Otwórz menu główne

Dekalina

para izomerów cis-trans

Dekalinaorganiczny związek chemiczny, dwupierścieniowy węglowodór nasycony, produkt całkowitego uwodornienia naftalenu. Bezbarwna ciecz o słabym zapachu, stosowana jako rozpuszczalnik (np. żywic). Używana również jako składnik paliw do silników spalinowych, a także zamiast terpentyny w produkcji lakierów i pokostów.

Dekalina
dekalina o konfiguracji trans (po lewej) i cis (po prawej)
dekalina o konfiguracji trans (po lewej) i cis (po prawej)
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C10H18
Masa molowa 138,25 g/mol
Wygląd bezbarwna, przezroczysta ciecz o aromatycznym zapachu[1]
Identyfikacja
Numer CAS 91-17-8
493-01-6 (izomer cis)
493-02-7 (izomer trans)
PubChem 7044[2]
Podobne związki
Podobne związki naftalen, tetralina
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Występuje w postaci dwóch izomerów geometrycznych, cis (o temperaturze topnienia −43 °C i temperaturze wrzenia 196 °C) i trans (odpowiednio −40 °C i 187 °C)[1]. Izomer trans jest trwalszy od izomeru cis o ok. 2 kcal, głównie z powodu oddziaływań sterycznych pomiędzy stłoczonymi atomami wodoru w izomerze cis. Produkt handlowy jest mieszaniną obu izomerów.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Dekalina (ang.). [martwy link] The Chemical Database. Wydział Chemii Uniwersytetu w Akronie. [dostęp 2012-07-19].
  2. Dekalina (CID: 7044) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. a b Dekalina (nr 294772) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski.
  4. a b c Dekalina (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-07-19].
  5. Dekalina (ZVG: 35140) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2011-02-01].

BibliografiaEdytuj

  • Encyklopedia techniki. Chemia, Władysław Gajewski (red.), wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1965, OCLC 33835352.
  • J.D. Roberts, M.C. Caserio, Chemia organiczna, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.