Otwórz menu główne

Diecezja toruńska

diecezja w metropolii gnieźnieńskiej, utworzona w 1992 r.

Diecezja Toruńska (łac. Dioecesis Thoruniensis) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego metropolii gdańskiej w Polsce.

Diecezja Toruńska
łac. Dioecesis Thoruniensis
Ilustracja
Bazylika katedralna świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty w Toruniu
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Siedziba POL Toruń COA.svg Toruń
ul. Łazienna 18,
87-100 Toruń
Data powołania 25 marca 1992
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia Gdańska
Katedra Toruńska
Biskup diecezjalny Wiesław Śmigiel
Biskup pomocniczy Józef Szamocki
Biskup senior Andrzej Suski
Dane statystyczne (2017[1])
Liczba wiernych
• procent wiernych
573.801
94,6
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
509
418
91
Liczba osób zakonnych 275
Liczba dekanatów 24
Liczba parafii 196
Liczba klasztorów 37
Powierzchnia 5.427 km²
Mapa
Strona internetowa
Matka Boża Nieustającej Pomocy, główna patronka diecezji toruńskiej
Błogosławiony Stefan Wincenty Frelichowski, jeden z patronów diecezji toruńskiej
Klasztor Zgromadzenia sióstr Świętego Wincentego a Paulo w Chełmnie
Tablica znajdująca się na lotnisku Aeroklubu Pomorskiego upamiętniająca wizytę Jana Pawła II w dniu 7 czerwca 1999 roku w Toruniu

HistoriaEdytuj

Diecezja toruńska została ustanowiona 25 marca 1992 roku przez papieża Jana Pawła II bullą „Totus Tuus Poloniae populus”. Powstała ona z dużej części dawnej diecezji chełmińskiej, erygowanej przez papieża Innocentego IV 29 lipca 1243 roku oraz z jednego dekanatu archidiecezji gnieźnieńskiej[2][3].

Pierwszym biskupem toruńskim został ówczesny biskup pomocniczy płocki Andrzej Suski, a jego ingres do katedry odbył się 31 maja 1992 roku[4].

Bazyliką katedralną stał się najstarszy kościół Torunia, pochodzący z XIV wieku, pw. św. św. Janów. Pierwotnie pełnił on funkcję kościoła parafialnego dla Starego Miasta. W 1935 roku podniesiony do rangi bazyliki mniejszej przez papieża Piusa XI[5].

Patronką diecezji toruńskiej została Matka Boża Nieustającej Pomocy, która od 1962 roku patronowała także byłej diecezji chełmińskiej. Jej cudowny wizerunek znajduje się w diecezjalnym sanktuarium na Bielanach w Toruniu, gdzie posługę sprawują ojcowie redemptoryści[6].

Ważnym wydarzeniem w historii diecezji toruńskiej była mająca miejsce 7 czerwca 1999 roku wizyta papieża Jana Pawła II w Toruniu, podczas której nawiedził katedrę św. św. Janów, w Auli UMK spotkał się z przedstawicielami polskiej nauki, na terenie lotniska odprawił nabożeństwo czerwcowe oraz dokonał beatyfikacji ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego[7].

11 listopada 2017 roku papież Franciszek przyjął rezygnację ks. bp Andrzeja Suskiego z posługi biskupa toruńskiego. Tym samym mianował biskupem toruńskim bp. Wiesława Śmiglabiskupa pomocniczego diecezji pelplińskiej. Jego kanoniczne objęcie diecezji miało miejsce 8 grudnia 2017 roku, zaś ingres do bazyliki katedralnej świętych Janów odbył się 10 grudnia tegoż roku[8][9].

