Otwórz menu główne

Donna Strickland

kanadyjska fizyczka

Donna Strickland (ur. 1959 w Guelph w prowincji Ontario) – kanadyjska fizyk, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2018, wspólnie z Gérardem Mourou otrzymała pół nagrody za „metodę generowania ultrakrótkich pulsów optycznych wysokiej mocy”; drugą połowę otrzymał Arthur Ashkin[1].

Donna Strickland
Donna Theo Strickland
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 maja 1959
Guelph, Ontario
Zawód fizyk
Uczelnia University of Waterloo
Strona internetowa

ŻyciorysEdytuj

Urodziła się w 1959 w Guelph, w prowincji Ontario, w Kanadzie[1]. W 1981 ukończyła studia z fizyki inżynieryjnej na Uniwersytecie McMastera i uzyskała stopnień inżyniera[2]. Stopień doktorski uzyskała w 1989 na amerykańskim University of Rochester[1]. Jej praca doktorska, nadzorowana przez Gérarda Mourou, nosiła tytuł Development of an ultra‑bright laser and an application to multi‑photon ionization[3].

Jest profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie Waterloo, gdzie prowadzi grupę ultraszybkich laserów, która opracowuje systemy laserowe o dużej intensywności do badań optyki nieliniowej[2]. 2 października 2018 Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła, że Strickland, wspólnie z Gérardem Mourou otrzyma pół Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki „za opracowanie metody wytwarzania ultrakrótkich impulsów optycznych o wysokiej intensywności”, drugą połowę otrzyma Arthur Ashkin[1][4]. Jest trzecią kobietą nagrodzoną Noblem w dziedzinie fizyki[4].

Opisana przez Strickland technika CPA (Chirped pulse amplification), oryginalnie stosowana przy radarach, znalazła zastosowanie w laserach wysokiej mocy[5]. Praca duetu Strickland-Mourou nad wzmocnieniem impulsów impulsowych utorowała drogę do otrzymania najkrótszych, najbardziej intensywnych wiązek laserowych, jakie kiedykolwiek stworzono, a ich technika jest obecnie wykorzystywana w obróbce laserowej i umożliwia lekarzom wykonywanie milionów operacji korekcji laserowej oka co rok[6]. Niedawne badania Strickland koncentrowały się na przesuwaniu granic ultraszybkich nauk optycznych do nowych zakresów długości fal, takich jak średnia podczerwień i ultrafiolet, przy użyciu technik takich jak techniki dwukolorowe lub wieloczęstotliwościowe, a także efektu Ramana[2]. Strickland zajmuje się także rolą laserów dużej mocy w mikrokrystalicznej soczewce oka ludzkiego, podczas procesu mikroobróbki soczewki oka do leczenia starczowzroczności[2].

W 1999 otrzymała nagrodę za najlepszy projekt naukowy w Ontario (Ontario's Premier's Research Excellence Award), a w 2000 r. otrzymała nagrodę Cottrell Scholars Award za osiągnięcia w badaniach naukowych i przywództwie akademickim. Została członkiem Optical Society of America w 2008 roku[7].

Pełniła funkcję wiceprezesa (2011) i przewodniczącego (2013) Towarzystwa Optycznego, a także była redaktorem naczelnym czasopisma Optics Letters w latach 2004–2010[2].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

  • 1998 – Alfred P. Sloan Research Fellowship[8]
  • 1999 – Nagroda Premier's Research Excellence[2]
  • 2000 – Nagroda Cottrell Scholars od Research Corporation[9]
  • 2008 – Członek Optical Society of America[10]
  • 2018 – Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki Królewska Szwedzka Akademia Nauk wraz z Arthurem Ashkinem i Gérardem Mourou.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d The Nobel Prize in Physics 2018 (ang.). nobelprize.org. [dostęp 2018-10-02].
  2. a b c d e f Donna Strickland, Physics and Astronomy, 5 kwietnia 2012 [dostęp 2018-10-02] (ang.).
  3. Donna Theo Strickland, Development of an ultra-bright laser and an application to multi-photon ionization, 1988 [dostęp 2018-10-02].
  4. a b Noble 2018: Trzecia kobieta w historii za osiągnięcia w fizyce. Chodzi o laser. focus.pl. [dostęp 2018-10-02].
  5. Dr. Rüdiger Paschotta, Encyclopedia of Laser Physics and Technology – chirped-pulse amplification, CPA, parametric, stretcher, amplifier, compressor, fiber-based, rp-photonics.com [dostęp 2018-10-02] (ang.).
  6. Ian Sample, Nicola Davis, Physics Nobel prize won by Arthur Ashkin, Gérard Mourou and Donna Strickland, the Guardian, 2 października 2018 [dostęp 2018-10-02] (ang.).
  7. Jessica Murphy, Who is 'laser jock' Nobel winner Donna Strickland?, „BBC News”, 2 października 2018 [dostęp 2018-10-02] (ang.).
  8. Past Fellows, sloan.org [dostęp 2018-10-02].
  9. Cottrell Scholars Sorted by Class (ang.).
  10. Donna T. Strickland – The Optical Society [dostęp 2018-10-02] (ang.).