Otwórz menu główne

Drogi wodne we Wrocławiu są częścią Odrzańskiej Drogi Wodnej, która stanowi część Europejskiej Drogi Wodnej E–30[1]. Samo miasto Wrocław również od początku swojej historii, korzystało z rzeki Odra, jako szlaku żeglugowego. Na Odrze prowadzono wiele inwestycji i robót hydrotechnicznych związanych z poprawą żeglowności i możliwości transportowych oraz bezpieczeństwem przeciwpowodziowym[2][3][4]. Obecny kształt dróg wodnych we Wrocławiu jest wynikiem właśnie takich inwestycji prowadzonych w XIX i XX wieku[3][4]. Odra w obrębie miasta jest rzeką skanalizowaną[4]. Istotnym elementem tych dróg wodnychstopnie wodne na Odrze, umożliwiające pokonanie różnic w poziomach wodny na szlaku żeglugowym, za pomocą śluz komorowych.

Śluza Bartoszowice
Osobny artykuł: Śluzy wodne we Wrocławiu.

Przez miasto, w ramach Odrzańskiej Drogi Wodnej, prowadzą trzy drogi wodne:

  • północna (tranzytowa[5], główna[6])
  • miejska (śródmiejska[5])
  • mieszczańska (węzeł śródmiejski[5]).

Spis treści

Przebieg dróg wodnych przez WrocławEdytuj

Początek dróg wodnych we Wrocławiu znajduje się w południowo-wschodniej części miasta, gdzie Odra wpływa do Wrocławia. Ten odcinek rzeki nazywany jest Górną Odrą Wrocławską[3]. W rejonie osiedli: Opatowice, Bartoszowice, Strachocin, swój początek mają dwa szlaki wodne:

W rejonie osiedla Dąbie, Plac Grunwaldzki i Rakowiec, od głównego kanału Odry, odchodzi Miejski Szlak Żeglugowy przez Przekop Szczytnicki, natomiast szlak mieszczański prowadzi korytem Odry w kierunku centrum miasta i węzła śródmiejskiego. Wszystkie te trzy drogi wodne łączą się w rejonie osiedli: Kleczków, Popowice, Różanka i Osobowice, ponownie w jedną drogę – pojedyncze koryto Odry, tzw. Dolna Odra Wrocławska, które prowadzi poza Wrocław, w północno-zachodniej części miasta. Długość szlaku Odry we Wrocławiu wynosi ok. 26 km[7].

Znaczenie poszczególnych szlaków wodnychEdytuj

Obecnie największe znaczenie dla transportu wodnego ma północna droga woda. Posiada ona najwyższe parametry żeglugowe, spośród istniejących trzech szlaków wodnych Wrocławia. Jest również odpowiednio utrzymana. Wymiary śluz zbudowanych na tej drodze są dostosowane do współczesnych parametrów jednostek pływających na tej drodze wodnej[nota 1][4]. Pozostałe dwie drogi wodne nie mają już znaczenia dla transportu. Są za to wykorzystywane w żegludze turystycznej i rekreacyjnej. Prowadzone są na nich rejsy białej floty. Decydują o tym nie tylko ograniczenia dotyczące parametrów szlaku, mniejsze wymiary śluz, za małe światło przepraw mostowych, za mała głębokość tranzytowa, nie odpowiadające potrzebom i wymiarom pojedynczych statków lub zestawów, lecz także ograniczenia w możliwości śluzowania jednostek, wynikające z ograniczeń w obsłudze śluz wprowadzonych przez administratora poszczególnych stopni wodnych[8][9][10].

Drogi wodne we WrocławiuEdytuj

Północna droga wodnaEdytuj

 
Końcowy odcinek Kanału Żeglugowego przy Mostach Warszawskich

Północny szlak wodny stanowi w swej istocie obwodnicę centrum Wrocławia dla transportu wodnego. Powstała w latach 1913-1917[3]. Jej długość wynosi 10,7 km. Przebieg tego szlaku jest następujący[nota 2]:

Na tej drodze zapewnione są najlepsze parametry dla żeglugi: głębokości w kanałach śluzowych i kanałach żeglugowych – około 2,5 m, na szlaku rzecznym minimum 1,80 m[4]. Jest to droga wodna III klasy międzynarodowej[6], ujęta w wykazie śródlądowych dróg wodnych opublikowanym w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie śródlądowych dróg wodnych[11].

Główna Droga Wodna we Wrocławiu[6]
śluza wodna Śluzy Janowice
(przed Wrocławiem)
Śluza Bartoszowice Śluza Zacisze Śluza Różanka Śluzy Rędzin Śluza Brzeg Dolny
(za Wrocławiem)
odległość km     8,70     4,50     3,92     6,49     22,51    

Miejska droga wodnaEdytuj

Szlak ten powstał w latach 1892-1897[3]. Nazywany był: Droga Wielkiej Żeglugi[3], Szlak żeglugowy śródmiejski[5], Wrocławski Szlak Miejski[12][nota 3].