Instytucje diecezjalneEdytuj

ToruńEdytuj

PrzysiekEdytuj

GórskEdytuj

  • Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki[15] 

Zamek BierzgłowskiEdytuj

BiskupiEdytuj

Główne świątynieEdytuj

Kościoły diecezjalneEdytuj

Zdjęcie Nazwa Historia Miasto
  Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty Kościół pochodzi z początków XIII wieku. W latach 1530-1583 służył protestantom, a przez następne 13 lat użytkowany był wspólnie przez katolików i protestantów. W 1596 roku kościół przejmują jezuici i w ich posiadaniu świątynia jest do 1772 roku, kiedy to gospodarzem świątyni stają się księża diecezjalni. Od 1935 roku ma ona tytuł bazyliki mniejszej, a od 1992 roku jest katedrą diecezji toruńskiej[16]. Toruń
  Bazylika Konkatedralna Świętej Trójcy Kościół pochodzi z początków XIII wieku. W latach 1251 - 1821 był on katedrą diecezji chełmińskiej. Od 1982 roku ma tytuł bazyliki mniejszej, a od 1994 roku jest konkatedrą diecezji toruńskiej[17]. Chełmża
  Bazylika Mniejsza św. Tomasza Apostoła Kościół pochodzi z początku XIV wieku. Od 1971 roku ma tytuł bazyliki mniejszej[18]. Nowe Miasto Lubawskie
  Bazylika Mniejsza św. Mikołaja Kościół pochodzi z początku XIV wieku. Od 2010 roku ma tytuł bazyliki mniejszej[19]. Grudziądz

Kościoły garnizonoweEdytuj

Kościół akademickiEdytuj

KapitułyEdytuj

  • Kapituła Katedralna Toruńska (od 21 sierpnia 1992)[20]
  • Kapituła Konkatedralna Chełmżyńska[21]
  • Kapituła Kolegiacka Grudziądzka (od ​1 grudnia 1992)[22]
  • Kapituła Kolegiacka Nowomiejska (od 25 marca 2012)[23]

Podział administracyjnyEdytuj

Miasta diecezjiEdytuj

SanktuariaEdytuj

Rejon brodnickiEdytuj

Rejon grudziądzkiEdytuj

Rejon toruńskiEdytuj

PatroniEdytuj

Błogosławieni związani z diecezją toruńską[26]:

Główna patronkaEdytuj

DrugorzędniEdytuj

Słudzy Boży diecezjiEdytuj

ZakonyEdytuj

StatystykaEdytuj

Liczba nowo wyświęconych kapłanów w diecezji toruńskiej w latach 1992-2018[30][31][32][33][34][35][36][37][38][39][40][41]:

 

