Dziekanów Leśny

wieś w województwie mazowieckim

Dziekanów Leśny (dawniej Dziekanów Niemiecki, niem. Deutsch Dziekanow[4]) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Łomianki[3][5].

Artykuł 52°20′48″N 20°51′15″E
- błąd 38 m
WD 52°21'N, 20°52'E
- błąd 2294 m
Odległość 979 m
Dziekanów Leśny
wieś
Ilustracja
KPN w Dziekanowie Leśnym
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Łomianki
Liczba ludności (2018) 2306[1]
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-092[2]
Tablice rejestracyjne WZ
SIMC 0005115[3]
Położenie na mapie gminy Łomianki
Mapa lokalizacyjna gminy Łomianki
Dziekanów Leśny
Dziekanów Leśny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dziekanów Leśny
Dziekanów Leśny
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Dziekanów Leśny
Dziekanów Leśny
Położenie na mapie powiatu warszawskiego zachodniego
Mapa lokalizacyjna powiatu warszawskiego zachodniego
Dziekanów Leśny
Dziekanów Leśny
Ziemia52°20′48″N 20°51′15″E/52,346667 20,854167
Kościół Matki Bożej Królowej Rodzin w Dziekanowie Leśnym

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

PołożenieEdytuj

Wieś zlokalizowana przy drodze krajowej nr 7 WarszawaGdańsk, na południe od Wisły, na północnym skraju Puszczy Kampinoskiej i zarazem Kampinoskiego Parku Narodowego, od zachodu graniczy z Dziekanowem Polskim, od wschodu z Kiełpinem, od południa z Puszczą Kampinoską.

SołectwaEdytuj

Na terenie miejscowości utworzono 2 sołectwa Dziekanów Leśny i Dziekanów Bajkowy, ulica Kolejowa, którą przebiega DK7, jest granicą między sołectwami na terenie wsi[6].

Według staniu na dzień 31 grudnia 2008 sołectwo Dziekanów Leśny ma powierzchnię 339 ha i 1466 mieszkańców, a Dziekanów Bajkowy ma powierzchnię 80,3 ha i 720 mieszkańców[7].

 
Widok na granicę Kiełpina z Dziekanowem

Stanowiący odrębne sołectwo Dziekanów Bajkowy zabudowany jest przez domy jednorodzinne. Swoją nazwę wywodzi od nazw ulic w tym rejonie – większość z nich poświęconych jest polskim autorom utworów dla dzieci (Marii Kownackiej, Janowi Brzechwie, Henrykowi Sienkiewiczowi i postaciom z bajek (ulice Złotej Rybki, Siedmiu Krasnoludków, Kaczki Dziwaczki itp.). Granice sołectwa przebiegają:

  • od zachodu i północy granicą sołectwa Dziekanów Polski wzdłuż ulicy Krasnoludków oraz ulicami: Rolniczą i Przy Jeziorze,
  • od wschodu granicą sołectwa Kiełpin wzdłuż osi ulicy Wiklinowej,
  • od południa granicą sołectwa Dziekanów Leśny wzdłuż ulicy Kolejowej[8].

HistoriaEdytuj

Wieś założona w XIX wieku jako kolonia na zasadach osadnictwa mennonickiego na terenach wsi Dziekanowo, należącej wcześniej do dziekanów kapituły płockiej[9]. W związku z osadnictwem niemieckim i holenderskim nazywana Dziekanowem Niemieckiem. Do 1945 we wsi dominowała protestancka ludność niemieckojęzyczna. W okresie międzywojennym (1927) zbudowano tu linię kolejową łączącą Palmiry z Warszawą, miejscowość zyskała pewne znaczenie jako podmiejskie letnisko. W czasie II wojny światowej 6 lipca 1943 miała tu miejsce akcja oddziału AK na niemiecką mleczarnię. 18 września 1944 rozbił się tu amerykański bombowiec B-17G "Do zobaczenia" por. Francisa Akinsa, niosący pomoc powstańcom w Warszawie; 8 osób z załogi zginęło, 2 wzięto do niewoli[10].

Jeszcze przed wojną zaczęto wznosić tu budynki z przeznaczeniem dla Wojskowej Szkoły Przeciwgazowej. Niedokończone budynki służyły w czasie wojny Niemcom, m.in. jako magazyny i warsztaty. Po wojnie powstał tu szpital, obecnie pediatryczny, do 1967 sanatorium przeciwgruźlicze dla młodzieży, gdzie po raz pierwszy w Polsce połączono naukę szkolną z leczeniem[11]. W pobliżu mieści się Centrum Badań Ekologicznych PAN.

Przy szpitalu zlokalizowane są: pętla autobusowa, miejsce po dawnej stacji kolejowej, nasyp kolejowy, miejsce wyjścia na puszczańskie szlaki turystyczne. 14 października 2006 na końcu alei brzozowej umieszczono głaz upamiętniający himalaistę i taternika, prezesa Mazowieckiego Klubu Górskiego Matragona, pomysłodawcy i organizatora maratonów pieszych w Puszczy Kampinoskiej, Andrzeja Zboińskiego.

We wsi znajduje się cmentarz mennonicki, całkowicie zdewastowany po 1945. Na jego terenie zachowały się nieliczne nagrobki.

W 2006 powstała tu nowa parafia rzymskokatolicka i w 2007 wzniesiona została kaplica w południowej części miejscowości, przy granicy z Dziekanowem Polskim.

Szlaki turystyczneEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Gminy Łomianki: BIP. [dostęp 2019-05-12].
  2. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  3. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Karte der Deutschen Siedlungen in Mittelpolen : Maßstab 1:500 000, Bibliographisches Institut AG., 1938 [dostęp 2017-11-27].
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Statut samorządu mieszkańców sołectwa Dziekanów Leśny, Załącznik nr 4 do Uchwały Nr XVIII/112/2004 Rady Miejskiej w Łomiankach z dnia 30 marca 2004 r (dostęp 22.12.2008)
  7. Zarządy osiedli. W: Biuletyn Informacji Publicznej [on-line]. Gmina Łomianki. [dostęp 2009-07-21].
  8. Statut samorządu mieszkańców sołectwa Dziekanów Bajkowy, Załącznik nr 5 do Uchwały Nr XVIII/112/2004 Rady Miejskiej w Łomiankach z dnia 30 marca 2004 r (dostęp 22.12.2008)
  9. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 117
  10. (B-17G Nr 43-38175 "I'll be seeing you/till we meet again" 568th Bomber squadron, 390th Bomber Group, Heavy, 8th Air Force) 568th Bomber squadron by Jean Vijgen (dostęp 22.12.2008) (ang.)
  11. Marian Kulik. Sanatorium Przeciwgruźlicze dla Młodzieży w Dziekanowie Leśnym. „Gazeta Łomiankowska”. Nr 2 (161) 28.01.2005. s. 6-7 (pol.). 

BibliografiaEdytuj

  • Lechosław Herz: Przewodnik po Puszczy Kampinoskiej. Warszawa: "Sport i Turystyka", 1990. ISBN 83-217-2258-X.