Gruzak bukowy

(Przekierowano z Diatrype disciformis)

Gruzak bukowy (Diatrype disciformis Hoffm. Fr). – gatunek grzybów z rodziny Diatrypaceae[1].

Gruzak bukowy
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

Sordariomycetes

Rząd

próchnilcowce

Rodzina

Diatrypaceae

Rodzaj

gruzak

Gatunek

gruzak bukowy

Nazwa systematyczna
Diatrype disciformis (Hoffm.) Fr.
Summa veg. Scand., Section Post. (Stockholm): 385 (1849)
Zasięg
Mapa zasięgu
Zasięg w Europie

Systematyka i nazewnictwo edytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Diatrype, Diatrypaceae, Xylariales, Xylariomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1787 roku Georg Franz Hoffmann nadając mu nazwę Sphaeria disciformis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1849 roku Elias Magnus Fries[1]. Niektóre synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Aglaospora umbonata (Sacc.) Kuntze 1898
  • Diatrype disciformis var. americana Ellis
  • Diatrype disciformis (Hoffm.) Fr., var. disciformis
  • Diatrype disciformis var. magnoliae Thüm.
  • Diatrype disciformis var. major A.K. Kar & Maity 1980
  • Diatrype disciformis var. umbonata Sacc.
  • Diatrype disciformis var. xanthostroma Sacc.
  • Hypoxylon disciforme (Hoffm.) Westend. 1854
  • Nemania disciformis (Hoffm.) Gray 1821
  • Sphaeria disciformis Hoffm. 1787
  • Stromatosphaeria disciformis (Hoffm.) Grev.

Polska nazwa na podstawie rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym[3]

Morfologia edytuj

Podkładki

Płaskie, poduszeczkowate, o średnicy 2–4 mm. Powierzchnia czarna, pokryta bardzo drobnymi brodawkowatymi tworami. Występują zazwyczaj licznie, na dużych powierzchniach gałęzi drzew (często na długości wielu metrów). Wyrastają pod korą, w trakcie wzrostu przebijają korę drzewa, a rozsunięte na boki jej fragmenty nadają owocnikom kanciaste kształty, w istocie jednak są one okrągławe. Są twarde, wewnątrz białawe z licznymi jamkowatymi obłoczniami o czarnej barwie[4].

Zarodniki

Cylindryczne, zagięte, o rozmiarach 5–8 × 1,5–2 μm[5].

Gatunki podobne

Najbardziej podobny jest gruzak wierzbowy (Diatrype bullata). Ma większe podkładki, często wydłużone i występuje głównie na martwym drewnie wierzb, olszy i topoli.

Występowanie i siedlisko edytuj

Najliczniej notowany jest w Europie, ale potwierdzono występowanie tego gatunku także w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Azji i na Nowej Zelandii[6]. W Europie Środkowej jest bardzo pospolity.

Rośnie na martwym drewnie drzew liściastych różnych gatunków, głównie na opadłych i pokrytych korą gałęziach[4]. Najczęściej spotykany jest na bukach. Owocniki wyrastają przez cały rok (przy sprzyjającej pogodzie również w zimie)[5].

Na owocnikach Diatrype disciformis pasożytuje inny, wytwarzający czerwone i kuliste owocniki grzyb – Dialonectria episphaeria[7].

Przypisy edytuj

  1. a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2014-11-07] (ang.).
  2. Species Fungorum [online] [dostęp 2014-11-05] (ang.).
  3. Rekomendacja nr 3/2024 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2024-04-26].
  4. a b Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. Warszawa: Weltbild, 2011. ISBN 978-83-258-0588-3.
  5. a b Rogers Mushrooms. [dostęp 2014-11-06].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-10-27].
  7. Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, ISBN 978-83-89648-75-4.