Delfin (1911)

Delfin (gr.: Δελφίν) – grecki okręt podwodny z czasów wojen bałkańskich i okresu I wojny światowej, jednostka prototypowa swojego typu. Okręt został zwodowany w sierpniu 1911 roku w stoczni Schneidera w Chalon-sur-Saône, a do służby w Marynarce Grecji wszedł w sierpniu 1912 roku. Podczas I wojny bałkańskiej okręt wsławił się przeprowadzeniem pierwszego ataku torpedowego okrętu podwodnego w historii, na turecki krążownik „Mecidiye”. W latach 1917–1918 okręt służył pod banderą Marine nationale, obsadzony przez francuską załogę. Zwrócony Grecji po zakończeniu I wojny światowej, w 1920 roku został skreślony z listy floty i sprzedany na złom w roku następnym.

Delfin
Ilustracja
Kiosk bliźniaczego „Xifiasa”
Klasa okręt podwodny
Typ Delfin
Historia
Stocznia Schneider,
Chalon-sur-Saône
Położenie stępki 1910
Wodowanie sierpień 1911
 Wasilikon Naftikon
Wejście do służby sierpień 1912
 Marine nationale
Wejście do służby 1917
Wycofanie ze służby 1918
 Wasilikon Naftikon
Wycofanie ze służby 1920
Los okrętu sprzedany 1921
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

310 ton
460 t
Długość 50 m
Szerokość 4,7 m
Zanurzenie 2,7 m
Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 720 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 460 KM
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

13 węzłów
8,5 w.
Uzbrojenie
6 torped
Wyrzutnie torpedowe 5 × 450 mm
Załoga 24

Projekt i budowaEdytuj

Jednostka została zamówiona przez rząd Grecji w 1909 roku[1]. Projekt okrętu był dziełem inż. Maxime’a Laubeufa[1][2]. „Delfin” zbudowany został w stoczni Schneidera w Chalon-sur-Saône[1][2]. Stępkę okrętu położono w 1910 roku[3], został zwodowany w sierpniu 1911 roku[1][4][a], a do służby w Wasilikon Naftikon przyjęto go w sierpniu 1912 roku[1][3].

Dane taktyczno–techniczneEdytuj

„Delfin” był okrętem podwodnym średniej wielkości, o długości całkowitej 50 metrów, szerokości 4,7 metra i zanurzeniu 2,7 metra[1][3]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 310 ton, a w zanurzeniu 460 ton[1][2][b]. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne Schneider-Carels o łącznej mocy 720 koni mechanicznych (KM)[1][2][c]. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne Schneider o łącznej mocy 460 KM[1][2]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 13 węzłów na powierzchni i 8,5 węzła w zanurzeniu[1][2][d].

Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped kalibru 450 mm: jedną wewnętrzną na dziobie oraz cztery zewnętrzne systemu Drzewieckiego, z łącznym zapasem 6 torped[1][2][e].

Załoga okrętu składała się z 24 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2].

SłużbaEdytuj

Świeżo wcielony do służby okręt (pod dowództwem kmdr. ppor. Paparrigopoulosa) wziął udział w I wojnie bałkańskiej, operując z bazy na wyspie Tenedos[3]. 9 grudnia?/ 22 grudnia 1912 roku „Delfin” u wejścia do Dardaneli napotkał turecki krążownik „Mecidiye”, płynący w eskorcie pięciu jednostek[1][3]. Z odległości 500 m okręt podwodny wystrzelił jedną torpedę, która jednak z powodu defektu nie trafiła i zatonęła, a atak się nie powiódł[1][3] (według innych publikacji, torpeda wystrzelona z ok. 800 m wypłynęła na powierzchnię i minęła krążownik[7]). Był to pierwszy atak torpedowy okrętu podwodnego w historii[7].

W 1917 roku „Delfin” został zajęty przez Francuzów i wcielony do Marine nationale[1][2]. Jednostka powróciła pod grecką banderę w 1918 roku[1][2]. Po dwóch latach okręt skreślono z listy floty i w 1921 roku został sprzedany na złom[1][2].

UwagiEdytuj

  1. Według Navypedii wodowanie okrętu miało miejsce 5 października 1912 roku[3].
  2. J. Labayle Couhat podaje, że wyporność wynosiła 295/350 ton[5].
  3. J. Labayle Couhat podaje, że moc siłowni wynosiła 1850 KM[5].
  4. J. Labayle Couhat podaje, że okręt osiągał na powierzchni prędkość 7,5 węzła, a w zanurzeniu 8 węzłów[5], zaś według J. Gozdawy-Gołębiowskiego i T. Wywerki Prekurata prędkość wynosiła 15/8 węzłów[6].
  5. J. Labayle Couhat podaje, że okręt posiadał cztery wyrzutnie torped[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 387.
  2. a b c d e f g h i j k Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 84.
  3. a b c d e f g Ivan Gogin: DELFIN submarines (1912-1913) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-03-07].
  4. John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 293.
  5. a b c d Jean Labayle Couhat: French warships of World War I. London: 1974, s. 164.
  6. J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 541.
  7. a b Bernd Langensiepen, Ahmet Güleryüz: The Ottoman steam navy 1828-1923. Londyn, 1995. s. 22.

BibliografiaEdytuj

  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Ivan Gogin: DELFIN submarines (1912-1913) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-03-07].
  • Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • Jean Labayle Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.)
  • Bernd Langensiepen, Ahmet Güleryüz: The Ottoman steam navy 1828-1923. Conway Maritime Press, 1995. ISBN 0-85177-610-8. (ang.)
  • John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.)