Otwórz menu główne

Dubeninki (gmina)

gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim

Dubeninkigmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie suwalskim a w latach 19992001 w powiecie olecko-gołdapskim.

Dubeninki
gmina wiejska
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat gołdapski
TERYT - TERC10 2818022 - 6283718022
Wójt Ryszard Zieliński
Powierzchnia 205,18 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

3015[1]
• gęstość 14,7 os./km²
Nr kierunkowy 87
Tablice rejestracyjne NGO
Adres urzędu:
ul. Dębowa 27
19-504 Dubeninki
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 21
Liczba miejscowości 41
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dubeninki
Dubeninki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dubeninki
Dubeninki
Ziemia54°17′N 22°33′E/54,288889 22,553889
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Na terenie gminy znajdują się zabytkowe Wiadukty w Stańczykach.

Spis treści

Środowisko geograficzneEdytuj

PołożenieEdytuj

Gmina Dubeninki jest najbardziej wysuniętą gminą na północny wschód w województwie. W jej północno-wschodniej części znajduje się punkt będący stykiem trzech państw: Polski, Litwy i Rosji. Siedziba gminy mieści się w Dubeninkach. W znacznej części gminę porasta Puszcza Romincka podlegająca Nadleśnictwu Gołdap, a lasy w południowej części Nadleśnictwu Olecko[2].

Pod względem fizycznogeograficznym gmina jest położona w trzech mezoregionach[2]:

Rzeźba terenuEdytuj

Teren gminy stanowi obszar młodoglacjalny z materiałem czwartorzędowym na powierzchni. Utwory te zostały naniesione przez kolejne zlodowacenia i uległy procesom akumulacji, erozji i wietrzenia. W wyniku dużej roli rzeźbotwórczej lądolodu na terenie gminy występują liczne formy polodowcowe takie jak: moreny spiętrzone, rynny polodowcowe, sandry, kemy, ozy. Na terenie Puszczy Rominckiej występują ciągi morenowe i leżące między nimi obniżenia. Doliny rzeczne są głęboko wcięte w podłoże i posiadają strome zbocza o znacznej wysokości względnej. Najbardziej urozmaiconą dolinę rzeczną posiada Błędzianka, która pod Stańczykami jest 65 metrów niżej niż otaczające tereny. Na zboczach głębokich dolin rzecznych występują liczne procesy stokowe w postaci osuwisk, obrywów ziemnych czy spełzywania. W wyniku intensywnej i długotrwałej erozji wąwozowej na ich zboczach powstały parowy, wąwozy, wądoły o głębokości do 40 metrów. Największe nasilenie tych form spotykamy w dolinie Błędzianki w pobliżu miejscowości: Wysoki Garb, Maciejowięta, Stańczyki i Błąkały[2].

Najwyższymi kulminacjami w gminie są wzgórza morenowe i kemowe w jej południowo-wschodniej części, pobliżu dawnej wsi Golubie i osiągają wysokość 295,4 oraz 292,1 m n.p.m. Znaczne deniwelacje terenu występują w okolicach wsi Maciejowięta i wynoszą od 40 do 70 m. Najmniej wyniesione tereny leżą przy granicy państwowej, a najniższym punktem w gminie jest punkt opuszczenia kraju przez rzekę Błędziankę[2].

HydrologiaEdytuj

Przez gminę Dubeninki przebiega wododział pierwszego rzędu między dorzeczem Wisły a Pregoły, czego konsekwencją jest źródłowy charakter cieków. 97,2% powierzchni gminy jest odwadnianych przez Pregołę, a 2,2% przez Wisłę. Teren należący do dorzecza Wisły znajduje się w południowo-zachodniej części gminy i obejmuje jeziora Niskie i Wysokie wraz z odpływami. Najważniejszymi rzekami gminy są: Błędzianka, Żytkiejmska Struga, Bludzia, Czerwona Struga, Duży Budier i Pstrążnia[3].

Jeziora stanowią 2,6% powierzchni gminy i występują głównie w południowej i wschodniej części. Ważniejsze jeziora to: Czarne, Przerośl, Niskie, Wysokie, Linowo, Malinowo, Dobellus Duży, Pobłędzie i Pobłędzie Małe. Dwa największe (Czarne 162,5 ha, Przerośl 65 ha) i zarazem najgłębsze (Czarne 27,5 m, Przerośl 28,2 m) wypełniają fragmenty rynien polodowcowych. Przebieg osi obu jezior nawiązuje do kierunku odpływu wód polodowcowych, czyli z północnego zachodu na południowy zachód. Do jezior wytopiskowych należą jeziora: Niskie, Wysokie, Dobellus Duży, Dobellus Mały, Pobłędzie[4].

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[5] gmina Dubeninki ma obszar 205,18 km², w tym:

  • użytki rolne: 49%
  • użytki leśne: 38%

Gmina stanowi 26,58% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Według danych z 30 czerwca 2008[6] gminę zamieszkiwało 3098 osób.

Dane z 30 czerwca 2008[6]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 3098 100 1553 50,13 1545 49,87
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
15,10 7,57 7,53
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Dubeninki w 2014 roku[1].


 

Ochrona przyrodyEdytuj

Parki krajobrazoweEdytuj

Na terenie gminy na powierzchni 10 964 ha, zlokalizowana jest część Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej[7]

Rezerwaty przyrodyEdytuj

Na obszarze gminy znajdują się następujące rezerwaty przyrody[8]:

Pomniki przyrodyEdytuj

W gminie zlokalizowanych jest 9 pomników przyrody ożywionej oraz 4 nieożywionej.

Obszary Natura 2000Edytuj

W gminie zlokalizowany jest obszar Natura 2000 Puszcza Romincka (PLH280005) SOO[9].

Obszary chronionego krajobrazuEdytuj

Na terenie gminy znajdują się[8]:

SołectwaEdytuj

Pozostałe miejscowościEdytuj

Sąsiednie gminyEdytuj

Gołdap, Filipów, Przerośl, Wiżajny. Gmina sąsiaduje z Rosją, oraz w jednym punkcie graniczny z Litwą (zjawisko Czwórstyku).

PrzypisyEdytuj