Dom Cochlera w Tarnowskich Górach

zabytkowa kamienica w Tarnowskich Górach

Dom Cochlera – XVII-wieczny zabytkowy[3] budynek w Tarnowskich Górach, do 2020 roku siedziba najstarszej w mieście apteki „Pod Aniołem”. Znajduje się w centrum miasta na rogu Rynku i ulicy Górniczej.

Dom Cochlera
Obiekt zabytkowy nr rej. A/719/2020 z 19 października 2020[1]
Ilustracja
Dom Cochlera w Tarnowskich Górach
Państwo  Polska
Miejscowość POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry (Śródmieście-Centrum)
Adres Rynek 5
Styl architektoniczny klasycyzm
Kondygnacje 2
Ważniejsze przebudowy XIX-XX wiek
Pierwszy właściciel nieznany
Kolejni właściciele Johann Friedrich David Cochler
Friedrich Rudolph Cochler
Karl Cochler
Ludwig Buhl
Emil Woltersdorf
Max Löwe
Theodor Behnsch
Tadeusz Bogdany
Erwin Raschka[2]
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
Dom Cochlera
Dom Cochlera
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Cochlera
Dom Cochlera
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Dom Cochlera
Dom Cochlera
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
Dom Cochlera
Dom Cochlera
Ziemia50°26′39,07″N 18°51′21,48″E/50,444186 18,855967

HistoriaEdytuj

Budynek został najprawdopodobniej wybudowany pod koniec XVII wieku. Pod koniec wieku XVIII (dokładna data nie jest znana, ale podaje się rok 1782, 1786 lub lata 1786-1792) pochodzący z Wrocławia aptekarz i późniejszy burmistrz, Johann Friedrich David Cochler, założył w nim pierwszą w mieście prywatną aptekę „Pod białym aniołem” (niem. Zum weissen Engel). Apteka była w przeszłości utrzymywana w ratuszu jednak przynosiła miastu straty[2].

W jednym z pokoi, wynajętym przez nadsztygara Rudolfa von Carnalla, powstała w 1839 Górnośląska Szkoła Górnicza. Jednak ze względu na wzrost liczby uczniów (z 14 do ponad 45) w 1855 przeniesiona została do budynku przy ulicy Gliwickiej[4][2].

Decyzją z 19 października 2020 budynek wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego (nr rej. A/719/2020).

ArchitekturaEdytuj

 
Figura anioła nad wejściem

Budynek Cochlera posiada siedmioosiową elewację frontową z figurą Anioła nad wejściem. Na przełomie XIX i XX wieku od strony ulicy Górniczej dobudowano przybudówkę zwieńczoną attyką i ozdobnym szczytem z motywami roślinnymi oraz inicjałem ML pochodzącym od imienia i nazwiska jednego z kolejnych właścicieli budynku – Maxa Löwego. Zachowały się sklepienia krzyżowe i charakterystyczne lukarny oeil-de-boeuf. Obecna elewacja została wykonana w 1994 roku[4][2].

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz wpisanych obiektów do rejestru zabytków w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 30 października 2020 r. (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2020-10-30]
  2. a b c d Marek Wojcik: Apteka pod Białym Aniołem i jej właściciele do roku 1945 (pol.). małe wielkie miasto Tarnowskie Góry, 2010-07-27. [dostęp 2019-02-18].
  3. BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków (pol.). 2013-09-06. [dostęp 2019-02-18].
  4. a b Sebastian Dziechciarczyk. Tarnogórski Rynek - Dom Cochlera. „Montes Tarnovicensis”, 2000-06-21. Oficyna Monos. ISSN 1640-0216 (pol.).