Dziekanów Leśny

wieś w województwie mazowieckim

Dziekanów Leśny (dawniej Dziekanów Niemiecki, niem. Deutsch Dziekanow[4]) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Łomianki[3][5].

Artykuł 52°20′48″N 20°51′15″E
- błąd 38 m
WD 52°21'N, 20°52'E
- błąd 2294 m
Odległość 979 m
Dziekanów Leśny
wieś
Ilustracja
KPN w Dziekanowie Leśnym
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Łomianki
Liczba ludności (2018) 2306[1]
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-092[2]
Tablice rejestracyjne WZ
SIMC 0005115[3]
Położenie na mapie gminy Łomianki
Mapa konturowa gminy Łomianki, w centrum znajduje się punkt z opisem „Dziekanów Leśny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Dziekanów Leśny”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Dziekanów Leśny”
Położenie na mapie powiatu warszawskiego zachodniego
Mapa konturowa powiatu warszawskiego zachodniego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Dziekanów Leśny”
Ziemia52°20′48″N 20°51′15″E/52,346667 20,854167
Kościół Matki Bożej Królowej Rodzin w Dziekanowie Leśnym

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

PołożenieEdytuj

Wieś zlokalizowana przy drodze krajowej nr 7 WarszawaGdańsk, na południe od Wisły, na północnym skraju Puszczy Kampinoskiej i zarazem Kampinoskiego Parku Narodowego, od zachodu graniczy z Dziekanowem Polskim, od wschodu z Kiełpinem, od południa z Puszczą Kampinoską.

SołectwaEdytuj

Na terenie miejscowości utworzono 2 sołectwa Dziekanów Leśny i Dziekanów Bajkowy, ulica Kolejowa, którą przebiega DK7, jest granicą między sołectwami na terenie wsi[6].

Według staniu na dzień 31 grudnia 2008 sołectwo Dziekanów Leśny ma powierzchnię 339 ha i 1466 mieszkańców, a Dziekanów Bajkowy ma powierzchnię 80,3 ha i 720 mieszkańców[7].

 
Widok na granicę Kiełpina z Dziekanowem

Stanowiący odrębne sołectwo Dziekanów Bajkowy zabudowany jest przez domy jednorodzinne. Swoją nazwę wywodzi od nazw ulic w tym rejonie – większość z nich poświęconych jest polskim autorom utworów dla dzieci (Marii Kownackiej, Janowi Brzechwie, Henrykowi Sienkiewiczowi i postaciom z bajek (ulice Złotej Rybki, Siedmiu Krasnoludków, Kaczki Dziwaczki itp.). Granice sołectwa przebiegają:

  • od zachodu i północy granicą sołectwa Dziekanów Polski wzdłuż ulicy Krasnoludków oraz ulicami: Rolniczą i Przy Jeziorze,
  • od wschodu granicą sołectwa Kiełpin wzdłuż osi ulicy Wiklinowej,
  • od południa granicą sołectwa Dziekanów Leśny wzdłuż ulicy Kolejowej[8].

HistoriaEdytuj

Wieś założona w XIX wieku jako kolonia na zasadach osadnictwa mennonickiego na terenach wsi Dziekanowo, należącej wcześniej do dziekanów kapituły płockiej[9]. W związku z osadnictwem niemieckim i holenderskim nazywana Dziekanowem Niemieckiem. Do 1945 we wsi dominowała protestancka ludność niemieckojęzyczna. W okresie międzywojennym (1927) zbudowano tu linię kolejową łączącą Palmiry z Warszawą, miejscowość zyskała pewne znaczenie jako podmiejskie letnisko. W czasie II wojny światowej 6 lipca 1943 miała tu miejsce akcja oddziału AK na niemiecką mleczarnię. 18 września 1944 rozbił się tu amerykański bombowiec B-17G "Do zobaczenia" por. Francisa Akinsa, niosący pomoc powstańcom w Warszawie; 8 osób z załogi zginęło, 2 wzięto do niewoli[10].

Jeszcze przed wojną zaczęto wznosić tu budynki z przeznaczeniem dla Wojskowej Szkoły Przeciwgazowej. Niedokończone budynki służyły w czasie wojny Niemcom, m.in. jako magazyny i warsztaty. Po wojnie powstał tu szpital, obecnie pediatryczny, do 1967 sanatorium przeciwgruźlicze dla młodzieży, gdzie po raz pierwszy w Polsce połączono naukę szkolną z leczeniem[11]. W pobliżu mieści się Centrum Badań Ekologicznych PAN.

Przy szpitalu zlokalizowane są: pętla autobusowa, miejsce po dawnej stacji kolejowej, nasyp kolejowy, miejsce wyjścia na puszczańskie szlaki turystyczne. 14 października 2006 na końcu alei brzozowej umieszczono głaz upamiętniający himalaistę i taternika, prezesa Mazowieckiego Klubu Górskiego Matragona, pomysłodawcy i organizatora maratonów pieszych w Puszczy Kampinoskiej, Andrzeja Zboińskiego.

We wsi znajduje się cmentarz mennonicki, całkowicie zdewastowany po 1945. Na jego terenie zachowały się nieliczne nagrobki.

W 2006 powstała tu nowa parafia rzymskokatolicka i w 2007 wzniesiona została kaplica w południowej części miejscowości, przy granicy z Dziekanowem Polskim.

Szlaki turystyczneEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Gminy Łomianki: BIP. [dostęp 2019-05-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-28)].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 240 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Karte der Deutschen Siedlungen in Mittelpolen : Maßstab 1:500 000, Bibliographisches Institut AG., 1938 [dostęp 2017-11-27].
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Statut samorządu mieszkańców sołectwa Dziekanów Leśny, Załącznik nr 4 do Uchwały Nr XVIII/112/2004 Rady Miejskiej w Łomiankach z dnia 30 marca 2004 r (dostęp 22.12.2008)
  7. Zarządy osiedli. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Gmina Łomianki. [dostęp 2009-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-23)].
  8. Statut samorządu mieszkańców sołectwa Dziekanów Bajkowy, Załącznik nr 5 do Uchwały Nr XVIII/112/2004 Rady Miejskiej w Łomiankach z dnia 30 marca 2004 r (dostęp 22.12.2008)
  9. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 117
  10. (B-17G Nr 43-38175 "I'll be seeing you/till we meet again" 568th Bomber squadron, 390th Bomber Group, Heavy, 8th Air Force) 568th Bomber squadron by Jean Vijgen (dostęp 22.12.2008) (ang.)
  11. Marian Kulik. Sanatorium Przeciwgruźlicze dla Młodzieży w Dziekanowie Leśnym. „Gazeta Łomiankowska”. Nr 2 (161) 28.01.2005. s. 6-7 (pol.). 

BibliografiaEdytuj

  • Lechosław Herz: Przewodnik po Puszczy Kampinoskiej. Warszawa: "Sport i Turystyka", 1990. ISBN 83-217-2258-X.