Drugi Powszechny Spis Ludności

Drugi Powszechny Spis Ludności – drugi spis powszechny przeprowadzony przez państwo polskie 9 grudnia 1931 roku. Według spisu, populacja Polski wynosiła 32 108 000, z czego 21 835 000 to osoby polskojęzyczne, a reszta – użytkownicy języków mniejszości narodowych (spis nie uwzględniał pytania o narodowość).

Języki według spisu
Ludność Rzeczypospolitej z językiem ojczystym polskim
Ludność Rzeczypospolitej z językiem ojczystym niemieckim
Ludność Rzeczypospolitej z językiem ojczystym hebrajskim i jidysz
Ludność Rzeczypospolitej z językiem ojczystym ukraińskim i ruskim
Ludność Rzeczypospolitej z językiem ojczystym białoruskim
Ludność Rzeczypospolitej z językiem ojczystym litewskim

Spis przeprowadzono na podstawie ustawy z dnia 14 października 1931 r., która ustaliła datę najbliższego spisu, a także potwierdziła, że kolejne spisy będą przeprowadzane co 10 lat, w terminach ustalanych każdorazowo przez Radę Ministrów. Zakres spisu i organizację określiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1931 r. (Dz.U. z 1931 r. nr 80, poz. 629).

Nastąpiły zmiany w stosunku do kwestionariusza statystycznego poprzedniego (pierwszego) spisu z 1921. Opuszczono pytanie o narodowość, zrezygnowano także ze spisu gospodarstw rolnych pozostawiając tylko pytanie o ogólną powierzchnię gruntów i użytków rolnych. Dodano pytanie o umiejętność czytania i pisania.

Wyniki ostateczne opublikowano w serii Statystyka Polski w 39 tomach w latach 1936–1939 w podziale administracyjnym według stanu w dniu 1 stycznia 1933 r. (dla województw centralnych i wschodnich), bądź w dniu 1 sierpnia 1934 r. (dla województw zachodnich i południowych). Publikację skorowidzu miejscowości przerwał wybuch II wojny światowej, wydano jedynie zeszyt dotyczący województwa wileńskiego i skorowidz gmin z podaniem liczby budynków mieszkalnych i liczby ludności według płci.

Podobnie jak w przypadku poprzedniego spisu, wiarygodność spisu z 1931 r. w odniesieniu do statystyki narodowościowej na terenach wschodnich była kwestionowana przez polskich statystyków i historyków już przed wojną (Alfons Krysiński, 1932, 1937, Eugeniusz Romer 1938 ), a także po wojnie (Edward Szturm de Sztrem (prezes GUS w latach 30.), 1946; Zbigniew Landau i Jerzy Tomaszewski, 1971; Janusz Żarnowski, 1973; Waldemar Michowicz, 1982).

Ludność według województwEdytuj

Województwo Ludność[1]
ogółem miasta wieś
Województwa centralne
białostockie 1 643 844 396 060 1 247 784
kieleckie 2 935 697 749 972 2 185 725
lubelskie 2 464 936 433 732 2 031 204
łódzkie 2 632 010 1 104 222 1 527 788
miasto stołeczne Warszawa 1 171 898 1 171 898 nd.
warszawskie 2 529 228 582 542 1 946 686
Województwa wschodnie
nowogródzkie 1 057 147 102 642 954 505
poleskie 1 131 939 148 809 983 130
wileńskie 1 275 939 261 272 1 014 667
wołyńskie 2 085 574 252 524 1 833 050
Województwa zachodnie
pomorskie 1 080 138 348 359 731 779
poznańskie 2 106 500 838 405 1 268 095
śląskie 1 295 027 418 392 876 635
Województwa południowe
krakowskie 2 297 802 579 549 1 718 253
lwowskie 3 127 409 775 735 2 351 674
stanisławowskie 1 480 285 295 150 1 185 135
tarnopolskie 1 600 406 271 784 1 328 622
Polska 32 107 252[a] 8 731 047 23 184 732

Języki według spisuEdytuj

Razem[2] polski ukraiński żydowski ruski[b][c] białoruski niemiecki tutejszy[d] hebrajski rosyjski litewski nie podany czeski inny
31 915 779 21 993 444 3 221 975 2 489 034 1 219 647 989 852 740 992 707 088 243 539 138 713 83 116 39 163 38 097 11 119
100% 68,91% 10,10% 7,80% 3,82% 3,10% 2,32% 2,22% 0,76% 0,43% 0,26% 0,12% 0,12% ~0,04%

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. W tym 191 473 osoby wojska skoszarowanego.
  2. Głównie języki ruskich grup etnicznych (m.in. Łemków, Bojków etc.).
  3. Uwzględniany we wszystkich województwach oprócz poleskiego.
  4. Tylko w województwie poleskim.

PrzypisyEdytuj

  1. Drugi Powszechny Spis Ludności z dn. 9.XII 1931 r. Mieszkania i gospodarstwa domowe. Ludność, Główny Urząd Statystyczny, 1938, s. 1.
  2. Na podstawie zeszytu spisu statystycznego – Tablica 10, strona 30 pliku pdf.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj