Drawa (dopływ Noteci)

Drawa (niem. Drage) – rzeka w północno-zachodniej Polsce o długości 185,9 km i powierzchni zlewni 3296,4 km²[1].

Drawa
Ilustracja
Rzeka Drawa na obrzeżach Drawska Pomorskiego
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Rzeka
Długość 185,9 km
Powierzchnia zlewni

3296,4 km²

Źródło
Miejsce osada Zdroje w sołectwie Ogrodno
Wysokość

ok. 200 m n.p.m.

Współrzędne

53°43′10″N 16°08′57″E/53,719444 16,149167

Ujście
Recypient

Noteć

Miejsce okolice Krzyża Wlkp.
Wysokość

ok. 30 m n.p.m.

Współrzędne

52°51′29″N 15°59′28″E/52,858056 15,991111

Szlak
RiverIcon-Spring.svg 185,9 osada Zdroje w sołectwie Ogrodno
ok. 200 m n.p.m.
RiverIcon-SmallLake.svg Jezioro Krzywe
RiverIcon-SmallLake.svg Krąg
RiverIcon-SmallLake.svg Długie Jezioro
RiverIcon-SmallLake.svg Jezioro Głębokie
RiverIcon-SmallLake.svg Jezioro Małe
RiverIcon-SmallLake.svg Prosino
RiverIcon-SmallLake.svg Żerdno
RiverIcon-SmallLake.svg 167,7 Drawsko
RiverIcon-SmallLake.svg Jezioro Rzepowskie
RiverIcon-AffluentR.svg Miedznik
RiverIcon-SmallLake.svg 157,6 Krosino
RiverIcon-City.svg 150,4 Złocieniec
RiverIcon-AffluentL.svg 149,4 Wąsowa
RiverIcon-AffluentR.svg Kokna
RiverIcon-City.svg 131,3 Drawsko Pomorskie
RiverIcon-SmallLake.svg 119,6 Lubie
RiverIcon-AffluentL.svg 102,7 Studzienica
RiverIcon-SmallLake.svg 101,0 Wielkie Dębno
RiverIcon-AffluentR.svg 95,5 Drawka
RiverIcon-SmallLake.svg Zły Łęg
RiverIcon-AffluentR.svg Radówka
RiverIcon-AffluentR.svg Pełknica
RiverIcon-AffluentL.svg Kanał Prostynia
RiverIcon-AffluentL.svg 80,0 Drawica
RiverIcon-SmallLake.svg 71,1 Rudno
RiverIcon-City.svg 69,7 Drawno
RiverIcon-SmallLake.svg 69,7 Dubie
RiverIcon-AffluentL.svg Słopica
RiverIcon-AffluentL.svg 50,0 Korytnica
RiverIcon-AffluentR.svg 30,4 Sucha
RiverIcon-AffluentL.svg Płociczna
RiverIcon-AffluentR.svg 19,0 Mierzęcka Struga
RiverIcon-AffluentL.svg 17,4 Szczuczna
RiverIcon-AffluentR.svg 6,2 Pokrętna
RiverIcon-AffluentL.svg 4,5 Człopica
RiverIcon-delta.svg 0 Noteć
okolice Krzyża Wlkp.
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”

Rzeka przepływa przez następujące regiony fizycznogeograficzne: Pojezierze Drawskie, Równinę Drawską i częściowo Pojezierze Wałeckie i Kotlinę Gorzowską (u ujścia).

PrzebiegEdytuj

 
Drawa w Złocieńcu
 
Rzeka Drawa w Drawsku Pomorskim - odnoga większa
 
Drawa w Drawsku Pomorskim - odnoga mniejsza (długość 700 m[2])

Źródło Drawy znajduje się w okolicach wsi Zdroje w gminie Połczyn-Zdrój w Drawskim Parku Krajobrazowym. Dalej przepływa przez rezerwat przyrody Dolina Pięciu Jezior (Krzywe, Krąg, Długie Jezioro, Jezioro Głębokie i Jezioro Małe), Żerdno (Srebrne) oraz najgłębsze jezioro woj. zachodniopomorskiego – Drawsko. Następnie przez Wilczkowo, miasta Złocieniec i Drawsko Pomorskie w którym Drawa płynie w dwóch odnogach, jezioro Lubie, Wielkie i Małe Dębno, Poligon Drawski oraz wieś Prostynię w gminie Kalisz Pomorski.

Kolejne jest miasto Drawno, w którym znajduje się siedziba Drawieńskiego Parku Narodowego, przez który przepływa Drawa i jej dopływ, Płociczna, dalej jeziora Adamowo i Grażyna. park narodowy rzeka opuszcza w rejonie wsi Stare Osieczno. Następnie rzeka wyznacza granicę pomiędzy województwami: wielkopolskim i lubuskim, a w okolicach Krzyża Wielkopolskiego (Bielice Nowe) wpada do Noteci.

W górnym odcinku rzeka płynie przez liczne jeziora, meandrując wśród lasów i łąka; nurt jest tu spokojny, czasami wręcz leniwy. Po wypłynięciu z jeziora Lubie rzeka zmienia swój charakter, wypłyca się, nabiera szybkości, a wartki nurt i kamieniste dno upodobniają ją do rzek górskich. W Drawieńskim Parku Narodowym rzeka jest szeroka i głęboka, jednak nurt jest wartki, a w rzece leży mnóstwo przeszkód w postaci powalonych drzew. Brzegi rzeki przeważnie są wysokie, porośnięte drzewostanem. Na ostatnim odcinku od parku narodowego do ujścia do Noteci nurt się uspokaja, rzeka jest szeroka i nabiera charakteru typowej rzeki nizinnej.

