Otwórz menu główne

Drukarnia pijarska – drukarnia założona w Warszawie w 1682 roku przez rektorów szkoły pijarów warszawskich Wojciecha Haligowskiego i Benedykta Zawadzkiego.

Drukarnia pijarska
Państwo  Polska
Adres Warszawa
Właściciel Wojciech Haligowski i Benedykt Zawadzki
Tematyka druków druki urzędowe i sejmowe, gazety, czasopisma, podręczniki szkolne, kalendarze
Język druków polski, łacina, francuski, niemiecki
Data założenia 1682
Data zamknięcia 1795

Spis treści

HistoriaEdytuj

Wyposażenie drukarni odziedziczone zostało po drukarni Elerta oraz po drukarni Schreibera po 1692 roku. Dzięki przywilejom królewskim nadanym w 1694 i 1701 roku oraz wstawiennictwa prymasa Teodora Potockiego z 1733 roku, drukarnia posiadała monopol drukarski na terenie Warszawy, prawo tłoczni urzędowej, pozwolenie na druk gazet oraz zwolnienie z podatków. Drukarnia działała pod szyldem Sacrae Regiae maiestatis et Republicae et Scholarum Piarum. Do roku 1717 była jedyną drukarnią warszawską. Wydawano w niej głównie: druki urzędowe i sejmowe, gazety, czasopisma i kalendarze.

W 1717 roku pijarzy utracili część przywilejów na rzecz jezuitów. Od 1757 roku mieli pozwolenie na druk czasopism francuskich i niemieckich. Wydawali dzieła naukowe, publicystykę i literaturę piękną (głównie autorów pijarskich). W swojej drukarni wydali m.in.:

  • Volumina Legum (t. 1-6, 1732-1739, 1782)
  • Ordinatio typographiae Varsaviensis S. Konarskiego (1753)

Wydawali również dzieła Locke'a, Owena, La Fontaine'a oraz gazetę Nowiny Polskie (od stycznia 1729 roku), przekształconą w Kurier Polski (w grudniu 1729 roku)[1]. Podczas działalności Komisji Edukacji Narodowej wydawali podręczniki szkolne i druki akcydensowe. Przy drukarni istniała księgarnia. Drukarnia została zlikwidowana po III rozbiorze Polski.

KierownictwoEdytuj

 
Modlitewnik La Journée du Chrétien należący do rodziny Chopinów, wydany w 1783 r. w drukarni pijarskiej, Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie

Drukarnią kierowali kolejno księża prefekci:

  • Bonawentura Raciborski (1732)
  • Walenty od św. Kunegundy (1734)
  • Felicjan Piaskowski
  • Alojzy Pregler (1751-1761)
  • ks. Tarczewski
  • Filip Zdziebłowski (1781-1791)
  • Szymon Bielski (od 1792)

PrzypisyEdytuj

  1. t.4 Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1966, s. 103.

BibliografiaEdytuj

  • Barbara Bieńkowska, Elżbieta Maruszak, Książka na przestrzeni dziejów, Warszawa: wyd. Centrum Edukacji Bibliotekarskiej, Informacyjnej i Dokumentacyjnej im. Heleny Radlińskiej, 2005, ISBN 83-88581-21-X, OCLC 69448988.
  • Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 4 Oświecenie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1966, s. 117