czy daleko, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1955
  • A. Bahdaj, Pilot i ja, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1967
  • L. Marjańska, O kowbojach z Kolorado, Warszawa : Biuro Wydawnicze "Ruch", 1967
  • T. Konwicki, Zwierzoczłekoupiór, Warszawa : Czytelnik, 1969; tenże, Dlaczego kot jest kotem?, Warszawa : Krajowa Agencja Wydawnicza RSW "Prasa-Książka-Ruch", 1976
  • M. Kownacka, U Małgorzatki, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1969
  • J. Hartwig, Zguba Michałka, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1969
  • G. de Nerval, Zwierzenia Mikołaja Restifa, Warszawa: "Czytelnik", 1970; rysunki przedrukowane także w piśmie naukowym "Litteraria Copernicana" 2010 nr 2: "Dawne literatury romańskie. Świat wartości i antywartości"[10]
  • W. Zakrzewska, Uwaga zaginął chłopiec..., Warszawa : "Pax", 1971
  • M. Moreu, Margot et ses amis, Paris : "La Farandole"; Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1971
  • K. I. Čukovskij, Wszystko na opak, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1972
  • A. Stern, Opowiadania starego szpaka, Warszawa : Krajowa Agencja Wydawnicza RSW "Prasa-Książka-Ruch", 1975
  • O. Preussler, Malutka Czarownica, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1976
  • R. M. Groński, Dlaczego nagle pada deszcz, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1976
  • M. Stengert, Zapraszamy do Smoka, Warszawa : Krajowa Agencja Wydawnicza, 1977
  • J. Kulmowa, Mysz jak nie mysz, Warszawa : Krajowa Agencja Wydawnicza, 1977
  • Cz. Janczarski, Złote ziarno : wg czeskiej bajki ludowej, Warszawa : Krajowa Agencja Wydawnicza, 1978.
  • P. Abraham, Kolumb na Haweli, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1980
  • J. Papuzińska, Rokiś wraca, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1981
  • E. M. Raud, Półbutek, Chrobotek i Mufek, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1982; tenże, Przygody Mufka, Chrobotka i Półbutka, Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1985
  • I. Grek-Pabisowa, Ilustrowany słownik dla dzieci rosyjsko-polski, polsko-rosyjski, Warszawa : "Wiedza Powszechna", 1982
  • Z. Jasnota Mały misjonarz, Warszawa : "Verbinum", 1988; taż, Misyjne szlaki, Warszawa : "Verbinum" 1992
  • J. Borowiczowa, Pamiętnik Pikusia, Warszawa : "Czytelnik", 1989

PrzypisyEdytuj

  1. E. Barciszewska, Żona pisarza, „Gazeta Wrocławska” z 26 marca 1999.
  2. Festiwal Leniców - informacje o wystawie
  3. Zob. artykuł E. Sawickiej na temat tej książki, http://www.rzeczpospolita.pl/dodatki/ksiazki_020601/ksiazki_a_1.html
  4. Książka wznowiona przez wydawnictwo "Dwie Siostry" w serii "Mistrzowie Ilustracji", zob. http://www.wydawnictwodwiesiostry.pl/tytuly/malutka_czarownica/malutka_czarownica.html
  5. Z recenzji Moniki Janusz-Lorkowskiej z Malutkiej Czarownicy, http://www.rp.pl/artykul/290822-Malutka-Czarownica.html
  6. Z wywiadu Beaty Kęczkowskiej z Marią Konwicką Moja mama w koronie - o Danucie Konwickiej, zob. http://wyborcza.pl/1,94899,6490718,Moja_mama_w_koronie___o_Danucie_Konwickiej.html
  7. Zob. portret Danuty Konwickiej w wywiadzie Katarzyny Bielas i Jacka Szczerby z Tadeuszem Konwickim Pamiętam, że było gorąco, "Znak", Kraków 2001, rozdz. "Pani Konwicka". Konwicki podkreśla, że z twórczości tej przebija specyficzna skromność, brak popisów artystycznych, wielki szacunek autorki do swojego zajęcia.
  8. Zob. m.in. P. Jędrowski, Lenice, "Gazeta Wyborcza" z 26 II 2002; Góra, Skrzypce, kot Iwan i artystyczna kontrabanda, "Gazeta Wyborcza. Poznań" z 02 II 2002; M. Dolińska, Nie oszukuję czytelnika. Wieczór z Tadeuszem Konwickim w ramach Festiwalu Leniców, "Gazeta Wyborcza. Poznań" z 04 II 2002; J. Gęga, Leniciada, "Gazeta Wyborcza. Poznań" z 04 II 2002; oraz http://www.mnp.art.pl/2002/lenica/
  9. M. Kuc, Zaprzyjaźniać kolorami, "Gazeta Wyborcza" z 8 V 2002; Ł. Kamiński, Nie tylko koty. Rozmowa z A. Forycką, "Gazeta Stołeczna" z 6 V 2002.
  10. W LC opublikowano także wywiad wspomnieniowy z Marią Konwicką "Egipska Jasność", rozm. P.Kaniecki, o Danucie Konwickiej i rodzinie Leniców.