Otwórz menu główne

Dowództwo Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych

(Przekierowano z Departament Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych)

Dowództwo Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych – fachowy organ pracy I wiceministra spraw wojskowych w sprawach lotnictwa wojskowego.

Dowództwo Lotnictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1936
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód Sekcja Żeglugi Napowietrznej
Samodzielna Sekcja Żeglugi Napowietrznej
Departament III Żeglugi Powietrznej
Departament IV Żeglugi Powietrznej
Departament Lotnictwa
Departament Aeronautyki
Dowódcy
Pierwszy gen. bryg. Ludomił Rayski
Ostatni gen. bryg. Władysław Kalkus
Organizacja
Dyslokacja garnizon Warszawa
Podległość Ministerstwo Spraw Wojskowych

Spis treści

Naczelne władze lotniczeEdytuj

14 listopada 1918 roku w strukturze Ministerstwa Spraw Wojskowych została utworzona Sekcja Żeglugi Napowietrznej. Sześć dni później skład osobowy sekcji liczył sześciu oficerów i dwóch urzędników: podpułkownik inżynier Hipolit Łossowski, porucznik inżynier Michał Tłuchowski, porucznik inżynier Mieczysław Pietraszek, porucznik Henryk Tokarczyk, Władysław Gajewski i Jerzy Garbiński oraz inżynier Stefan Malinowski i inżynier Klemens Filipowski[1].

10 grudnia 1918 roku Naczelny Wódz Józef Piłsudski zatwierdził między innymi generała podporucznika inżyniera Władysława Koziełł-Poklewskiego na stanowisku pełniącego obowiązki szefa Departamentu III Technicznego Ministerstwa Spraw Wojskowych, a podpułkownika inżyniera Hipolita Łossowskiego na stanowisku szefa Sekcji Żeglugi Napowietrznej[2]. Tego samego dnia weszła w życie pierwsza organizacja Ministerstwa Spraw Wojskowych z podziałem na siedem departamentów, a tych z kolei na sekcje oraz wydziały i referaty. W skład Departamentu III Technicznego Ministerstwa Spraw Wojskowych weszła między innymi Sekcji Żeglugi Napowietrznej[3].

5 maja 1919 roku Sekcja Żeglugi Napowietrznej została wyłączona z Departamentu Technicznego, podporządkowana bezpośrednio Ministrowi Spraw Wojskowych i przemianowana na Samodzielną Sekcję Żeglugi Napowietrznej (XIII)[4]. W skład sekcji wchodziła:

  • kancelaria,
  • wydział zaopatrywania,
  • wydział naukowo–techniczny,
  • komisja odbiorcza.

24 maja tego samego roku Sekcja została podporządkowana I wiceministrowi, a 24 grudnia ustalono jej etat tymczasowy.

1 marca 1920 weszła w życie nowa organizacja Ministerstwa Spraw Wojskowych. Na bazie Inspektoratu Wojsk Lotniczych i Samodzielnej Sekcji Żeglugi Napowietrznej został utworzony Departament III Żeglugi Powietrznej. Jego struktura organizacyjna wyglądała następująco:

  • szef departamentu - gen. ppor. Gustaw Macewicz,
  • pomocnik szefa departamentu - rtm. Stanisław Jasiński,
  • szef Sekcji I Organizacyjnej - kpt. Stanisław Jaxa-Rożen,
    • wydział ogólno-organizacyjny,
    • wydział wyszkolenia,
  • szef Sekcji II Zaopatrzenia - mjr Jan Stachowski,
    • wydział budżetowy,
    • wydział zaopatrzenia,
  • szef Sekcji III Aeronautyki - płk Aleksander Wańkowicz,
    • wydział budżetowy,
    • wydział techniczno-gospodarczy,
  • kierownik Kancelarii[5][6].

10 sierpnia 1921 roku Minister Spraw Wojskowych rozkazem L. 4900/Org. wprowadził pokojową organizację Ministerstwa Spraw Wojskowych. Dotychczasowy Departament III został przekształcony w Departament IV Żeglugi Powietrznej. W strukturze departamentu znajdowały się trzy wydziały: ogólno-organizacyjny, zaopatrzenia i aeronautyki[7].

Obsada personalna Departamentu IV Żeglugi Powietrznej w 1923 roku:

28 czerwca 1926 roku minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski podporządkował Departament IV Lotnictwa II wiceministrowi spraw wojskowych[9].

19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł numerację departamentów, a dla dotychczasowego Departamentu IV ustalił nazwę „Departament Lotnictwa”[10].

29 kwietnia 1929 roku Minister Spraw Wojskowych zmienił nazwę Departamentu Lotnictwa MSWojsk. na Departament Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych[11].

