Otwórz menu główne

Douglas A-4 Skyhawk

Douglas A-4 Skyhawk (pierwotnie A4D Skyhawk) – amerykański pokładowy samolot szturmowy produkowany przez zakłady Douglas (od 1967 McDonnell Douglas).

A-4N Skyhawk
Ilustracja
Amerykański A-4 Skyhawk z eskadry VA-45
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Douglas Aircraft Company
McDonnell Douglas
Typ samolot szturmowy
Historia
Data oblotu 29 czerwca 1954
Dane techniczne
Wymiary
Rozpiętość 8,38 m
Długość 12,29 m
Masa
Startowa 11 113 kg
Osiągi
Prędkość maks. 1075 km/h
Zasięg 3200 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 działka 20 mm i 4153 kg uzbrojenia na 5 zaczepach (1 pod kadłubem i 4 pod skrzydłami)

Prace nad konstrukcją samolotu rozpoczęto na początku lat 50. XX wieku. Prototyp oblatano 29 czerwca 1954.

Samoloty w różnych wersjach brały udział w wojnie wietnamskiej, konfliktach bliskowschodnich w 1967 i 1973 oraz wojnie o Falklandy-Malwiny w 1982.

Produkcję zakończono w 1979 r. Wyprodukowano około 2900 egzemplarzy wersji bojowych i około 600 egzemplarzy wersji treningowych.

UżycieEdytuj

Wojna sześciodniowa w 1967 roku wykazała, że wyspecjalizowane samoloty bliskiego wsparcia są w Izraelu nieodzowne. Izrael złożył zamówienie na 90 egz. jednomiejscowego A-4H, 10 egz. dwumiejscowego TA-4H oraz 117 egz. A-4N. Straty poniesione w wojnie Jom Kipur natychmiast wyrównano dostawą 28 egz. A-4E i 13 egz. A-4M. W wojnie tej Skyhawk okazał się bronią decydującą w wyprawie na pustynię Synaj i w czasie walk o Wzgórza Golan. Później samoloty te zmodernizowano wyposażając w izraelskie przyrządy elektroniczne oraz przedłużone rury wylotu gazów, aby obniżyć skuteczność arabskich rakiet z głowicami reagującymi na ciepło.

Argentyna używała A-4P od 1966 roku i A-4C od 1975 roku, oraz w lotnictwie marynarki, A-4Q[1]. Podczas wojny o Falklandy-Malwiny w 1982 roku, argentyńskie Skyhawki zatopiły brytyjski niszczyciel rakietowy HMS "Coventry", fregaty "Antelope" i "Ardent" oraz okręt desantowy "Sir Galahad" i uszkodziły kilka jednostek. Skyhawki A-4P i C zostały wycofane w 1999, natomiast od 1998 do służby argentyńskiej weszły 32 A-4AR i 4 dwumiejscowe OA-4AR (dawne A-4M, nowo zmodernizowane w USA przez Lockheed Martin), znane też pod nazwą Fightinghawk[1]. Zmodernizowane samoloty przenoszą bomby szybujące Dardo 2, bomby klasyczne o wagomiarze do 500 kg, niekierowane pociski rakietowe kalibru 70 mm i 127 mm oraz pociski powietrze-powietrze AIM-9L/M Sidewinder[1].

Kraje używające A-4 SkyhawkówEdytuj

ObecnieEdytuj

 
Izraelski A-4N
  •   Fuerza Aérea Argentina używa 33 A-4AR/OA-4AR Fightinghawk (3 uległy wypadkom)[1], do 1988 A-4Q używała też Armada de la República Argentina. Przewidywana jest eksploatacja ich do 2020 roku[1].
  •   Marinha do Brasil używa 12 A-4KU zmodernizowane przez Embraera jako AF-1M/MA, samoloty służą na lotniskowcu São Paulo (A12). Swoje maszyny Brazylia pozyskała z nadwyżek sprzętowych Kuwejtu w 1999 roku. Zakupiono wówczas 23 samoloty w tym trzy dwumiejscowe. Pierwszy A-4 wdrożono do eksploatacji w połowie 2000 roku. W ramach wydłużenia czasu eksploatacji samolotów do czasu zakupienia nowych maszyn, mających wejść w skład grup lotniczych planowanych dwóch nowych lotniskowców, Embraer podjął się modernizacji tuzina maszyn A-4 (w tej liczbie znalazły się trzy samoloty dwumiejscowe). Pierwsza z nich, już z nowym systemem nawigacyjnym, łączności, ze zmodernizowanym silnikiem, stacją radiolokacyjną i nowym centralnym komputerem misji, dostarczono marynarce 26 maja 2015 roku[2].

W przeszłościEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Santiago Rivas, Fightinghawki jeszcze w służbie, "Skrzydlata Polska" nr 8/2019, s. 30-32
  2. Brazylijczycy odbierają zmodernizowane Skyhawki, „Lotnictwo”, nr 7 (2015), s. 6, ISSN 1732-5323
  3. Łukasz Golowanow: Pożegnanie izraelskich Skyhawków. Konflikty.pl, 14 grudnia 2015. [dostęp 14 grudnia 2015].