Jest to droga wodna II klasy, ujęta w wykazie śródlądowych dróg wodnych opublikowanym w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie śródlądowych dróg wodnych[11]. Przebieg tego szlaku jest następujący:

Miejska Droga Wodna we Wrocławiu[6]
śluza wodna Śluzy Janowice
(przed Wrocławiem)
Śluza Opatowice Śluza Szczytniki Śluza Miejska Śluzy Rędzin Śluza Brzeg Dolny
(za Wrocławiem)
odległość km     8,40     5,60     6,70     6,60     22,51    
Osobny artykuł: Szlak boczny we Wrocławiu.

Mieszczańska droga wodnaEdytuj

 
Odra Śródmiejska

Jest to najstarsza droga wodna prowadząca przez Śródmiejski Węzeł Wodny. Stosuje się także nazwę: śródmiejska droga wodna. Elementy tej drogi powstawały sukcesywnie, np. Śluza Piaskowa w 1792, przebudowa w 1820 r., modernizacja w 1882 r.; Śluza Mieszczańska w 1794 r., przebudowana w latach 1874-1879[3]. Ten szlak wodny nie stanowi drogi wodnej w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie śródlądowych dróg wodnych – wykaz śródlądowych dróg wodnych[11][13]. Śródmiejskie szlaki żeglugowe zostały udostępnione dla żeglugi przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu[10]. Przebieg tego szlaku jest następujący[14]:

Śródmiejska Droga Wodna we Wrocławiu[6]
śluza wodna Śluzy Janowice
(przed Wrocławiem)
Śluza Opatowice Śluza Piaskowa Śluza Mieszczańska Śluzy Rędzin Śluza Brzeg Dolny
(za Wrocławiem)
odległość km     8,40     9,20     0,60     8,30     22,51    

Przypisy rzeczoweEdytuj

  1. choć nie są dostosowane, tak jak na Odrzańskiej Drodze Wodnej powyżej śluz Rędzin, do parametrów obowiązujących w europie zachodniej, szerokość śluz wynosi 9,6 m, wobec wymaganych 12 m – jednostki o standardowej w Europie szerokości mają 11,40 m.
  2. część autorów różnych publikacji traktuje ten szlak jako jeden kanał wodnyKanał Żeglugowy (Kanał Nawigacyjny), gdyż został wybudowany razem z Kanałem Różanka i regulacją Starej Odry, w ramach jednej inwestycji z początku XX wieku
  3. w odniesieniu do odcinka tej drogi od Przekopu Szczytnickiego, Śluza Opatowice powstała później, bo w latach 19141916

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jan Pyś, PERSPEKTYWY ŻEGLUGI NA ODRZE (dostęp 2009-11-27)
  2. Strona www.wroclaw.pl o Wrocławskim Węźle Wodnym (dostęp 2009-11-27)
  3. a b c d e f g Fundacja Otwartego Muzeum Techniki – Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Wezła Wodnego, Wrocław, 2007 (dostęp 2009-11-27)
  4. a b c d e Program dla Odry – 2006, 6.5 TRANSPORT WODNY (dostęp 2009-11-27)
  5. a b c d Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu: WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE – Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry - Diagnoza stanu (dostęp 2009-11-12)
  6. a b c d e Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski - kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wisnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-07)
  7. www.wroclaw.pl – Charakterystyka geograficzna (dostęp 2009-11-27)
  8. Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej (dostęp 2009-11-27)
  9. REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU – Wydział Śródlądowych Dróg Wodnych (UŚ), zakres działania (dostęp 2009-11-27)
  10. a b REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU – Komunikat ... w sprawie udostępnienia szlaków wodnych Śródmiejskiego Węzła Wodnego ..., Wrocław, 27.04.2009 r. (dostęp 2009-11-27)
  11. a b c Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych dróg wodnych (Dz.U. 02.210.1786 z dnia 13 grudnia 2002 r.), (dostęp 2009-12-19)
  12. www.atrakcje-wroclawia.pl.tl – Zabytki przy Odrze, rzeka Odra we Wrocławiu (dostęp 2009-11-27)
  13. Konferencja odrzańska we Wrocławiu (4-5 maja 2009), POLSKIE TOWARZYSTWO TURYSTYCZNO – KRAJOZNAWCZE (dostęp 2009-12-21) – "Za najistotniejsze uznano następujące propozycje: ... 7. Wpisanie całego Wrocławskiego Węzła Wodnego do katalogu śródlądowych dróg wodnych, w celu umożliwienia pełnego wykorzystania dla potrzeb gospodarczych i turystycznych."
  14. REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU – Mapa Śródmiejskiego Węzła Wodnego (dostęp 2009-11-27)

BibliografiaEdytuj

  1. Zbigniew Szling, Jan Winter, Drogi wodne śródlądowe, Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 1988, skrypt Instytutu Geotechniki
  2. Stefan Bartosiewicz Janusz Bogucki, ODRZAŃSKA DROGA WODNA W OBSZARZE REGIONU WODNEGO ŚRODKOWEJ ODRY - Stan obecny i perspektywy, REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ WE WROCŁAWIU, Wrocław, maj 2008 (dostęp 2009-11-27)

Linki zewnętrzneEdytuj