Organem prasowym Departamentu Aeronautyki był kwartalnik „Wiadomości Techniczne Lotnictwa”, wydawany jako dodatek do „Przeglądu Lotniczego” (jego redaktorem naczelnym był mjr obs. inż. Wacław Czaplicki)[12].

8 sierpnia 1936 roku Departament Aeronautyki przeformowany został w Dowództwo Lotnictwa, pod którą to nazwą funkcjonował do września 1939 roku.

Obsada personalna dowództwaEdytuj

Szefowie departamentu i dowódcy lotnictwa
Zastępcy dowódcy
  • płk obs. inż. Janusz de Beaurain – do spraw ogólnych i organizacyjnych
  • płk pil. inż. Tytus Karpiński – do spraw technicznych i zaopatrzenia
  • płk inż. Henryk Abczyński – do spraw przemysłu i budżetu (VIII 1938)
Szef sztabu dowództwa
  • mjr pil. Stanisław Nazarkiewicz

Obsada personalna Dowództwa Lotnictwa MSWojsk. latem 1939 roku[13]:

  • dowódca lotnictwa - gen. bryg. pil. Władysław Kalkus
  • I zastępca dowódcy lotnictwa - płk pil. Edward Lewandowski
  • II zastępca dowódcy lotnictwa - ppłk pil. inż. Wacław Makowski
  • III zastępca dowódcy lotnictwa - wakat
  • szef sztabu - ppłk dypl. pil. Józef Jasiński
  • zastępca szefa sztabu - ppłk dypl. pil. Władysław Buhuszewicz
  • szef łączności - ppłk łącz. Stanisław Pociask[14]
  • zastępca szefa łączności - mjr Marian Noworolski
  • szef Wydziału Organizacyjnego - mjr dypl. pil. Ludwik Szul-Skjöldkrona
  • szef Wydziału Studiów - ppłk dypl. pil. Olgierd Tuśkiewicz
  • szef Wydziału Wyszkolenia - mjr obs. Władysław Madejski
  • szef Wydziału Personalnego - mjr obs. bal. Karol Brückner
  • szef Wydziału Technicznego - mjr pil. inż. Franciszek Suchos
  • szef Wydziału Zasobów MOB - mjr pil. Jakub Kosinski
  • szef Wydziału Przemysłu Lotniczego - mjr pil. inż. Roman Suryn
  • szef Wydziału Budżetowego - mjr obs. bal. Zygmunt Hullej
  • kierownik Samodzielnego Referatu Bezpieczeństwa - mjr obs. Tadeusz Moszkowski
  • kierownik Samodzielnego Referatu Balonowego - ppłk pil. ster. Jan Wolszlegier
  • szef kontroli technicznej
  • szef kontroli przemysłowej - płk obs. inż. Czesław Filipowicz

PrzypisyEdytuj

  1. Księga Pamiątkowa 1933 ↓, s. 68.
  2. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 11 z 15 grudnia 1918 roku, poz. 275. W rozkazie użyto nazwy: Sekcja Żeglugi Nadpowietrznej.
  3. Czarnecka 2005 ↓, s. 82-83.
  4. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 57 z 24 maja 1919 roku, poz. 1827.
  5. Czarnecka 2005 ↓, s. 104.
  6. Księga Pamiątkowa 1933 ↓, s. 86.
  7. Czarnecka 2005 ↓, s. 116.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 19.
  9. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 18 z 8 lipca 1926 roku, poz. 185.
  10. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 177.
  11. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 14 z 29 kwietnia 1929 roku, poz. 142.
  12. Stopka redakcyjna. „Wiadomości Techniczne Lotnictwa”, s. 1, Nr z 1933. 
  13. Bartel i in. 1978 ↓, s. 590.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 80 z 20 sierpnia 1924 roku, s. 456, został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów łączności.

BibliografiaEdytuj

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
  • Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa. Marian Romeyko (red.). Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika Poległych Lotników, 1933.
  • Ryszard Bartel, Jan Chojnacki, Tadeusz Królikiewicz, Adam Kurowski: Z historii polskiego lotnictwa wojskowego 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.
  • Tadeusz Böhm: Z dziejów naczelnych władz wojskowych II Rzeczypospolitej. Organizacja i kompetencje Ministerstwa Spraw Wojskowych w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08368-1.
  • Olgierd Cumft, Hubert Kazimierz Kujawa: Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939–1946. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07329-5.
  • Regina Czarnecka. Organizacja Ministerstwa Spraw Wojskowych (MSWojsk.) w latach 1918-1921. „Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej”. 27, 2005. Warszawa: Centralne Archiwum Wojskowe. ISSN 0137-5547.