PielgrzymkaEdytuj

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ​ISBN 978-83-7793-478-4
  2. Sekretarz Przewodniczącego KEP, Diecezje | Konferencja Episkopatu Polski, episkopat.pl [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  3. Twoje-Miasto Sp., Diecezja Toruńska, diecezja-torun.pl [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  4. Twoje-Miasto Sp., Biskupi Toruńscy, diecezja-torun.pl [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  5. JW Web Development, Toruń, Atrakcje Torunia, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toruń, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  6. Sanktuarium Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Toruniu, www.jozeftorun.pl [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  7. Twoje-Miasto Sp., Wywiad z bpem Andrzejem Suskim, diecezja-torun.pl [dostęp 2017-11-16] (pol.).
  8. Nowy biskup toruński, „gosc.pl”, 11 listopada 2017 [dostęp 2017-12-29].
  9. Nowy biskup toruński. [[Ingres]] bp. Wiesława Śmigla do katedry w Toruniu [zdjęcia] - pomorska.pl, „- pomorska.pl” [dostęp 2017-12-29] (pol.).
  10. Twoje-Miasto Sp., Studium Muzyki Kościelnej Diecezji Toruńskiej, diecezja-torun.pl [dostęp 2017-10-19] (pol.).
  11. Ustanowienie Diecezjalnego Ośrodka Katechumenalnego, www.jozeftorun.pl [dostęp 2017-10-19] (pol.).
  12. Twoje-Miasto Sp., Spotkanie parlamentarzystów i samorządowców, diecezja-torun.pl [dostęp 2018-09-09] (pol.).
  13. Twoje-Miasto Sp., Wydawnictwo Diecezjalne, diecezja-torun.pl [dostęp 2017-03-27] (pol.).
  14. Toruń: Ośrodek formacji diakonów stałych, „info.wiara.pl” [dostęp 2016-11-29].
  15. Poświęcenie i otwarcie Centrum Edukacji Młodzieży im. ks. Jerzego Popiełuszki w Górsku | Życie Zakonne, www.zyciezakonne.pl [dostęp 2017-10-20] (pol.).
  16. http://www.katedratorun.pl/historia-katedry/
  17. Konkatedra Świętej Trójcy w Chełmży | Przewodnik Wiki | FANDOM powered by Wikia, pl.przewodnik.wikia.com [dostęp 2018-11-29] (pol.).
  18. Bazylika Mniejsza św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim – LEKSYKON KULTURY WARMII I MAZUR, leksykonkultury.ceik.eu [dostęp 2018-11-28] (pol.).
  19. Bazylika Kolegiacka św. Mikołaja Bpa w Grudziądzu, bazylika-grudziadz.pl [dostęp 2018-11-28].
  20. Srebrny jubileusz Kapituły Katedralnej, diecezja-torun.pl [dostęp 2019-09-05] (pol.).
  21. Chełmża Parafia pw. św. Mikołaja Biskupa parafiachelmza.pl - Odpust Trójcy Świętej, parafiachelmza.pl [dostęp 2019-09-05] (pol.).
  22. https://bazylika-grudziadz.pl/kapkan
  23. Nowe Miasto Lubawskie, nowemiasto.wm.pl [dostęp 2019-09-05] (pol.).
  24. Katolicka Agencja Informacyjna, KAI, Diecezja toruńska: bp Suski erygował nową parafię - ekai.pl, ekai.pl [dostęp 2016-11-14].
  25. Twoje-Miasto Sp., Konsekracja toruńskiej świątyni z legatem papieskim, diecezja-torun.pl [dostęp 2016-05-19].
  26. W Toruniu odbyły się uroczystości 50. rocznicy koronacji obrazu MB Nieustającej Pomocy, „Prowincja Warszawska Redemptorystów”, 1 października 2017 [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  27. Nowa wspólnota redemptorystów w Toruniu, „Prowincja Warszawska Redemptorystów”, 24 października 2017 [dostęp 2017-11-12] (pol.).
  28. Twoje-Miasto Sp., Św. Jan Bosko w Toruniu, diecezja-torun.pl [dostęp 2018-01-30] (pol.).
  29. zakony i zgromadzenia (pol.). diecezja-torun.pl.
  30. Święcenia kapłańskie, diecezja-torun.pl [dostęp 2019-01-02].
  31. Diecezja toruńska ma czterech nowych kapłanów, diecezja-torun.pl [dostęp 2019-01-02].
  32. Święcenia kapłańskie, diecezja-torun.pl [dostęp 2019-01-02].
  33. Archiwalna strona Domowego Kościoła Toruń » Blog Archive » Święcenia kapłańskie w naszej diecezji [dostęp 2019-01-02] (pol.).
  34. Neoprezbiterzy Anno Domini 2010, niedziela.pl [dostęp 2019-01-02] (pol.).
  35. Neoprezbiterzy Diecezji Toruńskiej A. D. 2003, niedziela.pl [dostęp 2019-01-02] (pol.).
  36. Neoprezbiterzy Diecezji Toruńskiej A.D. 2005, niedziela.pl [dostęp 2019-01-02] (pol.).
  37. Neoprezbiterzy Diecezji Toruńskiej A. D. 2004, niedziela.pl [dostęp 2019-01-02] (pol.).
  38. Święcenia kapłańskie 2007 w diecezji toruńskiej, niedziela.pl [dostęp 2019-01-04] (pol.).
  39. Neoprezbiterzy Diecezji Toruńskiej, niedziela.pl [dostęp 2019-01-04] (pol.).
  40. Święcenia kapłańskie 2008, niedziela.pl [dostęp 2019-01-04] (pol.).
  41. Święcenia kapłańskie 2019, diecezja-torun.pl [dostęp 2019-06-25].

Linki zewnętrzneEdytuj