Otwórz menu główne

Dionizy (biskup)

biskup i męczennik, święty Kościoła Katolickiego
Zobacz też: inne postacie o imieniu Dionizy.

Święty Dionizy (zm. 250258) – święty katolicki, pierwszy biskup Paryża, męczennik, patron Francji. Jeden z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Święty
Dionizy
biskup
apostoł Galii
Ilustracja
Figura św. Dionizego (z głową w rękach) z portalu katedry Notre-Dame w Paryżu.
Miejsce urodzenia Italia
Data i miejsce śmierci 250258
wzgórze Montmartre w Paryżu
Czczony przez Kościół katolicki
Wspomnienie 9 października
Atrybuty palma, głowa trzymana w rękach
Patron Francji, cierpiących na bóle głowy i migreny
Szczególne miejsca kultu Francja

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Według Historii Franków autorstwa św. Grzegorza z Tours, był jednym z siedmiu wysłanych przez papieża Fabiana do Galii legatów, których zadaniem miała być organizacja lokalnego Kościoła. Przybycie z misją nastąpiło prawdopodobnie w 250 roku i z tą datą łączy się jego sakrę pierwszego biskupa obecnego Paryża. W pracy pomagali mu kapłan Rustyk i diakon Eleuteriusz. Podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Waleriana[1] zostali poddani torturom, a następnie ścięci na wzgórzu Montmartre w Paryżu (stąd francuska nazwa Montmartre pochodząca od łac. Mons Martyrium i oznaczająca górę męczenników). Pochowany został poza miastem, gdzie król Dagobert później ufundował opactwo i gdzie wzniesiono kościół pod jego wezwaniem (współcześnie Bazylika Saint-Denis).

Według legendy św. Dionizy po ścięciu powstał podnosząc obciętą głowę i przeszedł przez zgromadzony tłum gapiów. Następnie miał przebyć kilka kilometrów otoczony śpiewającym chórem aniołów, dopiero, gdy napotkał pobożną kobietę Katullę, przekazał jej swą głowę i padł martwy. Kobieta zabrała głowę męczennika, by ukryć ją w swym domu. Zdarzenie miało potwierdzić wielu świadków. Świętego Dionizego pochowano na placu Vicus Catulliacus[2].

KultEdytuj

Do XVI w. św. Dionizy paryski był często mylony z Dionizym Areopagitą, uczniem św. Pawła, co nastąpiło pod wpływem pism przywiezionych do Francji przez Ludwika Pobożnego (przetłumaczonych w 827 r. przez opata Hilduina), a błędnie przypisywanych Dionizemu Areopagicie. Obecnie przypisuje się je anonimowemu autorowi z VI wieku, zwanemu Pseudo-Dionizym Areopagitą.

W miejscu grobu Dionizego i jego towarzyszy zbudowano opactwo św. Dionizego (St. Denis) – późniejszym miejscu pochówku kolejnych królów Francji.

Św. Dionizy jest patronem Francji oraz cierpiących na bóle głowy i migreny.

IkonografiaEdytuj

Legenda o ścięciu biskupa Dionizego, który trzymał swą głowę odrąbanymi wraz z nią dłońmi, poskutkowała pierwszym w ikonografii przedstawieniem postaci męczennika trzymającego własną ściętą głowę (kefaloforia). Typowym atrybutem świętego-męczennika jest palma[3]. Średniowieczne pieśni często sugerują, że relikwie tego świętego (np. włosy), umieszczone w rękojeści miecza, miały nadawać broni moc nadprzyrodzoną[potrzebny przypis]. Kult świętego w średniowiecznej Galii porównywalny jest z kultem św. Stanisława w Polsce.

Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 9 października.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. St. Denis (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2009-08-15].
  2. Michał Lewandowski: Święty, którego skazano na ścięcie. Kiedy to się stało, ludzie byli zszokowani. deon.pl, 2018-10-10. [dostęp 2018-10-11].
  3. Antonio Borrelli: San Dionigi e compagni Vescovo e martiri (wł.). 2002-08-01. [dostęp 2013-02-28].

BibliografiaEdytuj

  1. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 2: D-G. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 38/39. ISBN 83-7097-374-4.
  2. Hugo Hoever SOCist: Żywoty świętych Pańskich. przekład Zbigniew Pniewski. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1983, s. 367.