DopływyEdytuj

 
Drawa - ujście Korytnicy

Rzeki: Człopica, Kokna, Korytnica, Mierzęcka Struga, Płociczna, Pokrętna, Słopica, Wąsowa

Strugi: Bagnica, Drawisko, Drawka, Głęboka, Miedznik, Moczel, Pełknica, Radówka, Sitna, Studzienica, Sucha, Szczuczna, Wilżnica

Kanał: Prostynia

ZagospodarowanieEdytuj

Na Drawie od 1896 roku zbudowano małą elektrownię wodną Kamienna w Głusku.

W 1917 roku zbudowano małą elektrownię wodną Borowo, która posiada 2 generatory o łącznej mocy 1 MW. Różnica poziomów wody rzeki przy elektrowni wynosi 9 m[3].

Jakość wódEdytuj

W 2006 roku przeprowadzono ocenę jakości wód w punktach pomiarowo-kontrolnych monitoringu rzeki Drawy. Na 104,5 km od ujścia Drawy, poniżej jeziora Lubie (w miejscowości Żołędowo) oceniono wody na III klasę jakości. W dalszym biegu powyżej ujścia Korytnicy na 50,4 km, w Bogdance (most Zatom-Niemieńsko) także oceniono wody na III klasę jakości[1].

Odmulanie zbiornika wodnego elektrowni Kamienna w latach 1982–1983 stało się ostatnim aktem wyginięcia polskiej populacji łososia[4].

TurystykaEdytuj

Na Drawie znajdują się dwie XIX/XX-wieczne elektrownie wodne – elektrownia w Borowie i elektrownia Kamienna w Głusku.

Na odcinku między jeziorem Dąbie Wielkie a elektrownią wodną Borowo rzeka przepływa przez zamkniętą część Poligonu Drawskiego. Spływ tym odcinkiem Drawy jest zabroniony, co wynika z faktu iż jest to centralny punkt upadku pocisków, a rzeka nie jest oczyszczana z niewybuchów i innych materiałów niebezpiecznych[5].

W 2016 na terenie gminy Drawsko Pomorskie odbyła się szósta edycja Mistrzostw w chodzeniu po Drawie - jest to otwarty, amatorski rajd przeprawowy w górę rzeki[6].

Szlak kajakowy Drawy im. Ks. Kard. Karola WojtyłyEdytuj

Początek w Czaplinku nad jeziorem Drawsko (173 km do ujścia), koniec w Krzyżu (2,4 km). Szlak przedzielony poligonem drawskim na dwie części - północną (Drawski Park Krajobrazowy i Pojezierze Drawskie) oraz południową (Drawieński Park Narodowy i Puszcza Drawska). Na większości odcinków szlak wygodny z miejscowymi trudnościami. W parku narodowym szlak momentami trudny o charakterze podgórskim. Na jeziorach Drawsko i Lubie boczny wiatr i fala[7][8].

HydronimiaEdytuj

Pochodzenie nazwy rzeki nie jest do końca wyjaśnione. Nazwa została odnotowana w 1251 – Drawa, 1363 – Drawe, 1470–1480 in Drawa. Nazwa rzeki jest uznawana przez wielu badaczy za przedsłowiańską, na co wskazuje podobieństwo nazewnicze z rzeką Drawą (dopływem Dunaju) oraz paroma innymi rzekami np. norweską Driwą płynącą koło Oppdal; jak też podobieństwa z nazwami jezior europejskich; np. bałtyckie Drawe odnotowane w 1303 (jezioro koło Morąga). Nazwę Drawa językoznawcy wywodzą od indoeuropejskiego rdzenia *dreu_- lub *drou_- w znaczeniu 'bieg', 'płynięcie' z dodanym przyrostkiem -a. Istnieje także hipoteza pochodzenia od słowiańskiego przymiotnika dravy, w języku polskim o znaczeniu 'szybki', 'gwałtowny' (także o wodzie), co zostało poświadczone w języku czeskim i słowackim[9]. Według innych teorii ma ona związek z przedindoeuropejskim rdzeniem *dur-, oznaczającym wodę (zob. hydronimy staroeuropejskie).[potrzebny przypis]

Nazwę Drawa wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę rzeki – Drage[10].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Rzeki. W: Raport o stanie środowiska w województwie zachodniopomorskim w latach 2006-2007. Szczecin: WIOŚ Szczecin, 2008-12-30, s. 57, 68.
  2. kajaki-sikory [1]
  3. Ogólnopolski Samorządowy Serwis Energii Odnawialnej: Elektrownia Wodna Borowo (pol.). Związek Powiatów Polskich. [dostęp 2009-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-22)].
  4. Ryszard Bartel. Ryby dwuśrodowiskowe, ich znaczenie gospodarcze, program restytucji tych gatunków. „Supplementa ad Acta Hydrobiologica”. 3, s. 37–55, 2002. ISSN 1643-3157. , Za: Łosoś atlantycki. salmon.pl. [dostęp 2017-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-22)]. (pow.: Chełkowski 1986)
  5. Bezpieczeństwo na poligonie (pol.). Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Olesznie. [dostęp 2009-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-08)].
  6. Biuletyn Starosty Drawskiego nr 15, czerwiec 2016
  7. Marciniak K. (red.):Drawa - Szlak kajakowy Jezioro Drawsko-Krzyż, 1:60000, Eko-Graf 2007 (Materiał promocyjny Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Pojezierza Drawskiego)
  8. Na szlaku - Zachodniopomorskie: morze przygody
  9. Maria Malec: Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 70. ISBN 83-01-13857-2.
  10. Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. (M.P. z 1949 r. nr 17, poz. 225, s. 7)

Linki zewnętrzneEdytuj