Difenhydramina

związek chemiczny

Difenhydramina (łac. Diphenhydraminum) – organiczny związek chemiczny, pochodna etanoloaminy, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji dostępny bez recepty. Wykazuje silne działanie ośrodkowe i cholinolityczne. Hamuje podrażnienie błędnika. Podawany jest profilaktycznie w celu zapobiegania kinetozom.

Difenhydramina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C17H21NO
Masa molowa 255,35 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 58-73-1
147-24-0 (chlorowodorek)
88637-37-0 (cytrynian)
PubChem 3100
DrugBank DB01075
Podobne związki
Pochodne dimenhydrynat
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC D04 AA32
D04 AA33
R06 AA02
R06 AA52
Stosowanie w ciąży kategoria B

Działanie i użycieEdytuj

Działa na ośrodkowy układ nerwowy, blokując działanie histaminy w receptorach H1. Zmniejsza kurczliwość mięśni gładkich. Stosowana w przypadkach choroby lokomocyjnej, nieżytu nosa wywołanego alergią, pokrzywki oraz po użądleniach i ukąszeniach owadów[potrzebny przypis].

Tak jak inne leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, wykazuje działanie antycholinergiczne – dlatego powszechnym efektem ubocznym jest senność wraz z nadmiernym uspokojeniem, obniżeniem sprawności ruchowej, suchością w ustach i gardle, zaczerwienieniem skóry, szybkim i nieregularnym biciem serca, porażeniem akomodacji oka, światłowstrętem, utrudnieniem oddawania moczu, zaparciami, trudnościami ze skupieniem uwagi, utratą pamięci krótkotrwałej, halucynacjami, dezorientacją i stanami delirium[4].

Z uwagi na powodowanie senności difenhydramina znalazła zastosowanie w środkach o działaniu nasennym albo wspomagającym zasypianie (np. APAP Noc[5]).

Ze względu na swoje właściwości psychoaktywne jest ona używana rekreacyjnie – wywołuje realistyczne omamy wzrokowe i słuchowe wraz z szeregiem nieprzyjemnych efektów ubocznych, podobnych do tych wywołanych użyciem alkaloidów tropanowych[potrzebny przypis].

Preparaty zawierające difenhydraminęEdytuj

  • APAP Noc (US Pharmacia) – w postaci tabletek zawierających 25 mg chlorowodorku difenhydraminy oraz 500 mg paracetamolu
  • Betadrin (Polfa Warszawa) – w postaci kropli do oczu zawierających chlorowodorek difenhydraminy oraz azotan nafazoliny
  • Betadrin WZF (Polfa Warszawa) – w postaci kropli do nosa zawierających (1 mg + 0,33 mg)/ml chlorowodorku difenhydraminy oraz azotanu nafazoliny
  • Comarol (Sanofi-Aventis) – w postaci kremu zawierającego (20 mg + 10 mg)/g chlorowodorku difenhydraminy oraz chlorowodorku lidokainy

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Difenhydramina (ang.). [martwy link] The Chemical Database. Wydział Chemii Uniwersytetu w Akronie. [dostęp 2012-07-26].[niewiarygodne źródło?]
  2. a b Diphenhydramine, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2012-07-26] (ang.).
  3. Diphenhydramine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB01075 (ang.).
  4. Louis Cannon, James Dougherty, Jeffrey Jones, Diphenhydramine-induced toxic psychosis, „The American Journal of Emergency Medicine”, 4 (4), 1986, s. 369–371, DOI10.1016/0735-6757(86)90312-8, ISSN 0735-6757, PMID3718632 [dostęp 2019-08-12] (ang.).
  5. Ulotka Apap Noc (pol.). [dostęp 19 marca 2009].