Disulfiram

związek chemiczny

Disulfiramorganiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego[7].

Disulfiram
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C10H20N2S4
Inne wzory (C2H5)2NCSS2CSN(C2H5)2
Masa molowa 296,54 g/mol
Wygląd bezbarwne kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 97-77-8
PubChem 3117
DrugBank DB00822
Podobne związki
Podobne związki EDTA
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N07 B04
Stosowanie w ciąży kategoria C

Działanie i wskazaniaEdytuj

Związek ten zaburza metabolizm alkoholu w organizmie. Hamuje działanie enzymudehydrogenazy aldehydowej, przez co utrudnia utlenianie aldehydu octowego do mniej szkodliwego kwasu octowego. Kumulujący się w organizmie aldehyd octowy powoduje objawy zatrucia (tzw. reakcja disulfiramowa).

Stosowanie środków zawierających disulfiram (Anticol, Antabus, Esperal) jest jedną z metod leczenia alkoholizmu, który można zaliczyć do terapii awersyjnej. W wyniku podania leku (czasem jest on chirurgicznie umieszczany podskórnie w postaci stale uwalnianej do organizmu), spożycie alkoholu powoduje bardzo nieprzyjemną reakcję organizmu. Obawa przed tą reakcją może powstrzymać pacjenta od konsumpcji napojów alkoholowych. W Polsce leczenie wymaga zgody pacjenta i odbywa się pod kontrolą lekarza. Część terapeutów uzależnień jest przeciwna stosowaniu disulfiramu z powodu małej skuteczności oraz potencjalnie niebezpiecznych skutków ubocznych i w wielu krajach został on wycofany z lecznictwa.

PrzeciwwskazaniaEdytuj

W czasie trwania i w przeciągu 14 dni od zakończenia leczenia disulfiramem nie należy spożywać alkoholu. Zachować ostrożność w przypadku stosowania u chorych z chorobami układu oddechowego, cukrzycą, padaczką, chorobami nerek i wątroby, niedoczynnością tarczycy, psychozami. Wystąpienie reakcji disulfiramowej może pogłębić stopień zaawansowania tych chorób.

InterakcjeEdytuj

Disulfiram wzmacnia działanie:

Może zmniejszać stężenie perfenazyny. Równoczesne stosowanie z metronidazolem może prowadzić do napadów białej gorączki i amencji. Stosowanie z izoniazydem może powodować zaburzenia koordynacji, zachowania i ruchu, bezsenność, drażliwość. Disulfiram nasila działanie i hamuje metabolizm oksydacyjny pochodnych benzodiazepin. Kontakt z rozpuszczalnikami organicznymi zawierającymi alkohol, aldehyd octowy lub paraldehyd może wywołać reakcję disulfiramową, którą mogą nasilać trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i cyklosporyna. Amitryptylina i chlorpromazyna mogą nasilać reakcję disulfiramową. Disulfiram hamuje utlenianie i wydalanie ryfampicyny. Disulfiram może przedłużać działanie alfentanylu.

Działania niepożądaneEdytuj

Rzadko:

  • reakcje psychotyczne.

Pod wpływem etanolu:

Ciąża i laktacjaEdytuj

Nie stosować w ciąży i w okresie karmienia piersią.

Prowadzenie pojazdów i obsługa maszynEdytuj

W trakcie leczenia nie należy prowadzić pojazdów, ani obsługiwać maszyn mechanicznych będących w ruchu, choć jest mało prawdopodobne, aby disulfiram wpływał na zdolność wykonywania tych czynności.

DawkowanieEdytuj

Doustnie. Początkowo – maksymalnie 500 mg dziennie, rano lub wieczorem (w przypadku nasilenia się efektu uspokajającego), przez 1-2 tygodnie. Następnie zmniejsza się stopniowo do dawki podtrzymującej – 250 mg dziennie (125–500 mg dziennie). Czas trwania leczenia ustala lekarz.

PreparatyEdytuj

Dostępne w Polsce preparaty disulfiramu:

W Polsce w lipcu 2008 Polfa Warszawa zawiesiła produkcję preparatu na bazie disulfiramu do implantacji (wszywki) – lek był stosowany tylko do wyczerpania zapasów[10]. Od listopada 2010 roku przedsiębiorstwo wznowiło produkcję preparatu[11].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Thieme Chemistry (Hrsg.): Römpp Online. Version 3.1. Stuttgart: Georg Thieme Verlag, 2007.
  2. Disulfiram, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00822 (ang.).
  3. a b Disulfiram (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  4. Disulfiram [USP:INN:BAN:JAN], [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine (ang.).
  5. Disulfiram (nr 86720) w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck KGaA). [dostęp 2011-05-08].
  6. Disulfiram (nr 86720) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-05-08]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  7. Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 98, ISBN 83-7183-240-0.
  8. Polfa S.A: Charakterystyka Produktu Leczniczego (SPC) – Anticol (pol.).
  9. Polfa S.A: Charakterystyka Produktu Leczniczego (SPC) – Disulfiram WZF (pol.).
  10. Polfa Warszawa S.A: Komunikat Zarządu Polfy Warszawa S.A. dotyczący zaprzestania produkcji preparatu Disulfiram WZF (pol.).
  11. Polfa Warszawa S.A: Komunikat Zarządu Polfy Warszawa S.A. dotyczący wznowienia produkcji preparatu Disulfiram WZF (pol.).