Otwórz menu główne

Deklaracja Rady Jedności Narodowej

Deklaracja Rady Jedności Narodowej – deklaracja programowa Rady Jedności Narodowej uchwalona 15 marca 1944 roku. Postulowała ona, aby odrodzone państwo Polskie opierało swą politykę zagraniczną na ścisłym sojuszu z Wielką Brytanią, USA, Francją i Turcją, oraz na tych samych zasadach ze Związkiem Radzieckim, lecz tylko w przypadku, gdy uzna on przedwojenne granice Rzeczypospolitej oraz zasady nie ingerowania w sprawy wewnętrzne.

W sprawie granic postulowała, by na zachodzie całe Prusy Wschodnie zostały wcielone do Polski, włącznie z Gdańskiem, klinem pomorskim między Bałtykiem i ujściem Odry i Notecią, ziemiami między Notecią i Wartą oraz Śląskiem Opolskim. W kwestii granicy wschodniej chciała utrzymania tej określonej przez traktat ryski.

Odrodzona Polska miała oprzeć swój ustrój na systemie demokracji parlamentarnej, dokonać przejęcia przedsiębiorstw zarządzanych w czasie wojny przez Niemców oraz bezpańskich gosp. powyżej 50 ha, a także miała upowszechnić ubezpieczenie zbiorowe i pomoc leczniczą.

Aparat państwowy miał otrzymać prawo przejmowania lub uspołecznienia przedsiębiorstw użyteczności publicznej lub kluczowych przemysłów, w celu wyrównania poziomu gospodarki Polski w stosunku do sąsiadów.

Deklaracja kończyła się stwierdzeniem, że naród Polski trwał w walce z Niemcami, odrzucał wszelką myśl ustępstw terytorialnych na wschodzie oraz przeciwstawiał się jednomyślnie i zdecydowanie wszelkim próbom narzucenia Polakom wzoru rządzenia ze wschodu. Stąd RJN publicznie zapowiadała polityczną walkę z ZSRR i PPR.

Deklaracja podobnie jak program czterech stronnictw grubej czwórki (PPS, SN, SL, SP) z marca 1943 r. była wynikiem kompromisu między narodowcami a socjalistami i ludowcami.