Otwórz menu główne

Dom gminny Posady Olchowskiej w Sanoku

Dom gminny Posady Olchowskiej – budynek w Sanoku.

Dom gminny Posady Olchowskiej
Ilustracja
Dom gminny (2012)
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
(Posada)
Adres ul. Kazimierza Lipińskiego 71
Typ budynku ratusz
Rozpoczęcie budowy 1905
Ukończenie budowy 1907
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Dom gminny Posady Olchowskiej
Dom gminny Posady Olchowskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom gminny Posady Olchowskiej
Dom gminny Posady Olchowskiej
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Dom gminny Posady Olchowskiej
Dom gminny Posady Olchowskiej
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Dom gminny Posady Olchowskiej
Dom gminny Posady Olchowskiej
Ziemia49°32′57,5″N 22°12′53,2″E/49,549306 22,214778

Został wybudowany od 1905 do 1907 i od tego czasu mieścił władze ówczesnej gminy Posada Olchowska (przyłączonej do Sanoka w 1931 i obecnie stanowiącej dzielnicę miasta). Budynek poświęcił ks. proboszcz Bronisław Stasicki[1]. Budynek pierwotnie był pod numerem 158[2].

Inicjatywa powstania obiektu wyszła od naczelnika Macieja Kluski, który zdecydował o stworzeniu centrum scalającego wszystkie urzędy gminne. Budowę rozpoczęto w 1905, a ukończono we wrześniu 1907 roku. Cechą wyróżniającą jest wysoka eklektyczna, neobarokowa wieżyczka, w zamierzeniu Juliusza Padlewskiego mieszcząca dzwon i zegar.

Od początku w budynku umieszczono działalność Kółka Rolniczego i kantoru Kasy Raiffeisena. W pomieszczeniach parterowych została stworzona kancelaria naczelnika, sala posiedzeń, biuro policji gminnej, areszt, sklep i magazyn. Lokale na piętrze zostały przeznaczone do wynajmu. Przed 1914 działał sklep Wiesiołka[3]. Około 1930 w budynku mieścił się sklep towarów mieszanych (właśc. Jan Kościński) oraz Kasa Stefczyka w Posadzie Olchowskiej[4][5], a w połowie lat 30. także Czytelnia Ludowa im. Marszałka Piłsudskiego w Sanoku oraz Objazdowy Urząd Miar[6]. Do wybuchu II wojny światowej w 1939 w obiekcie działała Komenda Obwodu Straży Granicznej „Sanok”[7][8], którą już podczas kampanii wrześniowej 9 września 1939 przeniesiono do Sambora.

Po wojnie w budynku swoją siedzibę przez pewien czas miało Państwowe Gimnazjum Przemysłowe (później przeniesione nieopodal, do siedziby przy ulicy Stróżowskiej), a następnie Dom Nauczyciela tejże placówki.

W 2001[potrzebny przypis] w budynku powstała własność wspólnoty mieszkaniowej.

Od 2002 budynek był remontowany. 13 września 2009 na fasadzie frontowej budynku została ustanowiona tablica pamiątkowa. Inskrypcja na tablicy brzmi: „Ku pamięci 100 rocznicy wybudowania Ratusza Gminnego i 80-tej rocznicy włączenia Gminy Posada Olchowska do miasta Sanoka, dla uczczenia dorobku pokoleń. Wdzięczni mieszkańcy Posady. Sanok, wrzesień 2009 r.”. Uroczystego odsłonięcia tablicy dokonał najstarszy wówczas mieszkaniec dzielnicy Posada, Zbigniew Wolwowicz[9]. Tego samego dnia w budynku został uruchomiony mechanizm odtwarzający zarejestrowaną melodię hymnu Czerkiesów, stanowiący hymn dzielnicy pt. „Sowa na gaju” (wykonywaną przez trębacza Mateusza Wołczańskiego). Utwór jest emitowany trzy razy dziennie[10].

Budynek został wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[11].

PrzypisyEdytuj

  1. Kronika. Uroczystość poświęcenie budynku urzędu gminnego Posady Olchowskiej. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 193 z 22 września 1907. 
  2. Alojzy Zielecki, Budownictwo i gospodarka komunalna, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 398.
  3. Maria Łapiszczak: Sanok na dawnej pocztówce i fotografii. Cz. II. Sanok: 2001, s. 10. ISBN 83-915388-1-8.
  4. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 30. ISBN 978-83-935385-7-7.
  5. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 420. ISBN 978-83-60380-26-0.
  6. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom III. Samorząd, oświata, organizacje, instytucje. Katalog zbiorów. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2018, s. 290. ISBN 978-83-60380-41-3.
  7. Wojciech Wesołkin. Pamiętnik od czasu wyjazdu z domu... (fragmenty). Wprowadzenie. „Rocznik Sanocki 2011”, s. 193, 2011. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  8. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 31. ISBN 978-83-935385-7-7.
  9. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 178. ISBN 978-83-935385-7-7.
  10. Waldemar Och. Kalendarium sanockie 2005-2010. „Rocznik Sanocki 2011”, s. 277, 2011. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  11. Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. s. 3. [dostęp 2016-10-20].

BibliografiaEdytuj

Zobacz teżEdytuj